III SA/Lu 793/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w zakresie wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. H. K. we wniosku z dnia 21 listopada 2012 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 793/12, referendarz sądowy WSA odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że Sąd udzieli wnioskującemu prawa pomocy w sytuacji, w której udowodni on brak środków na poniesienie jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis § 3 stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Skarżąca w niniejszej sprawie na mocy art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a. zwolniona jest ustawowo od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z przywołanego przepisu wynika bowiem, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skoro więc sam ustawodawca nie nałożył na skarżącą w niniejszym postępowaniu obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, żądanie zwolnienia jej przez Sąd od nieistniejącego obowiązku ich ponoszenia jest bezzasadne. Sąd nie może zwolnić strony od obowiązku, który na niej w ogóle nie ciąży. Inaczej mówiąc, mimo braku orzeczenia Sądu zwalniającego stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, jej udział w sprawie i dokonywane czynności procesowe nie są obciążane żadnymi kosztami. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.