III SA/Lu 797/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-07-12
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania, może zostać zwolniony od tych kosztów i otrzymać adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury, które, mimo ponoszenia pewnych kosztów, pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a ponosi stałe koszty utrzymania domu, ubezpieczenia samochodu i zakupu lekarstw. Wskazał, że nie posiada majątku ani oszczędności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący A. S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W tym zakresie oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł netto.
Wskazał, że stałe koszty utrzymania posiadanego domu o pow. 80 m2 wynoszą [...] zł. Oprócz tego dokonuje zakupu lekarstw na kwotę [...]zł oraz uiszcza składkę ubezpieczenia posiadanego samochodu (porsche 944 – wartość [...] zł) w wysokości [...] zł rocznie. Nie posiada żadnego innego majątku ani oszczędności.
Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów zaznaczyć wypada, iż prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to tym samym, iż odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów.
Przede wszystkim należy wskazać, iż wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Natomiast pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nigdy nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Ponadto minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru w niniejszej sprawie wynosi 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Uwzględniając powyższe oraz przedstawioną przez stronę sytuację dochodową uznać należało, że ta nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych, i co należy dodać rozłożonych w czasie kosztów postępowania sądowego.
Przede wszystkim skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz co najważniejsze posiada stałe źródło dość wysokich dochodów w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie [...]zł netto. Dochód ten przy uwzględnieniu, że przeznaczany jest na utrzymanie wyłącznie skarżącego, nie pozwala na przyznanie mu wnioskowanego prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że instytucja ta zwana "prawem ubogich" ma wyjątkowy charakter, co stanowi, że służyć ma przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżącego zaś do takich osób zaliczyć nie można, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Ubocznie należy przypomnieć stronie, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd, przysługuje jej od organu który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 p.p.s.a.).
Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło