III SA/Lu 8/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 marca 2010 sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 29 ust. 1 i ust. 3 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 4, str. 307), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r. poz. 622 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 29 sierpnia 2009 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. określającej kwotę cła, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 24 września 2007 r. w Oddziale Celnym zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Toyota Rav 4, rok produkcji 2000. Jako wartość transakcyjną zadeklarowano kwotę 2.000 CHF w oparciu o rachunek nr [...] wystawiony w dniu 13 września 2007 r. przez firmę A. w Szwajcarii. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej jako WKC). W związku z wątpliwościami, co do rzetelności wartości podanej w rachunku, organ I instancji za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej, przesłał jej kserokopię do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Szwajcarskie służby celne pismem z dnia 31 marca 2009 r. przekazały wyniki weryfikacji, z których wynika, iż samochód został sprzedany przez firmę A.. Firma ta oświadczyła, że podczas kupna pojazdu na eksport uiszczana jest zaliczka na poczet ceny kupna, na co wystawiana jest faktura, która w rubryce "cena FR. szw." opatrzona jest adnotacją "AZ" (AnZahlung - zaliczka). Za resztę płatności wystawiane jest oddzielne pokwitowanie. Cena kupna stanowi sumę obydwu płatności. Do pisma dołączono uwierzytelnioną kopię rachunku nr [...] z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 2.000 CHF oraz uwierzytelnioną kopię pokwitowania (quittung) bez numeru z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 3.000 CHF. Dodatkowo firma A. potwierdziła faktyczną cenę sprzedaży, odręcznie wpisaną na ww. pokwitowaniu, tj. kwotę 5.000 CHF. W związku z powyższym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wartości celnej towaru oraz określenia kwoty długu celnego, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 707 zł. Za podstawę ustalenia wartości celnej pojazdu przyjęto wartość samochodu wynikającą z rachunku nr [...] z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 2.000 CHF (zaliczka) oraz pokwitowania (quittung) bez numeru z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 3.000 CHF, powiększoną o koszty transportu. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. W art. 32 WKC wymienione zostały koszty, jakie powinny być uwzględnione, w celu określenia prawidłowej wartości celnej (m. in. poniesione przez kupującego koszty transportu i ubezpieczenia przywożonych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty). Zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. a WKC, ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego. Organ celny zwrócił się do władz szwajcarskich z prośbą o ustalenie faktycznej wartości transakcyjnej towaru, przesyłając do weryfikacji umowę kupna dołączoną do zgłoszenia celnego. Zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, organ przyjął jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez te organy celne. Pismo szwajcarskich władz celnych z dnia 31 marca 2009 r. jest dokumentem urzędowym w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej. Weryfikacja została przeprowadzona w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będący załącznikiem do porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 r. str. 77, Dz. Urz. UE, Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 t. 8, str. 306). W tej sytuacji organy uznały się za związane treścią dokumentu sporządzonego przez organ władzy publicznej innego państwa. W sprawie tej jako faktycznie zapłaconą kwotę z tytułu, zakupu samochodu, organ celny I instancji uznał kwotę 5.000 CHF, zgodnie z ustaleniami' szwajcarskich służb celnych. Następnie organ określił wartość celną pojazdu na kwotę 11.859 zł w oparciu o rachunek nr [...] z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 2.000 CHF oraz pokwitowanie (quittung) bez numeru z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 3.000 CHF, powiększając ją o zagraniczne koszty transportu, zadeklarowane w polu 44 SAD., Dyrektor Izby Celnej uznał to stanowisko za słuszne. W odpowiedzi na zarzut dotyczący faktu, że podczas kontroli firma A. pokazała inne, dodatkowe pokwitowanie bez daty, podpisu i adresu strony, ani też numeru nadwozia pojazdu jako dodatkową płatność za samochód, któremu organ celny daje wiarę, organ odwoławczy wskazał, że powyższe ustalenia zostały przekazane przez szwajcarską administracją celną. W odpowiedzi na twierdzenie skarżącej, że firma K. wydała deklarację celną wywozową z adnotacją o zapłaconej kwocie 2.000 CHF za ten samochód, która znajduje się w archiwum szwajcarskiego urzędu celnego, organ wskazał, że gdyby taka deklaracja była w posiadaniu szwajcarskich służb celnych, z pewnością załączona zostałaby do wyników przeprowadzonej weryfikacji dotyczącej przedmiotowego pojazdu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego twierdzenia, że faktura, którą skarżąca dostarczyła do Urzędu Celnego jest sporządzona w języku polskim, więc skrót "AZ" nie może oznaczać zaliczki na polskiej fakturze (powinno być np. zal.), Dyrektor Izby Celnej zauważył, że przedmiotowy dokument nie jest sporządzony całkowicie w języku polskim i tak po zapisie: "samochód uszkodzony Toyota Rav4 widnieje zapis w języku niemieckim; "m. Ausweis+B.", a poniżej, po zapisie: "numer silnika" widnieje zapis w języku niemieckim: "mkl./exkl. 7,6% MwSt"'. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła D. J., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że decyzja narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, z której wynika, że w przypadku spornych lub niejasnych kwestii, rozstrzygnięcie ma nastąpić na korzyść obywatela. Ponadto organy celne naruszyły normy postępowania zawarte art. 122, 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne. Przykładem naruszenia tych zasad jest odrzucenie przez organ celny wszelkich wyjaśnień i dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżąca wyjaśniła, że zapłaciła osobiście za uszkodzony samochód kwotę 2000 CHF i otrzymała fakturę sporządzoną w języku polskim, którą przedstawiła podczas odprawy celnej. Jej zdaniem firma K., od której nabyła samochód, popełniła przestępstwo podwójnego fakturowania. Podczas kontroli firma ta dołączyła pokwitowanie z kwotą 3000 CHF jako dodatek do faktury, z kwotą 2000 CHF. Firma ta wraz z fakturą wystawiła deklarację celną wywozową, z adnotacją o zapłaconej kwocie 2000 CHF za samochód, co jest dodatkowym dowodem w sprawie. Ponadto na fakturze zakupu sporządzonej w języku polskim przed kwotą jest adnotacja "AZ" czyli skrót "AUTO ZAPŁACONE", jednakże firma K. w trakcie kontroli stwierdziła, że skrót ten oznacza "zaliczka" (AnZahlung). Skarżąca podnosi, że na fakturze w języku polskim nie może być obcego skrótu. Skrót ten (zgodnie z wcześniejszą informacją sprzedawcy - firmy K.) oznaczał AUTO ZAPŁACONE. W ocenie skarżącej organ podatkowy naruszył obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczą materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 29 ust. 1 i 3 lit. a/ WKC. W myśl tych przepisów – wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczny cena faktycznie zapłacona lub należna za towary (...). Ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedajnemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Nie można podzielić zarzutów odnośnie nie wyjaśnienia stanu faktycznego lub błędnego ustalenia ceny transakcyjnej pojazdu. Cenę tę dokumentują łącznie faktury potwierdzone przez eksportera, a uzyskane w wyniku weryfikacji zgłoszenia przez szwajcarskie służby celne, zgodnie z postanowieniami wiążącego w relacjach między Unią Europejską i Szwajcarią Protokółu w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Posiadanie faktury dołączonej do zgłoszenia celnego przez skarżącą nie wyklucza tego, że nie jest to jedyna faktura wystawiona przez sprzedawcę przy sprzedaży. Organ przeprowadził w tym zakresie przeciwdowód i oparł się na wynikach kontroli przeprowadzonych przez władze szwajcarskie. Dokument uzyskany w taki sposób (pismo władz celnych), przewidziany jako dowód dopuszczalny w postępowaniu celnym zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji Podatkowej. Przyjmuje się bowiem, że dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej może być również zagraniczny dokument urzędowy, ale uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy zależy od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II., kom. do art. 194). Jak wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny (np. w uzasadnieniu wyroku z 20 stycznia 2009 r. I GSK 312/09) - z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie trzy owe przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji i wówczas dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Na ogół przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest bezspornie przywołane Porozumienie zawarte pomiędzy Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską. Zestawiając wynikające z treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej trzy główne przesłanki definiujące pojęcie dokumentu urzędowego, z powołanymi wyżej uregulowaniami zawartymi w Protokole dodatkowym, należy dojść do wniosku, że przedmiotowe pismo szwajcarskiej Federalnej Administracji Celnej z dnia 24 października 2006 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem pismo to zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. w formie przewidzianej w Protokole), przez powołane do tego organy władzy publicznej (tj. szwajcarskie organy administracyjne, do których wpłynął wniosek polskich organów o udzielenie pomocy), uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (tj. przepisów Protokołu, w tym m.in. art. 3 ust. 1 i 2 i art. 8) do jego wydania, a zatem w świetle art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone". Istota oraz zwiększona (szczególna) moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie podnosi się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji. Ustalenia władz szwajcarskich w przedmiotowej sprawie wskazują na to, że podczas kupna pojazdu skarżąca uiściła zaliczkę na poczet ceny kupna, na co wystawiona została faktura, która w rubryce "cena FR. szw." opatrzona jest adnotacją "AZ" (AnZahlung - zaliczka). Na resztę płatności wystawione było oddzielne pokwitowanie. Cena kupna stanowiła sumę obydwu płatności. Do pisma dołączono uwierzytelnioną kopię rachunku nr [...] z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 2.000 CHF oraz uwierzytelnioną kopię pokwitowania (quittung) bez numeru z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 3.000 CHF. Dodatkowo firma A. potwierdziła faktyczną cenę sprzedaży, odręcznie wpisaną na ww. pokwitowaniu, tj. kwotę 5.000 CHF. Tym samym fakty te słusznie zostały uznane za udowodnione przez organy celne, bowiem skarżąca nie przeprowadziła przeciwdowodu, zaś na niej spoczywał ciężar zakwestionowania dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości. W tej sytuacji zarzuty skarżącej sprowadzające się do nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego nie mogą zostać uwzględnione. Organy celne na tle tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo ustaliły wartość celną pojazdu i wywiodły metodę w uzasadnieniu decyzji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób prawidłowy. Organy uzasadniły motywy rozstrzygnięcia odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił