III SA/Lu 800/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-07-19

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający mieszkanie i osiągający dochody z emerytur, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo że wykazują wydatki na kredyt, mieszkanie, leczenie oraz wsparcie dla wnuczki?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazali istnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Ich sytuacja materialna, uwzględniająca posiadane mieszkanie, dochody z emerytur oraz możliwość zaoszczędzenia środków na pokrycie kosztów sądowych, nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie od kosztów lub ustanowienie adwokata z urzędu. Wspieranie wnuczki nie może przeważyć nad obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych we własnej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący A. i Z. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą rejestracji pojazdu. Skarżący wskazali na posiadanie mieszkania, miesięczne dochody netto z emerytur, wydatki na kredyt, mieszkanie, media i leczenie, a także na wsparcie finansowe dla wnuczki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i Z. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. i Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczeń złożonych we wnioskach wynika, że skarżący pozostają ze sobą w związku małżeńskim i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W skład ich majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 a ich miesięczne dochody netto wynoszą [...] zł netto ([...] zł emerytura skarżącej i [...] zł emerytura skarżącego).Jako stałe miesięczne wydatki skarżący wskazali: kredyt [...] zł, mieszkanie i media [...] zł, leczenie [...] zł. Ponadto skarżący podnieśli, że wspomagają wnuczkę, która uprawia sport ([...]) i jej wydatki z tym związane. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżących przedstawioną w urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym oznacza, że ciężar kosztów w tym zakresie poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżących okolicznościach stwierdzić należy, że ich obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy (mieszkanie). Ich sytuacja finansowa jest stabilna, skarżący osiągają bowiem dochody ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie ([...] zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie). Natomiast wykazane przez skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy wydatki na utrzymanie kształtują się na poziomie [...] zł. Skarżący mają zatem możliwość zaoszczędzenia środków finansowych na pokrycie wszczętego przez nich postępowania sądowego. Okoliczność, że skarżący udzielają wsparcia finansowego wnuczce w zakresie ponoszenia kosztów związanych z uprawianym przez nią sportem, nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy. Stwierdzić należy, że aczkolwiek nie można zanegować chęci niesienia pomocy osobie bliskiej znajdującej się w gorszym od skarżących położeniu materialnym, to jednakże okoliczność ta nie może przeważać nad obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych we własnej sprawie. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarżący nie wykazali istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło