III SA/Lu 810/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczającego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 stycznia 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego albo adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jej dochody nie przekraczają [...] zł miesięcznie. Wskazała również, że jest "inwalidką [...] grupy" i cierpi na wiele schorzeń. Wykazała również miesięczne wydatki związane z utrzymaniem: zakup leków – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, telefon – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha przeliczeniowego (w [...] nieużytki rolne) i oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała, że z tytułu pracy uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (k-15 akt sprawy). Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć: opłatę sądową od zażalenia w kwocie 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualne koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą 100 zł, tj. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz.2192) i koszt wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei stawka minimalna wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego albo adwokata) ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej strony skarżącej przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającej z dokumentów dołączonych do skargi i akt sprawy administracyjnej, uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, powinna bowiem znajdować zastosowanie wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej jest stabilna pod względem majątkowym i finansowym. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy - dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną. Z dołączonego do skargi nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r., wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem (razem z córką) nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. Skarżąca została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu [...] (wg. dołączonego do skargi orzeczenia z dnia 28 stycznia 2013 r.,), jednakże jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a jej średni miesięczny dochód z tego tytułu wynosi [...] zł brutto i [..] zł netto (wg. dołączonego do skargi zaświadczenia zakładu pracy z dnia 14 sierpnia 2013 r.). Porównując wysokość wynagrodzenia netto wynikającą z zaświadczenia zakładu pracy do wysokości wykazanych przez skarżącą w urzędowym formularzu wydatków (łącznie [...] zł), stwierdzić należy, że skarżąca dysponuje nadwyżką finansową, która może być przeznaczona na opłacenie kosztów postępowania. Zauważyć również należy, że skarżąca jako współwłaścicielka w [...] części gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. może czerpać z tej nieruchomości dochody, a przynajmniej pożytki rolne. Nie zasługuje na wiarę oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu, że grunty te w [...] % stanowią nieużytki rolne, skarżąca nie przedstawiła bowiem dokumentów potwierdzających wyłączenie posiadanych gruntów z produkcji rolnej, a nadto jak wynika z nakazu na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. opłaca od nich podatek rolny. Możliwości płatniczych skarżącej nie umniejsza podnoszona przez skarżącą w złożonej skardze i potwierdzona załączonymi do skargi dokumentami okoliczność, że opłaca za córkę czynsz za mieszkanie w kwocie [...] zł. Jakkolwiek nie można zanegować chęci pomocy finansowej córce, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, to jednak dobrowolna spłata zobowiązań z tytułu czynszu mieszkaniowego za córkę nie może mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem opłaty kosztów postępowania we własnej sprawie. Istotny jest również fakt, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (28 stycznia 2014 r.), skarżąca już tego czynszu nie uiszczała. Jak bowiem wynika z oświadczenia skarżącej złożonego w piśmie z dnia 31 grudnia 2013 r., obecnie "córka może pracować i może sobie zapewnić opłatę mieszkania". Powyższe okoliczności wskazują, że opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.