III SA/Lu 810/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2013 r., Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczającego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] 2013 r. B.K.wniosła do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2013 r., Nr [...], w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczającego. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jej dochody nie przekraczają 1.100 zł miesięcznie oraz, że jest "inwalidką III grupy" i cierpi na wiele schorzeń. Wykazała również miesięczne wydatki związane z utrzymaniem: zakup leków – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, telefon – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzi dom o pow. 100 m², nieruchomość rolna o pow. 1 ha przeliczeniowego (w 90% nieużytki rolne) i oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca wskazała, że z tytułu pracy uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, argumentując, że strona nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w terminie ustawowym sprzeciw, w którym podniosła, że jej dochody nie przekraczają [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała również, że dom, w którym mieszka jest w złym stanie i nadaje się do gruntownego remontu. Drugi współwłaściciel nieruchomości rolnej nie wyraża zgody na sprzedaż działki. Skarżąca wskazała ponadto, że dojazdy do pracy wynoszą ją miesięcznie [..] zł, natomiast podstawowe środki czystości [...] zł. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kopię biletu na przejazd z L.do L. ([...zł]), natomiast w dniu 21 lutego 2014 r. dostarczyła wypis z rejestru gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącej, wynikająca z jej oświadczeń i przedstawionych dokumentów przedstawia się następująco: skarżąca jest "inwalidką III grupy" i cierpi na wiele schorzeń, jednakże jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a jej średni miesięczny dochód z tego tytułu wynosi [...] zł brutto i [...] zł netto (wg. dołączonego do skargi zaświadczenia zakładu pracy z dnia 14 sierpnia 2013 r.). Z kolei ze znajdującego się w aktach administracyjnych zeznania podatkowego (PIT-37) wynika, że w 2012 r. skarżąca uzyskała dochód w wysokości [...] zł brutto, co daje miesięcznie kwotę [...] zł brutto. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 100 m², nieruchomość rolna o pow. 1 ha przeliczeniowego (współwłasność) i oszczędności w kwocie [...] zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie do postanowienia referendarza skarżąca wskazała, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem to: zakup leków –[...] zł, wyżywienie – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, telefon – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł, a dojazdy do pracy – [...] zł, podstawowe środki czystości – [...] zł. Analiza oświadczeń skarżącej i przedstawionych przez nią dokumentów, prowadzi do wniosku, że skarżąca dysponuje nadwyżką finansową, która może być przeznaczona na opłacenie kosztów postępowania. Skarżąca jest współwłaścicielką (razem z córką) w ½ części gruntów rolnych o pow. 3,7348 ha fiz., tj. 2,5616 ha przel., zatem może czerpać z tej nieruchomości dochody, a przynajmniej pożytki rolne. Skarżąca podniosła, że grunty te w 90 % stanowią nieużytki rolne, jednak argument ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wyłączenie posiadanych gruntów z produkcji rolnej, a nadto jak wynika z nakazu na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. opłaca od nich podatek rolny. Powyższe okoliczności wskazują, że sytuacja materialna skarżącej jest stabilna pod względem majątkowym i finansowym, a opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącej. Należy bowiem wskazać, że stosownie do art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy podatkowego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca uiściła jedynie wpis od skargi w kwocie 100 zł, natomiast do kosztów, które skarżąca miałaby ponieść w przyszłości należy wpis od wniesionego przez skarżącą zażalenia na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2013 r. w kwocie 100 zł oraz opłata kancelaryjna od uzasadnienia orzeczenia rozstrzygającego sprawę, również w kwocie 100 zł, przy czym poniesienie tych kosztów byłoby rozłożone w czasie. Powyższe uzasadnia zatem odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z tych względów, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w postanowieniu.