III SA/Lu 811/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. S. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 21 listopada 2014 r. (data sporządzenia) skarżąca zwróciła się m.in. z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, synową i dwojgiem wnuków. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, oraz działka o pow. [...] ha. Skarżąca podała, że na miesięczny dochód rodziny w kwocie [...] zł składa się jej emerytura w kwocie [...] zł netto oraz wynagrodzenie za pracę synowej w wysokości [...] zł netto. Na wezwanie referendarza skarżąca nadesłała część dokumentów źródłowych, do których złożenia została zobowiązana. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (k-28 akt sądowych). Zatem na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłatę sądową od ewentualnego zażalenia. Każda z tych opłat każdorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej strony skarżącej uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Dlatego też instytucja ta, stanowiąca pomoc państwa, znajduje zastosowanie wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca wraz z rodziną ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, działka o pow. [...] ha) i ruchomy (samochód osobowy marki [...], r. prod. [...] o wartości ok. [...] zł). Skarżąca uzyskuje stały dochód z emerytury w wysokości [...] zł brutto i [...] zł netto (decyzja ZUS z dn. [...] r.). Synowa skarżącej otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł do wypłaty plus świadczenia rodzinne – [...] zł (wyciąg z konta bankowego synowej skarżącej). Skarżąca zawiesiła prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą z dniem [...]r. (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Skarżąca nie przedstawiła natomiast zaświadczenia, że jej syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, oświadczyła tylko, że obecnie nie pracuje i oczekuje na operację. Skarżąca nie nadesłała również oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego. Część przesłanych faktur VAT i dowodów zapłaty (tak jak faktury za wodę, telefon) jest wystawiona na indywidualną praktykę lekarską skarżącej, a zatem dokumenty te nie potwierdzają wydatków na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego skarżącej, ale dotyczą prowadzonej działalności gospodarczej. Z kolei odnosząc się do podniesionego przez stronę argumentu dotyczącego zaciągnięcia dwóch kredytów bankowych, podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącą. Ponadto w ocenie referendarza fakt udzielenia skarżącej kredytów świadczy o jej dobrej kondycji finansowej. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść w niniejszej sprawie kosztów sądowych każdorazowo nieprzekraczających kwoty 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.