III SA/Lu 816/14

WyrokWSA w Lublinie2015-01-27

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy określenia użyte na opakowaniu i w ulotce informacyjnej suplementu diety, takie jak "polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji", "stosowanie podczas infekcji", "wzmacnia odporność", mogą wprowadzać konsumenta w błąd co do właściwości produktu i przypisywać mu cechy produktu leczniczego, a tym samym naruszać przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzeń unijnych dotyczących oświadczeń zdrowotnych?
Ratio decidendi
Określenia użyte na opakowaniu i w ulotce informacyjnej suplementu diety, sugerujące właściwości zapobiegania chorobom, leczenia infekcji oraz wzmacniania odporności, mogą wprowadzać konsumenta w błąd co do rzeczywistych właściwości produktu. Przypisywanie suplementowi diety efektów leczniczych, charakterystycznych dla produktów leczniczych, stanowi naruszenie przepisów prawa żywnościowego, w szczególności art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzeń unijnych dotyczących oświadczeń zdrowotnych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów inspekcji sanitarnej za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał usunięcie z opakowań i ulotek suplementu diety "[...]" określonych sformułowań, uznając, że mogą one wprowadzać konsumentów w błąd co do właściwości produktu i przypisywać mu cechy leczenia chorób. Spółka HF S. Sp. z o.o. S.K.A. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym brak ustalenia stanu faktycznego i błędną interpretację przepisów dotyczących oświadczeń zdrowotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając decyzje organów inspekcji sanitarnej za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi HF S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo - akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia określeń z preparatu IMUNIT oddala skargę. Z akt sprawy wynikało, że [...] w [...] dokonał kontroli opakowania jednostkowego oraz ulotki informacyjnej dystrybuowanego – przez "[...]" [...] w [...] - suplementu diety pod nazwą [...] i stwierdził, że występujące na opakowaniach oraz ulotkach informacyjnych określenia mogą wprowadzać w błąd konsumentów, co do właściwości w/w środka spożywczego w zakresie zapobiegania chorobom i ich leczenia. W tych okolicznościach [...] w [...], decyzją z dnia [...], Nr: [...] nakazał "[...]" [...] usunięcie - w wyznaczonym terminie do dnia [...] r. - następujących określeń: -"[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji" oraz "stosowanie podczas infekcji" (z opakowań preparatu [...] o numerach partii [...] z datą minimalnej trwałości [...], [...] z datą minimalnej trwałości [...]r.); -"[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji", "stosowanie suplementu diety [...] zaleca się w okresie zwiększonego ryzyka infekcji (okres jesienno-zimowy), jako skuteczną ochronę przeciwko działaniu wirusów, bakterii i grzybów, jako środek wzmacniający podczas leczenia antybiotykami" oraz "stosowanie podczas infekcji" (z ulotki informacyjnej dołączonej do opakowań preparatu [...] o numerach partii [...] z datą minimalnej trwałości [...]r., [...] z datą minimalnej trwałości [...]r.); - "wzmacnia odporność" (z opakowań oraz ulotek informacyjnych preparatu [...] o numerach partii [...] z datą minimalnej trwałości [...]r., [...] z datą minimalnej trwałości [...]r.); - "dawkowanie" (z opakowań oraz ulotek informacyjnych preparatu [...] o numerach partii [...] z datą minimalnej trwałości [...] , [...] z datą minimalnej trwałości [...]r. , [...] z datą minimalnej trwałości [...]r. , [...] z datą minimalnej trwałości [...]r.). W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 7 , art. 8 , art. 107 § 3 k.p.a. , art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a, art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012r.ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci. Strona wnosiła o uchylenie wymienionej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, argumentując między innymi, że nie został ustalony stan faktyczny sprawy, że zwrot dawkowanie, nie odnosi się wyłącznie do dawkowania lekarstw lecz używane jest również w innych aktach prawnych (ustawie o odpadach, prawie atomowym), zaś oświadczenie "wzmacnia odporność" odnosi się do selenu, który zawiera [...], a nie dotyczy wymienionego wyżej suplementu diety. Decyzją z dnia [...] r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyjaśniając, że określenia umieszczone na opakowaniu i ulotce informacyjnej stanowią naruszenie prawa żywnościowego odnoszące się do oznakowania środków spożywczych tj. art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przepis ten przewiduje, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd poprzez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości których nie posiada, jak również przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, bądź odwoływać się do takich właściwości. Dalej organ odwoławczy argumentował, że [...] w [...] swoje rozstrzygnięcie oparł na rozporządzeniu Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012r. (mającym zastosowanie od dnia 12 grudnia 2012r.). Kwestia zmiany oświadczenia "w celu zapobiegania grypie, przeziębieniu i chorobach górnych dróg oddechowych" na rzecz oświadczenia zdrowotnego, funkcyjnego odnoszącego się do układu immunologicznego człowieka, "[...] zaleca się jako skuteczną ochronę przeciwko działaniu wirusów, bakterii i grzybów" podlegała odrębnej ocenie. Zgodnie z art. 28 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności "oświadczenia zdrowotne o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. a, mogą być stosowane od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia do dnia przyjęcia wykazu, o którym mowa w art. 13 ust. 3 na odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym pod warunkiem, że są one zgodne z niniejszym rozporządzeniem i mającymi do nich zastosowanie istniejącymi przepisami krajowymi i bez uszczerbku dla zastosowanych środków bezpieczeństwa, o których mowa w art. 24". Natomiast w myśl art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, "wykaz oświadczeń zdrowotnych o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 które mogą być stosowane w odniesieniu do środków spożywczych, znajduje się w załączniku do niniejszego rozporządzenia" Kontrola sprawdzająca z dnia [...] r. miała miejsce w okresie przejściowym - do czasu ukazania się wykazu dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. W tych warunkach [...] w [...] w dniu [...] wydając decyzję Nr: [...] trafnie ocenił, że oznakowanie wymienionego suplementu diety było niewłaściwe, niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. Powyższą decyzję w całości zaskarżyła "[...]" [...] zarzucając naruszenie przepisów: - art. 6 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez uznanie, że w zakresie jej działania leży wydawanie decyzji w zakresie uchybień dotyczących znakowania żywności; - art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez nakazanie usunięcia sprecyzowanych określeń podczas, gdy organ ustalił wyłącznie, że określenia "mogą wprowadzać w błąd", lub "budzą wątpliwości" bez definitywnego przesądzenia czy w taki błąd wprowadzają lub czy są niezgodne z jakimikolwiek przepisami; - § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety poprzez uznanie, że przewiduje ono nakaz posłużenia się pojęciem "zalecanej do spożycia dziennej porcji" dla oznaczenia ilości żywności zalecanej do spożycia; - art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez uznanie, że określenia: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji", "Stosowanie podczas infekcji'; "Stosowanie suplementu diety [...] zaleca się w okresie zwiększonego ryzyka infekcji (okres jesienno-zimowy), jako skuteczną ochronę przeciwko działaniu wirusów, bakterii i grzybów, jako środek wzmacniający podczas leczenia antybiotykami*; "wzmacnia odporność, "dawkowanie" wprowadzają konsumenta w błąd lub przypisują środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez nakazanie usunięcia wymienionych w zaskarżonej decyzji oświadczeń w sytuacji, gdy w trakcie kontroli sprawdzającej przeprowadzonej w dniu [...] r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] stwierdzono, że zakwestionowane w zaskarżonej niniejszym odwołaniem decyzji oświadczenia odpowiadają prawu; - art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci poprzez uznanie, że niedopuszczalne jest stosowanie oświadczenia "wzmacnia odporność" w odniesieniu do selenu zawartego w suplemencie diety [...], podczas gdy załącznik do w/w rozporządzenia zawiera dopuszczalne oświadczenie zdrowotne dla selenu: "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego", a zgodnie z pkt 9 preambuły do w/w rozporządzenia "W przypadku gdy oświadczenia mają dla konsumenta taki sam sens jak dopuszczone oświadczenie zdrowotne, ponieważ wskazują na taki sam związek między kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników a zdrowiem, oświadczenia te powinny podlegać takim samym warunkom stosowania jak dopuszczone oświadczenia zdrowotne". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną sąd bada ją pod kątem legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Uwzględnienie skargi może nastąpić wówczas, gdy doszło do naruszenia prawa w stopniu powodującym uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności w całości lub części – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] odpowiadają prawu. Przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja [...]ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. dotycząca usunięcia pewnych określeń z informacji o preparacie [...]. Podnieść przede wszystkim należy, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów normujących kompetencje i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), dalej jako ustawa o PIS, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności przez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących m.in. warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego, a także nadzoru nad jakością zdrowotną żywności (art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy o PIS). W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (art. 27 ust. 1 ustawy o PIS). Powołane przepisy, nie tylko zatem uprawniają, ale także nakładają na organ obowiązek wydania decyzji w przypadku stwierdzenia uchybień dotyczących wymagań zdrowotnych żywności i żywienia. Ponadto zakres kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa art. 73 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 ze zm.), dalej jako ustawa o b. ż i ż., zgodnie z którym organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są organami urzędowej kontroli żywności, o których mowa w art. 4 rozporządzenia nr 882/2004 w zakresie bezpieczeństwa żywności. Jednym z obszarów tej kontroli jest kontrola znakowania żywności unormowana w Rozdziale 11 ustawy o b. ż i ż (art. 45 do 52). W świetle powyższych uregulowań nie można podzielić zarzutu skargi, że do kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy wydawanie decyzji w zakresie uchybień dotyczących znakowania żywności. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 20a i art. 3 ust. 3 pkt 29 ustawy o b. ż i ż. oraz przepisy rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L 12 z 18.01.2007r., str. 3) i rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (Dz. U. UE L 136/1 z dnia 25 maja 2012 r.). W myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 lit b. i pkt 2 ustawy o b. ż i ż. oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, a także przez przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4 oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o b. ż i ż. ma również zastosowanie do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane (art. 46 ust. 2 ustawy o b. ż i ż.). Z kolei definicje oświadczenia zdrowotnego zawiera przepis art. 3 ust. 3 pkt 20a ustawy o b. ż. i ż. W myśl tego unormowania, oświadczenie zdrowotne jest to oświadczenie w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, zgodnie z którym "oświadczenie zdrowotne" oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem, zaś "oświadczenie o zmniejszeniu ryzyka choroby" oznacza każde oświadczenie zdrowotne, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że spożycie danej kategorii żywności, danej żywności lub jednego z jego składników znacząco zmniejsza jakiś czynnik ryzyka w rozwoju choroby dotykającej ludzi (art. 2 ust. 2 pkt 6 cytowanego rozporządzenia). Stosowanie oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności jest zabronione, o ile Komisja nie udzieliła zezwolenia na takie oświadczenia i nie zostały one włączone do wykazu dopuszczonych oświadczeń - art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006. W przedmiotowej sprawie [...] ustalił, że na opakowaniu oraz ulotce informacyjnej suplementu diety o nazwie [...] znajdują się określenia mogące wprowadzać w błąd konsumentów co do właściwości środka spożywczego oraz mogące przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia. Dotyczyło to następujących określeń: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji"; "stosowanie podczas infekcji"; "stosowanie suplementu diety [...] zaleca się w okresie zwiększonego ryzyka infekcji (okres jesienno-zimowy), jako skuteczną ochronę przeciwko działaniu wirusów, bakterii i grzybów, jako środek wzmacniający podczas leczenia antybiotykami". Ponadto na opakowaniu jak i ulotce informacyjnej preparatu znajduje się oświadczenie zdrowotne "[...] wzmacnia odporność" oraz określenie "dawkowanie", które znajduje zastosowanie przy produktach leczniczych. Natomiast oznakowanie suplementu diety powinno uwzględniać wymogi § 5 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U z 2007 r., Nr 196, poz. 1425 ze zm.) i odnosić się do "zalecanej do spożycia dziennej porcji". Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do kwestii, czy rzeczywiście określenia użyte na opakowaniu i ulotce informacyjnej preparatu [...] przypisywały temu produktowi właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływały się do takich właściwości i czy zawierały niedozwolone oświadczenia zdrowotne. W ocenie sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarżąca spółka naruszyła powołane wyżej przepisy prawa unijnego i krajowego. Bezsporne jest w sprawie, że przedmiotowy produkt o nazwie [...] jest suplementem diety. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o b. ż. i ż., suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Natomiast w myśl art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2001 r., Nr 126, poz. 1381 ze zm.) produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Porównując definicje suplementu diety i produktu leczniczego zwrócić należy uwagę, że suplement diety nie posiada właściwości zapobiegania lub leczenia chorób. Suplement diety jest środkiem spożywczym uzupełniającym normalną dietę człowieka, będącym skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Jeżeli produktowi przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób, to nie powinien on być kwalifikowany jako suplement diety, ale jako produkt leczniczy. Zdaniem sądu, organy prawidłowo uznały, że w treści ulotki informacyjnej, a także na opakowaniu produktu [...] znajdowały się informacje mogące wprowadzać konsumenta w błąd co właściwości tego środka spożywczego. Przy czyn zwrócić należy uwagę, że dla zastosowania art. 46 ustawy o b. ż i ż, nie jest konieczne wykazanie, iż oznakowanie środka spożywczego rzeczywiście wprowadziło w błąd konsumenta. Istotne jest, że informacje dotyczące sprzedawanego środka spożywczego mogły wprowadzić konsumenta w błąd, np. że produkt taki posiada działanie w zakresie profilaktyki i leczenia chorób u ludzi. Takie rozumowanie jest uzasadnione w świetle przepisu art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31/1 z dnia 1 lutego 2002 r.), w myśl którego etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat, w jakikolwiek sposób nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Użycie przez prawodawcę unijnego sformułowania "nie może" oznacza zdaniem sądu, potencjalną możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd w jakikolwiek sposób. Skarżąca spółka używając w opisie preparatu takich sformułowań jak: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka wirusowych i bakteryjnych infekcji"; "stosowanie podczas infekcji"; "stosowanie suplementu diety [...] zaleca się w okresie zwiększonego ryzyka infekcji (okres jesienno-zimowy), jako skuteczną ochronę przeciwko działaniu wirusów, bakterii i grzybów, jako środek wzmacniający podczas leczenia antybiotykami"; "[...] wzmacnia odporność" sugerowała, że produkt ten posiada właściwości zapobiegania chorobom i leczenia infekcji wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, a także właściwości wzmacniających odporność organizmu na te choroby. Tak opisane działanie produktu [...], wskazuje na jego efekt leczniczy, charakterystyczny dla produktu leczniczego, nie zaś na efekt odżywczy, fizjologiczny, właściwy dla środka spożywczego. Prowadzi to do wniosku, że zastosowane na opakowaniu i w ulotce informacyjnej sformułowania dotyczące właściwości produktu [...] wypełniają przytoczoną wyżej definicję produktu leczniczego, mimo, że środek ten jest suplementem diety. Zatem tak skonstruowana ulotka informacyjna, a także informacje podane na opakowaniu, przypisujące środkowi spożywczemu, którym niewątpliwie jest suplement diety o nazwie [...], właściwości zapobiegania i leczenia chorób, powoduje możliwość wprowadzenia w błąd potencjalnego konsumenta. Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi co do naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. b. i pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o b. ż. i ż. Odnosząc się do zarzutu skargi o niewyjaśnieniu przyczyn zmiany stanowiska prawnego w stosunku do stanowiska zajętego przez Państwową Inspekcję Sanitarną w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 8 k.p.a. ani art. 37 ust. 1 ustawy o PIS. Wbrew twierdzeniom skargi, zaskarżona decyzja zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające stanowisko organu w tym zakresie, a więc nie narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ wyjaśnił, że w dacie dokonywania kontroli sprawdzającej, tj. w dniu [...] r., zgodnie z art. 28 ust. 5 obowiązującego wówczas rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006, oświadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. a, mogą być stosowane od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia do dnia przyjęcia wykazu, o którym mowa w art. 13 ust. 3, na odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym pod warunkiem, że są one zgodne z niniejszym rozporządzeniem i mającymi do nich zastosowanie istniejącymi przepisami krajowymi i bez uszczerbku dla zastosowanych środków bezpieczeństwa, o których mowa w art. 24. Natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012. Stosownie do art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia, wykaz oświadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, które mogą być stosowane w odniesieniu do środków spożywczych, znajduje się w załączniku do niniejszego rozporządzenia, które wchodzi w życie od dnia 14 grudnia 2012 r. Zatem odmienna ocena znakowania produktów wprowadzonych do obrotu w stosunku do będącej wynikiem kontroli z dnia [...] r., wynikała z odmiennego stanu prawnego. Ponadto organ wyjaśnił, że decyzja dotycząca usunięcia określeń użytych na opakowaniu i ulotce informacyjnej preparatu [...] dotyczy partii towaru wyprodukowanego po 14 grudnia 2012 r., a więc po dacie wejścia w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez organy § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Przepisy tego aktu zostały wydane w drodze implementacji dyrektywy 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych. Jak wynika z § 5 ust. 2 pkt 3 w/w rozporządzenia, suplementy diety wprowadzane do obrotu znakuje się, umieszczając na opakowaniu informacje dotyczące m.in. porcji produktu zalecanej do spożycia w ciągu dnia. Ponadto deklarowane w oznakowaniu zawartości witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecaną przez producenta dzienną porcję produktu (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). Z powyższego wynika, że użycie w stosunku do preparatu [...] określenia "dawkowanie", nie jest zgodne z wymogami przytoczonych powyżej przepisów rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło