III SA/Lu 820/12

PostanowienieWSA w Lublinie2015-07-22

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie poprzedniego wniosku, może zostać uwzględniony bez wykazania zmiany okoliczności faktycznych sprawy?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie poprzedniego wniosku, może być uwzględniony jedynie w przypadku wykazania zmian okoliczności faktycznych sprawy, które nastąpiły później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Samo złożenie wniosku w tym samym zakresie co poprzednio, bez wykazania takiej zmiany, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku i zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a sprzeciw od tego postanowienia został odrzucony przez WSA, co zostało następnie potwierdzone przez NSA. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Referendarz sądowy odmówił zmiany, a skarżący złożył sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. III SA/Lu 820/12 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. III SA/Lu 820/12 postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. III SA/Lu 820/12 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. II SA/Lu 820/12 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 11 października 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się po raz pierwszy o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W dniu 22 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. Następnie postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 224/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o odrzuceniu sprzeciwu. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skarżący złożył w dniu 24 kwietnia 2015 r. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. Od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2015 r. skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw i wniósł o jego uchylenie w całości. Skarżący nie uzasadnił sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stroną skarżącą powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że uzyskanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uwarunkowane wykazaniem rzeczywistej sytuacji materialnej, zezwalającej na dokonanie oceny, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona jest zobowiązana w sposób wyczerpujący i rzetelny podać wszystkie informacje o stanie rodzinnym i dochodach uzyskiwanych przez siebie i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W przypadku złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w tym samym zakresie co pierwotny wniosek, zastosowanie będzie miał przepis art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" rozumie się wszelkie zmiany w obowiązującym prawie, jak i okolicznościach faktycznych sprawy, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Przy czym rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w takim samym zakresie, co poprzedni wniosek, nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Dokonując oceny wniosku skarżącego z dnia 24 kwietnia 2015 r. podnieść należy, że zakres jego żądania jest tożsamy z zakresem żądania wniosku z dnia 11 października 2013 r., rozstrzygniętego postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. Brak jest natomiast podstaw do uznania, że zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy, które by uzasadniały zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 kwietnia 2015 r. nie wynika, aby sytuacja materialna i rodzinna skarżącego zmieniła się w stosunku do tej wykazanej we wniosku z dnia 11 października 2013 r. Skarżący nadal podaje te same okoliczności – że jest osobą poszukującą pracy "na własną rękę", utrzymującą się z pomocy rodziny (ok. [...] zł miesięcznie), mieszkającą "przy rodzinie". Skarżący w dalszym ciągu wykazuje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnoletnią córką i płaci na nią alimenty w kwocie [...]zł. Jednocześnie skarżący nadal nie wyjaśnia wątpliwości w zakresie jego sytuacji rodzinnej i materialnej, tj. dlaczego wykazuje córkę jako osobę pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i jednocześnie płaci na nią alimenty, z jakich środków opłaca koszty samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego skoro kwotę [...]zł otrzymywaną jako pomoc od rodziny przeznacza na alimenty ([...] koszty przejazdu celem poszukiwania pracy ([...] zł) i kartę do telefonu ([...]). Ponadto skarżący nadal nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie wyjaśnia dlaczego, chociaż jego poszukiwania pracy "na własną rękę", nie przynoszą rezultatu. Należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie skarżący składał wiele wniosków o przyznanie prawa pomocy (część dotyczyła zwolnienia od kosztów sądowych, część ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika), które zostały załatwione odmownie z powodu nieprzedstawienia swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Składając w dniu 24 kwietnia 2015 r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, skarżący był zatem świadomy, że powinien zachować należytą staranność i wykazać wszystkie okoliczności mające wpływ na ocenę jego zdolności płatniczych, dotyczące jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów. Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 kwietnia 2015 r. skarżący wykazał, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w zakresie jego sytuacji materialnej i rodzinnej, która by uzasadniała zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło