III SA/Lu 820/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. III SA/Lu 820/12 Uzasadnienie Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 października 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że pozostaje bez pracy i nie posiada żadnych środków finansowych na opłacenie adwokata. W dalszej części wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi jedynie nieruchomość rolna o pow. [...] ha, którą nieodpłatnie wydzierżawił, poza tym nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro. Skarżący podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, mieszka "przy rodzinie" i jest na utrzymaniu rodziców. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał pismo z dnia 21 listopada 2013 r., w którym oświadczył, że nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i poszukuje pracy "na własną rękę", nie posiada również "czynnego" konta bankowego. Wskazał ponadto, że mieszka "przy rodzinie", pozostaje na utrzymaniu rodziców i płaci alimenty na córkę w wysokości [...] zł miesięcznie, a środki na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego pochodzą również od rodziców. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że ciężar dowodu wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenie z dnia 21 listopada 2013 r., stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna i rodzinna. Z oświadczenia skarżącego z dnia 21 listopada 2013 r. wynika, że płaci alimenty na córkę w kwocie [...] zł, a więc wbrew temu co oświadczył w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący twierdzi, że mieszka "przy rodzinie" i pozostaje na utrzymaniu rodziców. W piśmie z dnia 11 lipca 2013 r., złożonym do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący podał, że rodzice wyjechali za granicę w poszukiwaniu pracy, jednak nie jest w stanie podać czy i jakie osiągają dochody. Z kolei w oświadczeniu z dnia 21 listopada 2013 r., podał, że to rodzice ponoszą wszystkie koszty jego utrzymania. Skarżący uchylił się jednakże od wykazania, jakiego rodzaju i w jakiej wysokości są to koszty, a także od wykazania w jakiej formie i wielkości uzyskuje pomoc od rodziców. W ocenie referendarza wątpliwości budzi oświadczenie skarżącego o utrzymywaniu siebie i płaceniu alimentów na córkę wyłącznie z pomocy rodziców. Gdyby skarżący faktycznie pozostawał bez pracy oraz jakichkolwiek dochodów, tak jak wykazał to w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to oczywistym jest, że zależałoby mu na posiadaniu statusu osoby bezrobotnej. Skarżący będąc osobą młodą i zdolną do podjęcia pracy powinien wykazać, że czyni wszelkie wysiłki aby partycypować w kosztach postępowania w jakimkolwiek zakresie, a nieposiadanie statusu osoby bezrobotnej, a tym samym utrata możliwości pozyskania ewentualnych ofert pracy, nie było wynikiem jego niedbalstwa. Nie podejmując starań o uzyskanie statutu osoby bezrobotnej skarżący niejako "na własne życzenie" pozbawił się nie tylko ubezpieczenia zdrowotnego, ale i możliwości podjęcia zatrudnienia, odbycia stażu, czy szkolenia w różnych formach. Tymczasem założeniem instytucji prawa pomocy jest udzielenie pomocy stronie, która mimo dołożenia wszelkich starań nie jest w stanie zapewnić środków na opłacenie kosztów wszczętych postępowań sądowych. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną wybiórczo, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.