III SA/Lu 821/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o niepobieranie wpisu sądowego od skargi z uwagi na trudną sytuację finansową. W nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwany do usunięcia braków formalnych urzędowego formularza wniosku, skarżący złożył pismo z dnia 5 lutego 2013 r., w którym oświadczył, że wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez "zmniejszenie" wpisu sądowego od skargi do kwoty 100 zł, a ponadto w dniu 25 lutego 2013 r. wypełnił rubryki nr 14 i 15 urzędowego formularza składając swój podpis i podając datę. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że prowadzi jednoosobową firmę przynoszącą małe zyski, spłaca kredyty bankowe oraz alimenty na dziecko w wysokości [...] zł. Podał, iż w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżący nie wykazał żadnych dochodów, stwierdzając, że w 2012 r. firma poniosła stratę i bilans jest "minusowy". Do urzędowego formularza wniosku skarżący załączył harmonogramy spłat: kredytu bankowego zaciągniętego w dniu [...] r. i pożyczki bankowej uruchomionej [...] r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny jej sytuacji materialnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało (skarżący nie wykazał jakichkolwiek dochodów) z jakich źródeł skarżący zaspokaja niezbędne potrzeby w zakresie utrzymania, a także skąd czerpie środki finansowe na opłacenie alimentów ([...] zł), kredytu i pożyczki, których raty w styczniu 2013 r. według załączonych harmonogramów spłat wyniosły – [...] zł i [...] zł. Dla prawidłowej oceny wniosku o prawo pomocy niezbędna była również informacja w przedmiocie aktualnej sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Formularz nie zawierał danych odnośnie dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, ani informacji o ewentualnie uzyskanych płatnościach z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący nie wykazał również jakie są stałe miesięczne wydatki ponoszone w związku z utrzymaniem koniecznym. W związku z powyższym w dniu 24 stycznia 2013 r. skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zaświadczenia właściwego urzędu gminy informującego o wielkości posiadanych gruntów rolnych w hektarach fizycznych i przeliczeniowych lub decyzji wymiarowej podatku rolnego za ostatni rok; decyzji właściwej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności na 2012 r., a w przypadku nieubiegania się o płatności złożenie stosownego oświadczenia; wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia wykazującego, jakie przychody osiągnął skarżący z działalności gospodarczej w miesiącach od października do grudnia 2012 roku oraz jakie poniósł w tej działalności koszty /kwotowo i rzeczowo/; oświadczenia wykazującego rodzaj i wysokość stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżącego oraz wskazującego terminy ich ponoszenia. Skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów do złożenia, których został wezwany. Analiza oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych do niego dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Wobec nienadesłania żądanych dokumentów nie jest możliwe ustalenie jaka jest aktualna kondycja finansowa prowadzonej przez skarżącego firmy, jak również jaki dochód osiąga skarżący z posiadanego gospodarstwa rolnego. Skarżący nie wyjaśnił z jakich źródeł pokrywa wydatki związane z utrzymaniem koniecznym gospodarstwa domowego, a także opłatą alimentów i rat kredytowych. Podając we wniosku, że w 2012 r. jego firma poniosła stratę, a bilans firmy jest "minusowy" nie wyjaśnił z jakich środków finansuje stratę w prowadzonej działalności gospodarczej. Nadesłane przez skarżącego dokumenty (harmonogramy spłat kredytu i pożyczki) świadczą o tym, że spłaca on miesięczne raty w kwocie [...] zł i [...] zł (za styczeń 2013 r.). W tym kontekście podnieść należy, że fakt udzielenia skarżącemu kredytu i pożyczki świadczy o istniejących zdolnościach płatniczych do spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych i dobrej kondycji finansowej. Nadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną wybiórczo (do wniosku załączył jedynie dokumenty o posiadanych zobowiązaniach finansowych, a także nie nadesłał dokumentów do złożenia których był wezwany), nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.