III SA/Lu 832/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej, po rozpatrzeniu odwołania A. L., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej z dnia 25 lipca 2012 r., zmieniającą nieprawidłowe dane w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia 27 sierpnia 2007 r. w ten sposób, że wartość pojazdu z faktury określono na kwotę 11.708,56 CHF, a wartość celną na kwotę 26.596 zł. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 27 sierpnia 2007 r. na podstawie wymienionego wyżej dokumentu SAD objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki BMW M3, rok produkcji 2004. Do zgłoszenia dołączono między innymi dowód zakupu samochodu z dnia 16 sierpnia 2007 r., określający jego wartość na kwotę 5.000 CHF i opinię techniczną sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę na zlecenie zgłaszającego. Zgłoszenia dokonał A. L., na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez A. P. Funkcjonariusze celni przyjmujący zgłoszenie sporządzili protokół oględzin pojazdu. Zastosowano zerową stawkę celną ze względu na zamieszczoną na rachunku z dnia 16 sierpnia 2007 r. deklarację eksportera o unijnym pochodzeniu towaru. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz stawki celnej i kwoty długu celnego. Uzasadniając wszczęcie postępowania organ powołał się na pismo Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., informujące o dokumentach uzyskanych od szwajcarskich władz celnych w ramach procedury pomocy prawnej. Władze szwajcarskie informowały, że świadek M. K. na załączonej do protokołu przesłuchania liście samochodów potwierdził fakt, że wystawił rachunek dotyczący sprzedaży przedmiotowego pojazdu, nie podając kwoty, za którą sprzedał pojazd. Organ powołał się także na istotne różnice pomiędzy wartością pojazdu według cen katalogowych (z uwzględnieniem korekty z tytułu koniecznych napraw), a wartością podaną w zgłoszeniu celnym. W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy – M. S. Biegły ustalił w opinii wartość pojazdu uszkodzonego na kwotę 36.100 zł. Wartość celna pojazdu została ustalona po dokonaniu odpowiednich korekt na kwotę 26.596 zł. Zmiana wartości celnej nie wpłynęła na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego ze względu na zastosowaną preferencyjną stawkę celną w wysokości 0%, na podstawie zamieszczonej na rachunku z dnia 16 sierpnia 2007 r. deklaracji eksportera o preferencyjnym unijnym pochodzeniu pojazdu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A. L. podniósł, że jest ona krzywdząca, a wycena pojazdu została zawyżona. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wywiódł, że w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (Porozumienia w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana co do zasady na bazie wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE, seria L, nr 302, s. 1, ze zm, dalej powoływanego jako WKC). Organy celne mogą jednak odstąpić od stosowania metody ceny transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość pojazdu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC (art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny- Dz. Urz. WE, seria L, nr 253, ze zm.; dalej powoływanego jako RWKC). W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość pojazdu stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Wskazuje na to treść pisma szwajcarskich władz celnych z 23 września 2010 r., z którego wynika, że świadek M. K. na załączonej do protokołu przesłuchania liście samochodów potwierdził fakt, że wystawił rachunek dotyczący sprzedaży przedmiotowego pojazdu, nie podając jednak kwoty, za którą sprzedał przedmiotowy pojazd. Wątpliwości organów celnych wzbudziła również rażąca rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością pojazdu a cenami pojazdów używanych podawanymi przez katalogi branżowe. Według szwajcarskiego EurotaxGlass’s PW-CH nr 07/08 z 2007 r. cena samochodu tej samej marki, modelu i rocznika na rynku kraju eksportu wynosiła 41.700 CHF. Wartość ta, uwzględniając nawet korekty z tytułu uszkodzenia pojazdu jest kilkakrotnie wyższa (3,2 razy) od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej. Wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC wskazywało na konieczność ustalenia wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 WKC. Powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ stwierdził, że jedyną dopuszczalną metodą ustalenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 ust. 1 WKC). Przy stosowaniu tej metody można oprzeć się na opiniach rzeczoznawców oraz na wyspecjalizowanych katalogach lub czasopismach, podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Światowa Organizacja Celna zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Wobec tego, dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia należy przyjąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim. Kierując się tymi dyrektywami biegły rzeczoznawca powołany przez organ dokonał ustalenia wartości pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Jako najbardziej zbliżony przyjęto pojazd marki Nissan 350 Z 3.5 wyprodukowany w 2004 r. w Japonii. Odnosząc się do zarzutu A. L., że pełnomocnictwo od A. P. zostało sfałszowane jak też rozwiązane w 2007 r., organ podniósł, że wyjaśnienia te są niezrozumiałe. Zdaniem organu bezspornym jest fakt udzielenia przez A. P. pełnomocnictwa notarialnie poświadczonego w dniu 2 lipca 2007 r., którego kopia została załączona do zgłoszenia celnego. Z treści pełnomocnictwa wynika, że A. P. upoważnił A. L. do przywozu z zagranicy samochodów różnej marki, do dokonywania odprawy celnej oraz dokonywania wszelkich czynności, które w zakresie tego pełnomocnictwa okażą się potrzebne. W skardze do sądu administracyjnego A. L. podniósł, że nie zgadza się z decyzją Dyrektora Izby Celnej. W piśmie uzupełniającym skarżący zakwestionował ustaloną przez organy celne wartość pojazdu twierdząc, ze samochód był uszkodzony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego dających podstawę do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 20 ust. 1 i 3 lit. a i c, art. 31 i art. 78 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w wersji obowiązującej w dniu dokonania zgłoszenia celnego (Dz. Urz. Nr L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm. – dalej jako WKC) oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. Nr L 235 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. – dalej jako RWKC). Zgodnie z powyższymi przepisami, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą dokonać sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, czyli przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli przeprowadzonej po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 WKC, co do zasady wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 – z zastrzeżeniem przypadków, które nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Z treści art. 181a RWKC wynika, że jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Mając na uwadze powyższą zasadę, w pierwszej kolejności należy odnieść się do prawidłowości odstąpienia przez organy celne od ustalenia wartości celnej spornego pojazdu w oparciu o metodę wartości transakcyjnej. Metoda ta stanowi wyjściową regułę ustalania wartości celnej towaru, a odstąpienie od niej, jako wyjątek od zasady, musi być należycie uzasadnione (art. 29 WKC). Uzasadniając wszczęcie postępowania organ powołał się na pismo Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., informujące o dokumentach uzyskanych od szwajcarskich władz celnych w ramach procedury pomocy prawnej. Władze szwajcarskie informowały, że świadek M. K. na załączonej do protokołu przesłuchania liście samochodów potwierdził fakt, iż wystawił rachunek dotyczący sprzedaży przedmiotowego pojazdu, nie podając kwoty, za którą sprzedał przedmiotowy pojazd. Ponadto organ wskazał na bardzo dużą rozbieżność między zadeklarowaną wartością pojazdu a cenami pojazdów używanych podawanymi przez katalogi branżowe. W ocenie sądu organy celne w niniejszej sprawie należycie wykazały zasadność odstąpienia od metody wartości transakcyjnej. Zaistniały bowiem uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość pojazdu wynikająca z ceny uwidocznionej na przedłożonej umowie sprzedaży stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą dla tego stanowiska była przede wszystkim bardzo duża rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu, a cenami tego rodzaju pojazdów na rynku kraju eksportu. Argument ten stanowi dostateczną podstawę do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej opartej na wartości transakcyjnej. Organ celny prawidłowo ustalił wstępnie wartość pojazdu w oparciu o katalog branżowy. Odwołanie się do katalogu służyło jedynie wstępnej weryfikacji wiarygodności wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym i nie stanowiło podstawy do ustalenia wartości ostatecznie przyjętej w decyzji. Strona internetowa, do której odwołały się organy celne, zawierająca ceny samochodów na rynku kraju eksportu (katalog branżowy), nie stanowiła podstawy do określenia wartości celnej towaru. Uzyskane w ten sposób dane miały jedynie charakter porównawczy i stanowiły podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Badanie kształtowania się cen pojazdów używanych na rynku kraju eksportera (Szwajcarii) jest w zasadzie niezbędne dla weryfikacji tego, czy nie doszło do zaniżenia uwidocznionej w umowie sprzedaży ceny transakcyjnej. Skuteczne podważenie wiarygodności wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym uzasadniało ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o inne metody określone w art. 30-31 WKC. Powołując się na wytyczne Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ obszernie i przekonująco uzasadnił, że w przypadku importu używanych pojazdów jedyną możliwą do zastosowania metodą pozostaje metoda ostatniej szansy. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej nie są wprawdzie źródłem prawa, jednak stanowią podstawową dyrektywę interpretacyjną w zakresie przepisów WKC dotyczących ustalania wartości celnej. Metoda ostatniej szansy (art. 31 WKC) zakłada ustalanie wartości celnej towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów rozdziału 3 tytułu I WKC. W przypadku importu używanych samochodów, dostępne dane, o których mowa w art. 31 WKC, to według wytycznych wspomnianego Komitetu, między innymi informacje zawarte w branżowych katalogach motoryzacyjnych, a także opinie biegłych rzeczoznawców. W rozpoznawanej sprawie podstawą ustalenia przez organy celne ostatecznej wartości celnej pojazdu była wycena rzeczoznawcy M. S. z dnia 11 czerwca 2012 r. Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca ustalił wartość rynkową pojazdu nie uszkodzonego na kwotę 109.500 zł, natomiast wartość rynkową brutto pojazdu uszkodzonego określił na 36.100 zł. Biegły bardzo dokładnie uzasadnił poczynione ustalenia. Wyjaśnił z jakiej przyczyny jako pojazd porównawczy przyjął samochód Nissaan 350 Z. 3.5 wyprodukowany w Japonii. Z opinii wynika, że biegły zmniejszył wartość pojazdu nie uszkodzonego w stosunku do wartości bazowej pojazdu marki Nissan (115.000 zł ), stosując korekty wynikające z dokumentacji samochodu. Precyzyjnie także zostało uzasadnione zmniejszenie wartości pojazdu uszkodzonego ustalanej metodą stopnia uszkodzenia. W szczególności biegły przyjął bardzo istotny współczynnik stopnia uszkodzenia 0,55 przy stopniu uszkodzenia 0,2043. Ponadto biegły uwzględnił ewentualne uszkodzenia ukryte przyjmując ich współczynnik w wysokości 0,93. Dodatkowo biegły określił współczynnik zbywalności w wysokości 0,81. Można zatem stwierdzić, że biegły wyczerpująco uzasadnił ustaloną wartość uszkodzonego pojazdu, uwzględniając wszystkie uszkodzenia pojazdu opisane w załączonej do zgłoszenia celnego opinii rzeczoznawcy M. M. oraz w protokole oględzin pojazdu przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych przyjmujących zgłoszenie celne. Zarzuty skarżącego, że uszkodzenie pojazdu nie zostało we właściwy sposób uwzględnione przy ustalaniu wartości pojazdu są gołosłowne i w żaden sposób nie nawiązują do uzasadnienia opinii biegłego. Nie kwestionując ustaleń i wniosków zawartych w powyższej opinii, Naczelnik Urzędu Celnego w Lublinie dokonał korekty ustalonej przez biegłego wartości pojazdu, uwzględniając wartość cła, zwyczajowej marży, podatku akcyzowego oraz podatku VAT i decyzją z dnia 25 lipca 2012 r. ustalił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 26.596 zł. W świetle powyższego uznać należy, że organy celne prawidłowo określiły wartość celną importowanego pojazdu, zarówno opierając się na trafnej wykładni zastosowanych przepisów prawa, jak i prawidłowo ustalając istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi dotyczącymi postępowania dowodowego, z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W konsekwencji organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do trafnie ustalonego stanu faktycznego. Organy szczegółowo przy tym uzasadniły motywy swoich rozstrzygnięć, opierając się na wszechstronnie zebranym i rozważonym materiale dowodowym, z którego wyciągnęły logiczne wnioski, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych, mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach, nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.