III SA/Lu 84/22
WyrokWSA w Lublinie2022-05-31
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczonymi wymiarami (długość, wysokość, szerokość) jest zasadna, jeśli kierowca posiadał zezwolenie kategorii VI, które według przepisów sprzed nowelizacji dopuszczało wyższe parametry?Ratio decidendi
Kara pieniężna jest zasadna, ponieważ kontrola miała miejsce po nowelizacji przepisów Prawa o ruchu drogowym, a okazane zezwolenie kategorii VI, wydane przed nowelizacją, nie uprawniało do przejazdu pojazdem o wymiarach przekraczających parametry określone w tym zezwoleniu, zwłaszcza w kontekście przekroczenia wysokości pojazdu.Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd członowy przewożący łódź motorową przekroczył dopuszczalne wymiary: długość o 50 cm (3,03%), wysokość o 43 cm (10,75%) oraz szerokość z ładunkiem o 72 cm (28,24%). Kierowca okazał zezwolenie kategorii VI wydane przed nowelizacją przepisów Prawa o ruchu drogowym. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego nałożył karę pieniężną, którą Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy. Skarżący zarzucił błędy w pomiarach i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 7 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 stycznia 2022 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 2 listopada 2021 r. nr [...] nakładającą na D. T. (dalej jako "strona" lub "skarżący") karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 21 marca 2021 r. podczas kontroli pojazdu członowego o numerach rejestracyjnych [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, funkcjonariusze celni dokonali pomiaru nacisków osi oraz rzeczywistych parametrów zewnętrznych pojazdu. Pojazdem przewożony był ładunek w postaci łodzi motorowej.
W wyniku pomiaru wymiarów pojazdu stwierdzono, że długość pojazdu wynosi 1700 cm (dopuszczalna 1560 cm), tj. została przekroczona o 50 cm (3,03%), wysokość pojazdu wynosi 443 cm (dopuszczalna 400 cm), tj. została przekroczona o 43 cm (10,75%), wysokość pojazdu z ładunkiem wynosi 443 cm (dopuszczalna 400 cm), tj. została przekroczona o 43 cm (10,75%), szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wynosi 327 cm (dopuszczalna 255 cm), tj. została przekroczona o 72 cm (28,24%). W konsekwencji stwierdzono naruszenie:
- lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument;
- lp. 10.3 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%;
- lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m.
Wyniki kontroli opisane zostały w protokole nr 301040.TD.90.2021 z dnia 21 marca 2021 r.
Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") decyzją z dnia 2 listopada 2021 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 7500 zł w związku ze stwierdzonymi naruszeniami lp. 1.12, lp. 10.3 pkt 2 i lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia 7 stycznia 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz przywołał mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy: ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.,dalej jako u.t.d.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie "p.r.d.", rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), powołanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów" lub "rozporządzenie". Wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, długość zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy nie może przekraczać 16,5 m, podczas gdy wyniki kontroli wykazały przekroczone długości zespołu o 50 cm, czyli o 3,03%. W myśl art. 61 ust. 10 p.r.d., wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m, natomiast w toku kontroli stwierdzono przekroczenie tej wartości o 43 cm, tj. 10,75%. Szerokość pojazdu z ładunkiem, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia nie może z kolei przekraczać 2,55 m, w toku kontroli stwierdzono natomiast przekroczenie tej wartości o 72 cm, tj. 28,24%.
Organ wskazał, że pomiaru odległości pomiędzy osiami, długości i szerokości dokonano przymiarem wstęgowym typu 305034030BF BMI (nr seryjny nr seryjny 004605) posiadającym świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego nr P0027-251019 z 25 października 2019 r., wydane przez Geomatix Sp. z o.o. Pomiaru wysokości dokonano przymiarem sztywnym teleskopowym typ firmy NEDO o długości nominalnej 5 m, działka elementarna 1 mm (nr seryjny Ul 1026), posiadającym świadectwo wzorcowania nr WL/375-1/2015 z dnia 16 lutego 2015 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu. Pomiar stanowił odległości w linii prostej między skrajnymi punktami pojazdu członowego. Kontrolę parametrów przeprowadzono zgodnie z zapisami normy PN-ISO 612:2006 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje" oraz uwzględniono przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu niezbędnego ich wyposażenia. Organ uznał, że wyniki pomiarów zawarte w protokole kontroli należy uznać za prawidłowe i wiarygodne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że okazane w trakcie kontroli zezwolenie kategorii VI (wydane 23 lutego 2021 r.), zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu na dzień wydania ww. zezwolenia), obejmowało przejazdy po drogach publicznych, pojazdów nienormatywnych o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m. W związku z niedotrzymaniem tego warunku, stosownie do art. 64ea p.r.d., wymagalne stało się zezwolenie wyższej kategorii niż okazane przez kierowcę –zezwolenie kategorii V (wydawane po 12 marca 2021 r.) lub zezwolenie kategorii VII (wydawane do 12 marca 2021 r.) na przejazd ww. pojazdu nienormatywnego, wydanego dla wykonującego przejazd podmiotu. Bezspornym jest, że kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza takiego dokumentu.
Powyższe naruszenia uzasadniały w ocenie organu wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 7500 zł ustalonej na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 i lp. 1.12, lp. 10.3 pkt 2 i lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c u.t.d., bowiem nie występują okoliczności pozwalające na umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu organ podniósł, że strona zsumowała jedynie wysokość platformy naczepy i wysokość łodzi, bez uwzględnienia mocowania towaru na naczepie. Na dokumentacji fotograficznej widoczny jest natomiast prześwit między platformą, a łodzią oraz podkład służący najprawdopodobniej do przymocowania łodzi do platformy. Elementy te wpływają na wysokość pojazdu. W przypadku pomiaru szerokości to zgodnie z definicją szerokości pojazdu zawartą w normie PN-ISO 61 2:2006 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje", szerokość pojazdu to odległość między dwiema płaszczyznami równoległymi do wzdłużnej płaszczyzny środkowej pojazdu, stycznymi do pojazdu po obu stronach wspomnianej płaszczyzny. Tym samym szerokość pojazdu wraz z ładunkiem nie jest tożsama z szerokością ładunku. Przy dokonywaniu pomiarów uwzględnia się trzy parametry, tj. zmierzoną rzeczywistą wartość parametru zewnętrznego pojazdu bez ładunku, wystawanie ładunku z lewej strony oraz wystawanie ładunku z prawej strony. Na uzyskany wynik pomiaru wpływ ma sposób ułożenia towaru na platformie. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że towar jest pochylony na prawą stronę, tym samym wystawanie ładunku z prawej strony jest większe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący z decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie zgodził się w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), w skrócie "k.p.a.", poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do szablonowego przytoczenia przepisów prawa i opisu procedur i środków technicznych wykorzystywanych w pracy funkcjonariuszy, przytoczenia definicji dokumentu urzędowego (art. 76 § 1) k.p.a. oraz stwierdzenia, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż pojazd skarżącego wykonywał przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy:
a) skarżący w postępowaniu odwoławczym przedstawił rysunek techniczny przewożonej łodzi "Merry Fisher 1095 FLY", który zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. stanowi dowód przeciwko treści protokołu, w którym wskazano, że szerokość pojazdu z ładunkiem wynosi 327 cm, w sytuacji gdy całkowita szerokość łodzi zgodnie z ww. rysunkiem technicznym wynosi 337 cm, zatem o 10 cm więcej od zaprotokołowanej, co w zestawieniu z dokumentacją fotograficzną wskazuje, że pomiar łodzi wystającej po obu stronach poza obrys naczepy został wykonany błędnie. W ten sposób wykazano, że pomimo posługiwania się certyfikowanym sprzętem pomiarowym popełniono błąd. Nie ma przy tym żadnego znaczenia ile centymetrów poza obrys naczepy wystaje ładunek z lewej czy prawej strony. Wynik pomiaru nigdy nie może być mniejszy od rzeczywistej szerokości łodzi, co zostało wykazane.
b) skarżący w postępowaniu odwoławczym wskazał i przedstawił dowód w postaci rysunku technicznego zawierającego (VIN) naczepy, przedstawiający jej parametry techniczne w tym odległość platformy naczepy od podłoża wynoszącą 860 mm, tj. 86 cm oraz wymieniony w punkcie a) rysunek techniczny przewożonej łodzi, z którego wynika, że jej wysokość całkowita wynosi 3359 mm, tj. nie więcej niż 336 cm, a suma wysokości platformy i łodzi wynosi 422 cm, wobec 430 cm jako wartości dopuszczalnej przy założeniu, o czym dalej, że skarżący dysponował aktualnym zezwoleniem kategorii VI na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nie zmienia tego fakt, że na jednym z 5 zdjęć (brak numeracji w dniu wykonywania fotokopii) widoczny jest prześwit pomiędzy dolną tylną krawędzią kadłuba a platformą.
Zdaniem skarżącego zestawienie wyżej wykazanej wysokości platformy naczepy z wysokością łodzi dowodzi, że 8 cm różnica wynikająca z porównania parametru dopuszczalnego dla przewoźnika legitymującego się ważnym zezwoleniem kategorii VI odpowiada temu prześwitowi oraz że określona w zezwoleniu kategorii VI wysokość całkowita nie została przekroczona. Zestawienie fotografii, na której widoczna jest cała prawa strona łodzi z pomiarem wykonanym przez funkcjonariuszy celnych (443 cm) oraz wyżej wskazanymi: wysokością łodzi, wysokością platformy (422 cm łącznie) stanowi dowód, że prześwit widoczny pomiędzy białą dolną krawędzią łodzi a platformą nie wynosi 21 cm. Pomimo zastosowania certyfikowanych przyrządów pomiary zostały wykonane nieprawidłowo. Na błędy pomiaru mogły mieć także wpływ panujące wówczas warunki pogodowe (na załączonych przez organ I instancji fotografiach widoczne jest błoto i śnieg).
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego za stwierdzone w toku kontroli naruszenia, określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument, lp. 10.3 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m.
Materialnoprawną podstawę wydania powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 7 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to m.in. obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym (art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d.).
Stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3). Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (ust. 4). Natomiast zgodnie z art. 64ea p.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały w przepisie art. 61 Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 p.r.d., ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm. W myśl art. 61 ust. 10 p.r.d. wysokość pojazdu wraz z ładunkiem nie może przekraczać 4,00 m. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego 16,50 m, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m lub 2,60 m (w przypadku pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze), a wysokość 4 m. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-16, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów, z uwzględnieniem art. 61 ust. 6, 7 i 10 ustawy (§ 2 ust. 17 rozporządzenia).
Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast przekroczenie dopuszczalnych wymiarów pojazdu jest sankcjonowane: za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% karą pieniężną w wysokości 2000 zł (lp. 10.3 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d.), zaś za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, karą pieniężną w wysokości 5000 zł (lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Bezspornym jest, że w dniu kontroli kierowca skontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy – ładunku w postaci łodzi motorowej.
Jak wynika z akt sprawy, dopuszczalna długość pojazdu została przekroczona o 50 cm, czyli o 3,03 %, wysokość pojazdu oraz wysokość pojazdu z ładunkiem zostały przekroczone o 43 cm, czyli o 10,75%, a szerokość pojazdu z ładunkiem o 72 cm, czyli o 28,24 %.
Powyższe wyniki dokonanych w toku kontrolo pomiarów nie budzą żadnych wątpliwości sądu. Przymiar wstęgowy typu 305034030BF (nr seryjny 004605), którym dokonano pomiaru długości i szerokości posiadał ważne świadectwo wzorcowania nr P0027-251019 z dnia 25 lipca 2019 r., wydane przez Geomatix Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Katowicach, zaś przymiar sztywny teleskopowy typu NEDO (nr seryjny U11026), którym posłużono się przy pomiarze wysokości posiadał ważne świadectwo wzorcowania nr WL/375-1/2015 z dnia 16 lutego 2015 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu.
Żadnych wątpliwości sądu nie budzi również sama procedura wykonania pomiarów. Przede wszystkim jak wynika z protokołu kontroli, w trakcie pomiarów dokonano odczytu temperatury otoczenia, która wynosiła -1°C. Pomiaru dokonano termometrem typu Papouch TQS 3 (nr seryjny 3). Nie można zatem uznać, że warunki pogodowe w trakcie pomiarów były szczególnie niesprzyjające. Również z dołączonych przez organ do akt sprawy zdjęć nie wynika, aby warunki pogodowe były trudne. Wbrew twierdzeniom strony, z powyższych zdjęć nie wynika, aby na drodze znajdowała się nadmierna pokrywa śniegu czy błota, które mogłyby wpłynąć na wyniki pomiarów. Wręcz przeciwnie – pokrywa śnieżna była świeża i nieznaczna i nie można przyjąć, że mogła zaważyć o przekroczeniu przez pojazd dopuszczalnej wysokości oraz wysokości wraz z ładunkiem o 43 cm. Ponadto gdyby faktycznie jezdnię pokrywała warstwa błota lub zmarzniętego śniegu to ustawiony na takim "podwyższeniu" przymiar sztywny teleskopowy usytuowany byłby wyżej niż samochód. Wówczas wysokość mierzonego pojazdu byłaby niższa od faktycznie występującej.
Po drugie, jak słusznie zauważył organ, w zakresie wysokości pojazdu z ładunkiem skarżący oparł się na zsumowaniu wysokości łodzi wynikającej z projektu łodzi (rysunek techniczny k. nr 30 akt adm.) i wysokości naczepy, bez uwzględnienia widocznych na zdjęciach elementów mocowania łodzi do naczepy oraz samego sposobu umieszczenia łodzi na naczepie. Z rysunku technicznego rzeczywiście wynika, że wysokość łodzi, licząc od jej podstawy do najniższego elementu dachu wynosi 3359 mm. Zauważyć jednak należy, że tylna część dachu łodzi znajduje się nieco wyżej niż jego najniższa, przednia część, do której mierzona była podana w projekcie wysokość łodzi oraz, że łódź jest umocowana do naczepy w taki sposób, że jej tylna część jest uniesiona względem przodu, co niewątpliwie miało wpływ na rzeczywistą wysokość pojazdu nienormatywnego z ładunkiem.
Po trzecie, co równie istotne, w rozpoznawanej sprawie została przekroczona nie tylko wysokość pojazdu z ładunkiem, ale i sama wysokość pojazdu, która wyniosła 443 cm.
W przypadku natomiast stwierdzonego przekroczenia szerokości pojazdu z ładunkiem wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie zamierzona szerokość pojazdu bez ładunku wynosiła 252 cm, w związku z czym, stosownie do art. 61 ust. 6 pkt 1 p.r.d., dopuszczalna szerokość pojazdu z ładunkiem wynosiła 255 m. Jak wynika natomiast z protokołu kontroli oraz karty kontroli parametrów zewnętrznych i odległości pomiędzy osiami pojazdu, szerokość pojazdu z ładunkiem wynosiła 327 cm. W tej sytuacji przewożony ładunek musiał wystawać poza obrys pojazdu.
W karcie kontroli parametrów zewnętrznych i odległości pomiędzy osiami pojazdu, na podstawie której wpisywane są wartości znajdujące się w protokole kontroli wskazano, że ładunek wystawał z lewej strony pojazdu 40 cm, zaś z prawej – 35 cm. Wartości te korespondują ze wskazaną w karcie zmierzoną szerokością pojazdu z ładunkiem – 327 cm oraz zapisami w tym zakresie w protokole kontroli. Wpisanie natomiast w protokole kontroli w rubrykach dotyczących wystawania ładunku z lewej strony i z prawej strony wartości 0 cm, w ocenie sądu, należy odczytywać jako przeoczenie, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego w kwestii wynikającej z załączonego przez stronę rysunku technicznego całkowitej szerokości łodzi wynoszącej 337 cm, a więc o 10 cm więcej niż jest to wskazane w protokole kontroli stwierdzić należy, że okoliczność ta także pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem powyższa wartość również przekracza dopuszczalną szerokość pojazdu z ładunkiem, o 82 cm. I w tym przypadku nie bez znaczenia pozostaje sposób umieszczenia ładunku na pojeździe. Ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wynika bowiem, że łódź jest przechylona na lewą stronę pojazdu patrząc od tyłu, co mogło mieć wpływ na ostateczny wynik pomiaru szerokości pojazdu z ładunkiem. Jakiekolwiek rozważania w tym zakresie pozostają jednak bez wpływu na wynik sprawy, z uwagi na przekroczenie wysokości pojazdu oraz wysokości pojazdu z ładunkiem.
Podkreślenia w tym miejscu także wymaga, że protokół kontroli, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Poza sporem pozostaje, że kierowca pojazdu uczestniczył w kontroli, otrzymał informacje dotyczące procedury pomiaru oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli co do sposobu i warunków jej przeprowadzenia. Wprawdzie kierujący pojazdem odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny, nie zgłosił jednak uwag odnośnie wykonanych czynności kontrolnych oraz uzyskanych wyników pomiaru, w szczególności co do sposobu i warunków przeprowadzonych pomiarów wysokości pojazdu oraz wysokości pojazdu z ładunkiem. Nie ma zatem żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stwierdzić należy, że ze względu na przekroczenie parametrów w zakresie długości, wysokości, wysokości wraz z ładunkiem oraz szerokości wraz z ładunkiem skontrolowany pojazd wymagał uzyskania pozwolenia kategorii V. Skarżący w dacie kontroli nie posiadał takiego zezwolenia, w związku z czym zasadnie przyjęto, że zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na niego kary pieniężnej w łącznej wysokości 7500 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 7 i lp. 1.12, lp. 10.3 pkt 2 i lp. 10.4 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym
W ocenie sądu prawidłowa była ocena organów, że okazane przez skarżącego w dniu kontroli zezwolenie kategorii VI nr 215/WA/2021 z dnia 23 lutego 2021 r. nie uprawniało skarżącego do wykonania przejazdu skontrolowanym pojazdem.
Wyjaśnienia wymaga, że ustawą z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54), która weszła w życie z dniem 13 marca 2021 r., dokonano znacznej nowelizacji ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zmiany dotyczyły m.in. kategorii zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych oraz wysokości kar administracyjnych za przejazd takiego pojazdu bez stosownego zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie kontrola miała miejsce w dniu 21 marca 2021 r., a więc już pod rządami przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym po nowelizacji, w związku z czym sprawę należało rozpatrywać w oparciu o nowe brzmienie przepisów tej ustawy. Zgodnie jednak z przepisem art. 12 ustawy zmieniającej, zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym sprzed nowelizacji, obejmujące zezwolenie na przejazd pojazdu o wymiarach lub masie całkowitej przekraczających dopuszczalne wielkości, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.
Okazane podczas kontroli zezwolenie kategorii VI zostało wydane na okres od 26 lutego 2021 r. do 26 sierpnia 2021 r. i zgodnie z załącznikiem nr 1 do p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji uprawniało do przejazdu po drogach krajowych (zgodnie z wykazem dróg, o którym mowa w art. 64c ust. 8) pojazdu nienormatywnego a) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP, b) o długości nieprzekraczającej 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów, 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Dla pojazdów o wymiarach większych od wymienionych w kategoriach I-VI, wydawane było zezwolenie kategorii VII.
Poruszając się zatem w dniu kontroli pojazdem nienormatywnym o wysokości 443 cm skarżący niewątpliwie naruszył warunki przewozu określone w okazanym zezwoleniu, w związku z czym należało uznać, stosownie do art. 64ea p.r.d., że przejazd wykonywany był bez zezwolenia.
Prawidłowa była także ocena organów, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Sytuacja wskazana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast sytuacje, które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, a nawet lekkiego niedbalstwa. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przywołał okoliczności, które przemawiałyby za spełnieniem powyższych standardów, wobec czego brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący podejmując się przewozu ładunku w postaci łodzi motorowej po drodze publicznej powinien zapoznać się z przepisami normującymi ruch pojazdów nienormatywnych i zasadami przewozu ładunków. W szczególności, przed rozpoczęciem przewozu skarżący powinien sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu.
W ocenie sądu, bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe i w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparł. Ponadto organ dokonał oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania słuszności twierdzeń skarżących.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło