III SA/Lu 851/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, a jednocześnie stale ponosi koszty związane z obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych w związku z wniesionymi skargami na decyzje wymierzające kary pieniężne za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wskazał, że środki finansowe wpływające na jego rachunek bankowy są zabezpieczane przez organy celne na poczet zadłużeń, podobnie posiadane urządzenia do gier. Wystawione tytuły wykonawcze opiewają na kwotę [...] zł. Skarżący podał również, że strata finansowa w prowadzonej działalności wyniosła w 2014 r. [...] zł, a w 2015 r. [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną (z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej) i pełnoletnią córką oraz że nie posiada żadnego majątku, zasobów finansowych, ani żadnych dochodów. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie posiada żadnych środków finansowych, a jednocześnie opłaca koszty wszczętych postępowań sądowoadministracyjnych. Nie wykazał również aby jego rodzina uzyskiwała jakiekolwiek inne dochody. Ustalenia wymagało zatem, skąd skarżący czerpie środki na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego, a także na pokrycie kosztów sądowych w innych sprawach, w których złożył skargi. Należało również wyjaśnić, jaka była kondycja prowadzonej przez skarżącego firmy w poprzednich latach (wielkość przychodów i kosztów w prowadzonej działalności, majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącego). Konieczne było również pozyskanie informacji do kogo należy nieruchomość wykazana w urzędowym formularzu jako miejsce zamieszkania skarżącego, a także jaka jest wielkość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne skarżącego i jego rodziny oraz jakie są źródła ich finansowania. Niezbędne było także wyjawienie majątku i dochodów żony skarżącego, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 12 lipca 2016 r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej skarżącego. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 1 sierpnia 2016 r. i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2016 r.). W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 12 lipca 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.