III SA/Lu 854/24
WyrokWSA w Lublinie2025-02-20
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Agnieszka Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii II jest zasadne, gdy pojazd posiada ważne zezwolenie kategorii IV, a przewożony ładunek jest podzielny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przejazd pojazdem nienormatywnym o parametrach wymagających zezwolenia kategorii II, lecz posiadającym zezwolenie kategorii IV, jest traktowany jako przejazd bez wymaganego zezwolenia. Ponadto przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym jest zabroniony i podlega karze jak za przejazd bez zezwolenia. Kara pieniężna została prawidłowo nałożona na podmiot wykonujący przejazd, a przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi administracyjnych kar pieniężnych.Stan faktyczny
W dniu 22 października 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej skontrolowali pojazd nienormatywny przewożący ładunek podzielny w postaci mrożonych warzyw. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu o 13 cm, co wymagało zezwolenia kategorii II. Kierowca posiadał zezwolenie kategorii IV, które nie uprawniało do przewozu ładunku podzielnego ani do poruszania się pojazdem o takich parametrach. Organ I instancji nałożył karę pieniężną 5000 zł, którą organ II instancji utrzymał w mocy. Skarżący kwestionował zasadność kary, wskazując na ważne zezwolenie kategorii IV i charakter transportu intermodalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Agnieszka Kosowska, , po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 17 października 2024 r., [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji"), z 19 czerwca 2024 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia na K. K. kary pieniężnej w kwocie 5000,00 zł jak za przejazd po drogach publicznych w dniu 22 października 2023 r. pojazdu nienormatywnego o numerach rejestracyjnych [...] bez zezwolenia kategorii II, określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 22 października 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Oddziału Celnego w Hrebennem, poddali kontroli podczas przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki M. o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy marki B. o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez obywatela Rzeczypospolitej Polskiej P. Z., wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na rzecz przewoźnika K. K.. W czasie kontroli dokonano pomiaru rzeczywistych parametrów pojazdu, w tym wysokości pojazdu oraz wysokości pojazdu z ładunkiem. Pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci mrożonych warzyw w 2150 opakowaniach o łącznej wadze brutto 22 575 kg, co wynika z przedstawionych podczas kontroli dokumentów, tj. karty przeładunkowej, międzynarodowego listu przewozowego nr [...] z 21 października 2023 r., morskiego listu przewozowego B/L nr [...] wraz z załącznikiem oraz dokumentu tranzytowego MRN [...]. Towar przewożony był w ramach operacji transportu intermodalnego z Chin do Ukrainy, a przewóz drogowy którego dotyczy kontrola był końcowym odcinkiem przewozu.
W wyniku kontroli parametrów zewnętrznych pojazdu stwierdzono przekroczenie wysokości pojazdu oraz wysokości pojazdu z ładunkiem. Zmierzona wysokość pojazdu oraz wysokość pojazdu z ładunkiem wyniosła 4,13 m (tj. 413 cm), wobec 4 m (tj. 400 cm) dopuszczalnych, tj. została przekroczona o 0,13 m (tj. 13 cm), czyli o 3,25%.
Dowodem pomiarów jest protokół nr [...] z kontroli pojazdu z 23 października 2023 r. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli bez podania przyczyny. Fakt odmowy złożenia przez kierowcę podpisu na protokole odnotowano w protokole.
Na podstawie przeprowadzonej kontroli zespołu pojazdów funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili, iż kontrolowany zespół pojazdów jest nienormatywny. Jednocześnie w związku z przekroczeniem parametrów kontrolujący stwierdzili, że na jego przejazd wymagane byłoby zezwolenie kategorii II lub III.
Kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej wymaganego zezwolenia kategorii II ani kategorii III na przejazd wyżej wymienionego pojazdu nienormatywnego. Kierowca okazał natomiast zezwolenie kategorii IV numer [...] z 18 lipca 2023 r., wydane na okres 6 miesięcy (od 24 lipca 2023 r. do 24 stycznia 2024 r.).
Postanowieniem z 12 lutego 2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie nałożenia kary pieniężnej jak za przejazd po drogach publicznych w dniu 22 października 2023 r. pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii II, określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym.
W dniu 20 marca 2024 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Zdaniem pełnomocnika strony nie doszło do naruszenia prawa, bowiem skontrolowany pojazd poruszał się po drodze zgodnie z posiadanym przez przewoźnika zezwoleniem kategorii IV. Pełnomocnik wskazał, że skontrolowanym pojazdem przewożony był 40-stopowy kontener morski chłodniczy high-cube (o podwyższonej wysokości w stosunku do "standardowych" kontenerów), który ze swej istoty jest ładunkiem niepodzielnym oraz że był on przewożony w ramach operacji transportu intermodalnego z Chin do Ukrainy.
Decyzją nr [...] z 19 czerwca 2024 r. organ I instancji nałożył na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w kwocie 5000,00 zł jak za przejazd po drogach publicznych w dniu 22 października 2023 r. pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii II określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.
Od decyzji tej odwołał się K. K. (dalej jako "skarżący"). Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Organ wyjaśnił, że myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (ust. 4). Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Stosownie do art. 64 ust. 3, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l – V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Z załącznika wynika, że na podstawie zezwolenia kategorii II uprawnione są do poruszania się po drogach publicznych pojazdy nienormatywne o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu i 23 m dla zespołu pojazdów oraz o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.
Organ wskazał następnie, że przepis 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast wysokość kar pieniężnych została określona w art. 140ab przedmiotowej ustawy.
Organ wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.).
Stosownie do art. 61 ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wysokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 4 m. Również przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia również stanowi, że wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 12, nie może przekraczać 4,00 m.
W rozpoznawanej sprawie transport drogowy wykonywany był w ramach operacji transportu intermodalnego. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wskazuje, że w przypadku transportu intermodalnego niektóre parametry pojazdu mogą być większe niż parametry pojazdów realizujących tylko przewóz drogowy. Rozporządzenie nie zawiera uregulowań dotyczących zwiększonej wysokości w ramach takiego transportu, co oznacza że dopuszczalna wysokość w przewozie drogowym w ramach transportu intermodalnego wynosi 4,00 m, zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia.
Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wykaz urządzeń i wyposażenia, które nie muszą być uwzględniane przy określaniu wymiarów zewnętrznych pojazdów, jest określony w sekcji F części 2 załącznika XIII do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2021/535 z dnia 31 marca 2021 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 w odniesieniu do jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnych cech konstrukcyjnych i bezpieczeństwa (Dz. Urz. UE L 117 z 6 kwietnia 2021 r., str. 1).
Stosownie do pkt. 1.23 sekcji A części 2 załącznika XIII ww. rozporządzenia "wysokość" oznacza wymiar określony w pkt 6.3 normy ISO 612:1978.
Zgodnie z Tabelą III – "Wysokość pojazdu", zawartą w sekcji F części 2 do załącznika XIII do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2021/535, przy określaniu wysokości pojazdu przystosowanego do przewozu ładunków nie są brane pod uwagę anteny stosowane do komunikacji radiowej, satelitarnej, pojazd-pojazd lub pojazd-infrastruktura.
Organ wyjaśnił, że Oddział Celny w Hrebennem wyposażony został w zalegalizowane sztywne oraz wstęgowe przymiary do ustalania odległości między osiami, długości, szerokości i wysokości pojazdów. Użyte do kontroli pojazdu urządzenia i przyrządy pomiarowe, posiadają wydane przez właściwe organy aktualne świadectwa legalizacji i decyzje o zatwierdzeniu tego typu urządzeń do użytkowania.
Pomiaru wysokości dokonano przymiarem teleskopowym o numerze identyfikacyjnym GEO/6, posiadającym świadectwo wzorcowania 06/WNP/2022 z 10 marca 2022 r.
Kontrola w zakresie parametrów zewnętrznych pojazdu była wykonywana zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje", która stanowi tłumaczenie – bez jakichkolwiek zmian – angielskiej wersji Normy Międzynarodowej ISO 612:1978, w którym uwzględniono erratę opublikowaną 1 marca 1979 r. oraz przepisami prawa w zakresie przewozów drogowych wskazanych w ustawie Prawo o ruchu drogowym i rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Polska Norma PN-ISO 612 "Pojazdy drogowe Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje" opisuje szczegółowo również sposób dokonywania pomiaru.
Zgodnie z pkt. 6.3. normy wysokość pojazdu to odległość między powierzchnią podłoża i poziomą płaszczyzną styczną do najwyższej części pojazdu.
W kontroli uczestniczył jako przedstawiciel przewoźnika P. Z., kierujący pojazdem, który został poinformowany o zasadach wykonania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
Wyniki przeprowadzonych pomiarów zewnętrznych zespołu pojazdów, których skarżący nie kwestionuje, wykazały, że wysokość kontrolowanego zespołu pojazdów oraz wysokość tego pojazdu z ładunkiem, z uwzględnieniem § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wyniosła 4,13 m, a więc została przekroczona o 0,13 m (3,25%), w stosunku do normy, wskazanej w art. w art. 61 ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia.
Dokonując pomiaru rzeczywistej wysokości zespołu pojazdów funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie uwzględnili elementów wskazanych w Tabeli III - Wysokość pojazdu, do dodatku 1 do załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1230/2012.
Ponadto wysokość zespołu pojazdów oraz wysokość pojazdu z ładunkiem została zmierzona, zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612, a użyty do pomiaru wysokości przyrząd spełniał wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przymiary, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 2, poz. 3) i nie wykazywał jakichkolwiek usterek lub wad.
Organ odwoławczy stwierdził, że kontrola w zakresie rzeczywistych parametrów pojazdu została wykonana zgodnie z przepisami prawa w zakresie przewozów drogowych.
Wyniki pomiarów zostały zawarte w protokole z kontroli nr [...] z 23 października 2023 r. Skarżący nie kwestionuje prawidłowości dokonanych pomiarów, ani stwierdzonej w wyniku przeprowadzonej kontroli nienormatywności kontrolowanego pojazdu. Kierujący pojazdem mógł wnieść uwagi dotyczące dokonanych czynności, czego nie uczynił.
Organ stwierdził, że wobec stwierdzonej nienormatywności pojazdu, wymagalne na dzień kontroli stało się zezwolenie kategorii II.
Okazane w trakcie kontroli zezwolenie kategorii IV numer [...] z 18 lipca 2023 r., wydane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na okres 6 miesięcy (ważne do 24 stycznia 2024 r.), uprawnia do przejazdu po drogach pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi określonych w pozycji 4 tabeli "Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego" załącznika do ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. a) o szerokości nieprzekraczającej: - 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, - 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A i S, b) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t, e) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych.
W myśl art. 64c ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii III uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii II. Przepisy ustawy (poza art. 64c ust. 5) nie wskazują na możliwość poruszania się pojazdu nienormatywnego na podstawie zezwolenia wyższej kategorii, w sytuacji, gdy wystarczające (właściwe) jest zezwolenie niższej kategorii.
Zgodnie z art. 64ea ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii IV, oprócz zwiększonych limitów w zakresie parametrów zewnętrznych pojazdu, umożliwia przejazd pojazdu nienormatywnego o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t. Organ podkreślił, że jeżeli w wyniku kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie stwierdzą przekroczenia przewidzianych przepisami prawa limitów w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a jedynie przekroczenie parametrów zewnętrznych (wartości parametrów wskazują, że wystarczające byłoby zezwolenie niższej kategorii niż IV), to wówczas przejazd pojazdu nienormatywnego uznawany jest za wykonywany bez zezwolenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że zezwoleniem uprawniającym do poruszania się przez skarżącego pojazdem nienormatywnym o parametrach ustalonych w wyniku kontroli z 23 października 2023 r., byłoby zezwolenie kategorii II, a takowym skarżący się nie dysponował. Ponadto takie zezwolenie pozwalałoby na poruszanie się takim pojazdem nienormatywnym tylko wówczas, jeśli przewożony byłby ładunek niepodzielny.
Tym samym okazane przez kontrolowanego kierowcę zezwolenie kategorii IV numer [...] z 18 lipca 2023 r., mimo iż w dniu przeprowadzenia kontroli zachowało ważność, nie uprawniało do przejazdu pojazdu nienormatywnego o numerze rejestracyjnym [...]
Jednocześnie organ wskazał, iż w myśl art. 64 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35b ustawy, ładunek niepodzielny to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Organ stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, zespołem pojazdów o numerze rejestracyjnym [...] przewożono ładunek w postaci mrożonych warzyw w 2150 opakowaniach o łącznej wadze brutto 22 575 kg. Wymieniony towar stanowił ładunek podzielny, istniała bowiem możliwość jego podziału na mniejsze ładunki.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że nie można przyjąć, iż w niniejszej sprawie przewożonym ładunkiem był 40-stopowy kontener morski chłodniczy high-cube (o podwyższonej wysokości w stosunku do "standardowych" kontenerów). W ocenie organu odwoławczego, słusznie ocenił w zaskarżonej decyzji organ I instancji, że ładunkiem w powyższej sprawie były mrożone warzywa w 2150 opakowaniach o łącznej wadze brutto 22575 kg, a kontener był jedynie środkiem transportu tego towaru, co wynika jasno z przedstawionych przez kierowcę podczas kontroli dokumentów. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że mrożone warzywa w 2150 opakowaniach są ładunkiem podzielnym. Brak jest zatem podstaw do uznania za zgodny z przepisem art. 64 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przewóz tego towaru pojazdem nienormatywnym.
Stosownie do przepisu art. 140ab ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, to jest w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym (z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I), za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepisy ustawy stanowią bowiem jednoznacznie, iż w przypadku pojazdu nienormatywnego, który kwalifikuje się do wydania zezwolenia kategorii II, ale ze względu na rodzaj ładunku (podzielny) takiego zezwolenia nie może otrzymać, to przejazd takim pojazdem nienormatywnym podlega karze i jest nakładana kara jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy, za brak zezwolenia kategorii II, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł. Wysokość kary pieniężnej została ściśle określona w przepisach ustawy i organ nie ma możliwości jej miarkowania.
Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
W niniejszej sprawie podmiotem wykonującym przejazd na podstawie licencji nr [...] oraz międzynarodowego listu przewozowego nr [...] z dnia 21 października 2023 r. był przedsiębiorca K. K..
Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd ma charakter obiektywny. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków.
Organ stwierdził, że z przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, iż podmiot wykonujący przejazd jest zwolniony od odpowiedzialności za powstałe naruszenie, jeżeli dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie tego naruszenia. Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie stwierdził wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie organu w niniejszej sprawie nie wykazano, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Przewoźnik miał świadomość wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym, bowiem wyposażył kierowcę w zezwolenie kategorii IV. Jednakże zezwolenie to nie pozwalało na poruszanie się pojazdem o stwierdzonych parametrach i ładunku.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 189a § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 – 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, podczas gdy przewoźnik, wykonujący przewóz 40-stopowym kontenerem morskim chłodniczym high-cube w ramach operacji transportu intermodalnego, dysponował ważnym zezwoleniem kategorii IV, gabaryty pojazdu mieściły się w granicach wyznaczonych przez to zezwolenie i tym samym przewoźnik nie dopuścił się naruszenia prawa;
2. art. 64 ust. 1 i 3, art. 64c ust. 1 oraz art. 64ea ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wykonywanie przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii IV pojazdem, którego parametry mieszczą się również w granicach wskazanych dla zezwolenia kategorii II i III, prowadzi do uznania przejazdu za wykonywany bez zezwolenia, mimo że parametry pojazdu mieściły się również w granicach wskazanych dla zezwolenia kategorii IV, które było odpowiednie do wykonania tego przejazdu, nie było to zatem zezwolenie "kategorii innej niż wymagana";
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
1. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1 – 3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie – Prawo o ruchu drogowym przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania), a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie – Prawo o ruchu drogowym zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1 – 6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.;
2. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 5000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, a także kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych oraz kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej jak za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnego bez zezwolenia kategorii II, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U . z 2024 r. poz. 1251), dalej w skrócie: "p.r.d."
Stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Zabrania się jednak przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 2 p.r.d.).
Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 3 i 4 p.r.d.).
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie – Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2024 r. poz. 502 z późn. zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.
Zgodnie z art. 61 ust. 10 p.r.d., wysokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 4 m. Także w § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewidziano, że wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 12 (który nie dotyczy kontrolowanego zespołu pojazdów), nie może przekraczać 4,00 m.
Przy określaniu wymiarów zewnętrznych pojazdów, zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia, nie muszą być uwzględniane urządzenia i wyposażenia, określone w sekcji F części 2 załącznika XIII do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2021/535 z dnia 31 marca 2021 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 w odniesieniu do jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnych cech konstrukcyjnych i bezpieczeństwa (Dz. Urz. UE L 117 z 6 kwietnia 2021 r., str. 1).
Stosownie natomiast do § 2 ust. 11 rozporządzenia, wymienne nadwozia i znormalizowane kontenery nie mogą przekraczać wymiarów określonych w ust. 1 pkt 1 – 10, ust. 2, 4, 6 – 8 i 10, czyli, gdy chodzi o wysokość – nie mogą przekraczać 4 m, określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie kontroli poddany został pojazd członowy.
W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1 – 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów, z uwzględnieniem art. 61 ust. 6, 7 i 10 ustawy (§ 2 ust. 17 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).
W niniejszej sprawie przejazd kontrolowanego pojazdu, składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej naczepy, wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej realizowany był z ładunkiem umieszczonym w kontenerze chłodniczym. W wyniku kontroli parametrów zewnętrznych pojazdu stwierdzono przekroczenie wysokości pojazdu oraz wysokości pojazdu z ładunkiem. Zmierzona wysokość pojazdu oraz wysokość pojazdu z ładunkiem wyniosła 4,13 m, czyli została przekroczona o 0,13 m (o 3,25%.). Pozostałe zmierzone parametry zewnętrzne pojazdu oraz masa całkowita nie przekraczały dopuszczalnych wartości.
Pomiaru wysokości dokonano przymiarem teleskopowym o numerze identyfikacyjnym GEO/6, posiadającym świadectwo wzorcowania 06/WNP/2022 z 10 marca 2022 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu (k.9,10 akt adm.). Kontrola w zakresie parametrów zewnętrznych pojazdu była wykonywana zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje". Przy określaniu wysokości pojazdu nie wliczono urządzeń i wyposażenia wskazanych w Tabeli III – Wysokość pojazdu, zawartej w sekcji F części 2 do załącznika XIII do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2021/535
Wprawdzie kierujący pojazdem odmówił podpisania protokołu kontroli, bez podania przyczyny, jednakże sposób przeprowadzenia pomiarów oraz ich wyniki nie są w niniejszej sprawie kwestionowane przez skarżącego, który był podmiotem wykonującym przejazd. Trafnie przy tym zauważa organ, że utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Protokół ponadto sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (art. 76 k.p.a.). Ciężar obalenia domniemania wiarygodności dowodu ciąży przy tym na stronie skarżącej. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających wiarygodność protokołu kontroli i okoliczności z niego wynikających. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wobec przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem, kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. Do uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego parametru.
Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że kontrolowanym pojazdem nienormatywnym przewożony był ładunek podzielny, a mianowicie 2150 opakowań mrożonych warzyw. Całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, że ładunek był niepodzielny. Skarżący uważa, że ładunkiem był sam kontener chłodniczy, w którym znajdowały się przewożone warzywa w 2150 opakowaniach. Stanowisko skarżącego jest oczywiście błędne. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że z przedstawionych do kontroli dokumentów (międzynarodowy list przewozowy nr [...] z dnia 21 października 2023 r., morski list przewozowy B/L nr [...] wraz z załącznikiem oraz dokument tranzytowy MRN [...]) wynika wprost, że przedmiotem przewozu były mrożone warzywa w 2150 opakowaniach, o łącznej wadze 22 575 kg, a nie określony kontener. Słusznie również zauważa organ, że kontener chłodniczy był w tym przypadku środkiem transportu. Służył do przewozu mrożonych warzyw. Bez znaczenia jest przy tym podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przewóz odbywał się w ramach transportu intermodalnego, czego organ nie kwestionuje. Nie zmienia to bowiem faktu, że ładunkiem przewożonym z Chin do Ukrainy było 2150 opakowań mrożonych warzyw, czyli ładunek podzielny.
Ja wskazano wyżej, przepis art. 64 ust. 2 p.r.d. stanowi, że zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.
Zgodnie z art. 64 ust. 3 p.r.d., wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy.
Zezwolenie kategorii I, określone w tabeli, dotyczy pojazdów o długości, wysokości, naciskach osi oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych i o szerokości nieprzekraczającej 3,5 m. Z uwagi na to, że wysokość kontrolowanego pojazdu przekraczała dopuszczalne 4 m, pojazd ten nie byłby uprawniony do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Tym samym przewóz ładunku podzielnego tym pojazdem był – zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d. – zabroniony.
W myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., czyli w przypadku przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Wysokość kary uzależniona jest od kategorii zezwolenia, które byłoby w danym przypadku wymagalne. Prawidłowe jest stanowisko organu, że przejazd pojazdu nienormatywnego, którego wysokość wynosi 4,13 m, a pozostałe parametry nie przekraczają dopuszczalnych, wymagałby uzyskania zezwolenia kategorii II.
Zgodnie z tabelą zawartą w załączniku nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii II dotyczy pojazdów o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów oraz o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m. Jak wynika z protokołu kontroli, masa całkowita, naciski osi, szerokość i długość kontrolowanego pojazdu nie zostały przekroczone, a stwierdzona wysokość pojazdu przekraczała dopuszczalną, ale nie przekraczała 4,3 m, co uzasadniało zakwalifikowanie kontrolowanego pojazdu nienormatywnego do kategorii II.
Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 p.r.d.), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach, które nie zachodzą w sprawie niniejszej, kara może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora.
Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 2 p.r.d. za brak zezwolenia kategorii II-IV przewiduje karę pieniężną w wysokości 5000 zł.
Prawidłowo zatem nałożył organ na skarżącego, wykonującego przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, karę w wysokości 5000 zł jak za przejazd bez zezwolenia kategorii II, które to zezwolenie byłoby wymagalne dla pojazdu nienormatywnego o parametrach stwierdzonych w czasie kontroli. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że posiadanie takiego zezwolenia nie uprawniałoby skarżącego do przewozu ładunku podzielnego.
Odnosząc się do posiadanego przez skarżącego zezwolenia kategorii IV wyjaśnić należy, że zezwolenie to w żadnym wypadku nie dawało skarżącemu prawa wykonywania przewozu kontrolowanym pojazdem nienormatywnym ładunku w postaci 2150 opakowań mrożonych warzyw. Zezwolenie to uprawniało skarżącego do przewozu ładunku niepodzielnego pojazdem o szerokości nieprzekraczającej: 3,4 m dla drogi jednojezdniowej i 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A i S, o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów i 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t oraz o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych. Taka sytuacja nie zachodziła jednak w sprawie niniejszej. Skarżący przewoził bowiem ładunek podzielny, a ponadto parametry pojazdu nie odpowiadały kategorii IV zezwolenia, lecz kategorii II, co wynikało z faktu, że kontrola nie wykazała nienormatywności w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, a jedynie w zakresie jego wysokości. Przypisanie jako odpowiedniego zezwolenia kategorii IV wymaga zaś ustalenia, że pojazd posiada rzeczywistą masę większą od dopuszczalnej.
Niezależnie od powyższego, w związku z zarzutami skargi, wyjaśnić należy, że w myśl art. 64ea p.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Nawet zatem gdyby skarżący przewoził dozwolony ładunek niepodzielny, zachodziłyby podstawy do nałożenia na skarżącego kary, gdyż skarżący wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii IV, to jest kategorii innej niż wymagana kategoria II. Zezwolenie kategorii IV nie może zaś zastąpić zezwolenia kategorii II. Przepis art. 64ea p.r.d. stanowi wyraźny zakaz posługiwania się podczas wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym zezwoleniem kategorii innej niż wymagana.
W świetle powyższego nieuzasadnione są zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 – 3 p.r.d., a także art. 64 ust. 1 i 3, art. 64c ust. 1 oraz art. 64ea p.r.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej, mimo że przewoźnik dysponował ważnym zezwoleniem kategorii IV pojazdem, którego parametry mieszczą się również w granicach wskazanych dla zezwolenia kategorii II i III, a ponadto przewoźnik wykonywał przewóz 40-stopowym kontenerem morskim chłodniczym high-cube w ramach operacji transportu intermodalnego. Jak wskazano wyżej, dopuszczalna wysokość pojazdów z ładunkiem, określona w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów wynosi 4 m. Przepisy rozporządzenia nie przewidują innych parametrów – gdy chodzi o wysokość pojazdu – w przypadku transportu intermodalnego.
W ocenie sądu organy słusznie również stwierdziły, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z art. 140aa ust. 4, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Przepis art. 140aa ust. 4 jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle.
Z oczywistych względów (przewóz ładunku innego niż ładunek sypki lub drewno) okoliczności wskazane w pkt 2 tego przepisu w sprawie nie zachodzą. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu doszło do naruszenia prawa. Skarżący, będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, powinien był znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Jak słusznie zauważył organ, podmiot wykonujący przewóz powinien wyposażyć kierowcę w odpowiednie dla konkretnego przewozu zezwolenie określone w przepisach ustawy oraz powinien mieć na względzie ustanowiony w przepisie art. 64 ust. 2 p.r.d. zakaz przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. Skarżący nie dołożył należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia.
Samo subiektywne przekonanie strony o wyposażeniu kierowcy w zezwolenie odpowiedniej kategorii w żadnym razie nie jest wystarczające do uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności za ujawniony delikt administracyjny. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym ma charakter obiektywny, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Wynika z tego domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może on obalić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.
Nie jest także uzasadniony zarzut skarżącego, że organ naruszył art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażone w tych przepisach zasady legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie – Prawo o ruchu drogowym przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa). Wbrew stanowisku skarżącego, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1 – 6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z kolei przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Natomiast według art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna wymierzona została w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Ustawa ta przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i kwestie odstąpienia od ich nałożenia. Dlatego przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. w sposób kompleksowy wymienia przypadki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, stąd też brak było podstaw do stosowania w tej sprawie przepisów działu IVa k.p.a. Twierdzenie skarżącego, że przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie regulują odstąpienia od wymierzenia kary nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów ustawy. Okoliczność, że w przepisie art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie użyto określenia "odstąpienie od wymierzenia kary" nie ma znaczenia, skoro jednoznacznie określone zostały przesłanki, spełnienie których pozwala na niewymierzanie kary. Stwierdzenie, że brak podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary czy postanowienie o umorzeniu postępowania mają w istocie ten sam skutek, co odstąpienie od wymierzenia kary, przewidziane w przepisach k.p.a.
W konsekwencji bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, zgodnie z przepisami k.p.a. Przepisy te nie miały zastosowania w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Wydając zaskarżoną decyzję organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie skontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie, dlaczego nie uznał ich za zasadne.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", skargę należało oddalić.
Skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło