III SA/Lu 888/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry G. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ w 2015 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł. Sytuacja ta nie uległa poprawie w 2016 r., spółka w dalszym ciągu ponosi straty (w I kwartale 2016 r. w kwocie [...]zł). Strona wskazała, że jest obciążona spłatą kar pieniężnych o łącznej wartości [...] zł, a zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wynoszą [...] zł. W. kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, spółka nie posiada środków trwałych według bilansu za ostatni rok. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy, wykazywał saldo zerowe. Dodatkowo skarżąca podniosła, że zobowiązania miesięczne spółki wynoszą [...] zł, w tym: czynsz [...] zł; usługi księgowe [...] zł; opłata składek ZUS [...] zł; wynagrodzenia pracowników [...] zł; opłata PIT 4 - [...] zł. W ocenie skarżącej koszt związany z opłaceniem skargi spowoduje utratę jej płynności finansowej. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość przychodów skarżącej spółki, rozmiar prowadzonej działalności, wysokość miesięcznych obrotów na rachunku bankowym spółki, a także okoliczność regulowania przez spółkę zobowiązań w wysokości [...] zł miesięcznie nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych niezbędnych do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej, jak również w sprawach wniesionych równolegle do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Łączna wysokość wpisów od skarg w tych sprawach wynosi bowiem [...] zł, w tym w niniejszej sprawie – [...] zł. Skarżąca ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych z bieżących przychodów. G. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 16 czerwca 2016 r. W związku z tym zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że wniosek skarżącej w niniejszej sprawie dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., I FZ [...], LEX nr 479093). Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., II FZ [...], LEX nr 550323). Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: wysokości kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet postępowania sądowego oraz sytuacji finansowej, w tym zwłaszcza aktualnych możliwości płatniczych skarżącego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., II FZ [...], LEX nr 1417309). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że dokonana w postanowieniu z dnia 26 lipca 2016 r. ocena wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie została dokonana w zgodzie z przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy dokonał wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącej i po zestawieniu tej sytuacji z kosztami sądowymi, jakie strona zobowiązana jest ponieść w niniejszej sprawie, a także w innych sprawach wszczętych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie trafnie wywiódł, że strona nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewątpliwie świadczą o tym zarówno poziom przychodów (w wysokości [...] zł w 2015 r.), okoliczność regulowania przez spółkę zobowiązań w wysokości ponad [...] zł miesięcznie, jak również fakt dokonywania na rachunek bankowy spółki w miesiącu poprzedzającym wniesienie skargi wpłat, z których każda przekraczała kwotę należnego wpisu w niniejszej sprawie, wynoszącą [...] zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Wszystkie te okoliczności wskazują, że strona dysponuje środkami wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Przy tym trafnie podniesiono w postanowieniu referendarza, że okoliczność, iż koszty uzyskania przychodów były większe niż przychody, co spowodowało, że spółka w 2015 r. oraz w I kwartale 2016 r. wykazała stratę księgową, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. powołane w zaskarżonym postanowieniu postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., II GZ [...] Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać sytuacji ekonomicznej skarżącej.. Trzeba także zauważyć, że wnosząc sprzeciw skarżąca nie podniosła żadnych argumentów czy okoliczności, które zmierzałyby do podważenia oceny dokonanej w zaskarżonym postanowieniu. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.