III SA/Lu 90/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzymującej rentę inwalidzką p o s t a n a w i a: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Warszawie. W skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku z dnia 24 sierpnia 2011 r. J. M. wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu z dnia [...] października 1991 r. wstrzymującej rentę inwalidzką. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 83a ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2011 r. Postanowienie to, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r., zarzucając wydanie tego rozstrzygnięcia z obrazą art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i zaniechanie zebrania w wyczerpujący sposób materiału dowodowego koniecznego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 65 ze. zm.). Zgodnie z treścią przepisu § 1 pkt 6 wskazanego rozporządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest właściwy dla obszaru województwa lubelskiego. Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W świetle przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t j. Dz. U. z 2009 r. Nr 11 poz. 74, dalej jako u.s.u.s.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jest miasto stołeczne Warszawa (art. 66 ust. 1 u.s.u.s.). W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71 ustawy, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 4).Wchodzące w skład Zakładu terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 2 u.s.u.s.), którymi są oddziały i podlegające im inspektoraty oraz biura terenowe (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 18, poz. 93), są jedynie jednostkami organizacyjnymi osoby prawnej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie dla określenia właściwości miejscowej sądu administracyjnego nie ma znaczenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w jednostce organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci Oddział Zakładu w Z.. Oddział nie ma bowiem własnych kompetencji, a kompetencje takie przysługują Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Skoro zaś siedzibą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który wydał objęte skargą postanowienie, jest miasto stołeczne Warszawa, właściwym do rozstrzygnięcia w przedmiocie tej skargi jest stosownie do art. 13 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że od podstawowej reguły, zgodnie z którą to siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem skargi, determinuje właściwość miejscową sądu administracyjnego, istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na podstawie tej delegacji zostało wydane między innymi rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Cytowany przepis nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie, w której przedmiot skargi stanowi postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 października 1991 r., wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej. Odstępstwo od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej sądu administracyjnego określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy natomiast wyłącznie rozstrzygnięć w sprawach umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tej sytuacji należy stwierdzić, że sądem właściwym miejscowo w niniejszej sprawie jest w świetle art. 13 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Z tych względów i na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.