III SA/Lu 905/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z dnia 2 października 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 26 lipca 2013 r. w sprawie przyznania J. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Organ pierwszej instancji, powołując się na przepisy art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), art 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 316, s. 1, ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009") przyznał J. R. płatności na rok 2012 w wysokości 3.664,09 zł, w tym: 1/ jednolitą płatność obszarową w wysokości 1793,55 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 483,16 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości; 2/ uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 182,15 zł; 3/ uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 518,81 zł; 4/ płatność do krów w wysokości 1.169,58 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 19 marca 2012 r. J. R. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. W dniu 24 maja 2013 r. została wydana decyzja w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na skutek odwołania J. R. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wyjaśnił, że ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił zweryfikowany maksymalny kwalifikowany obszar działek ewidencyjnych na których położone są deklarowane przez rolnika do płatności działki rolne, ustalony przez Biuro Kontroli na Miejscu Wydział ds. GIS. Obszar ten, określany jako powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza (PEG), stanowi maksymalną kwalifikowaną powierzchnię na danej działce ewidencyjnej, do której może być przyznana rolnikowi płatność. Odnośnie stwierdzonych różnic pomiędzy powierzchnią działek rolnych podanych przez wnioskodawcę, a powierzchnią stwierdzoną przez kontrolę na miejscu w dniu 11 września 2012 r., to w ocenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR pomiary wykonane przez kontrolerów zostały dokonane prawidłowo. Potwierdzają to zarówno wykonane szkice jak i ślady pomiarów w systemie informatycznym ZSZIK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), które pokrywają się z granicami działek rolnych wyrysowanymi przez wnioskodawcę na załącznikach graficznych dołączonych do złożonego wniosku. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej z akt sprawy wynika, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 3,44 ha. Jednak powierzchnia działek rolnych stwierdzona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 129012005, (WE) nr 24712006, (WE) nr 37812007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 178212003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 30, s. 16, ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009") oraz w oparciu o wyniki kontroli na miejscu wynosiła 3,11 ha. Organ wskazał, że zgodnie z art 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust 1 i art 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Organ stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, wnioskodawca do przyznania płatności JPO zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 3,44 ha. Rzeczywista powierzchnia działek rolnych stwierdzona została w oparciu o wyniki przeprowadzonej w dniu 11 września 2012 r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W czasie tej kontroli stwierdzono mające wpływ na płatność nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanych przez wnioskodawcę działek rolnych. 1/ Co do działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie [...] powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego we wniosku wynosiła 1,20 ha, natomiast powierzchnia działki [...] stwierdzona podczas kontroli na miejscu wynosiła 1,46 ha. Stwierdzono przy tym jednak, że część działki rolnej [...] położona jest na działce ewidencyjnej nie zadeklarowanej przez wnioskodawcę do płatności. W tym przypadku była to działka ewidencyjna nr [...], położna w obrębie [...]. Weryfikacja działki rolnej [...] wykazała, że działka ta położona jest na powierzchni 1,4159 ha działki ewidencyjnej nr [...] na (wskazanej we wniosku przez rolnika), zaś w pozostałej części na powierzchni 0,0487 ha działki ewidencyjnej nr [...] (nie wskazanej we wniosku przez rolnika). Ze względu na to, że płatność może być przyznana tylko do działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych wskazanych we wniosku (a działka ewidencyjna nr [...] nie była deklarowana we wniosku), to wykluczono z płatności część działki rolnej o powierzchni 0,04 ha i w rezultacie powierzchnia stwierdzona do płatności działki rolnej [...] wyniosła 1,42 ha. 2/ Co do działki rolnej [...] powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 1,10 ha i według wniosku położona była na działkach ewidencyjnych nr [...] (0,87 ha) oraz nr [...] (0,23 ha) w obrębie [...]. Jednak powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona podczas kontroli na miejscu wynosiła 0,66 ha. W związku z tym wykluczono 0,44 ha z powierzchni kwalifikowanej do płatności z działki [...]. 3/ Co do działki rolnej [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], powierzchnia zadeklarowana we wniosku wznosiła 0,61 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,50 ha. W związku z tym wykluczono 0,11 ha z powierzchni kwalifikowanej do płatności z działki [...]. W odniesieniu do pozostałych działek rolnych kontrola na miejscu wykazała poprawność deklaracji rolnika zarówno co do powierzchni działek rolnych jak i położenia na działkach ewidencyjnych. W rezultacie łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z powierzchni kwalifikowanej do płatności JPO wynosiła 0,33 ha (uwzględniono nadwyżkę 0,22 ha dla działki rolnej [...]). Organ wskazał, że według art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art 58 i 60 tego rozporządzenia, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Powierzchnia obszaru zatwierdzonego wyniosła w niniejszej sprawie 3,11 ha, a więc do takiej powierzchni naliczona była początkowo płatność JPO. Jednak płatność za powierzchnię 3,11 ha została następnie pomniejszona o odpowiadającą dwukrotności wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO wynoszącą 3,44 ha, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wynoszącą 3,11ha. Pomniejszenia tego organ dokonał na podstawie art 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 15 rozporządzenia(WE) nr 7312009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Organ ustalił, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 10,6109 %. W związku z tym początkowa płatność JPO za 3,11 ha, została pomniejszona o odpowiadającą dwukrotności różnicy (2 x 0,33 ha) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (3,44 ha), a powierzchnią stwierdzoną (3,11 ha). Organ wskazał, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wynosiła 732,06 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej od powierzchni 3,11 ha wynosiła 2.276,71 zł. Kwota ta została pomniejszona o 483,16 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W sumie kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 1.793,55 zł. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 zadeklarował powierzchnię 2,24 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione warunki określone w przywołanym rozporządzeniu. Po przeprowadzonej kontroli na miejscu organ ustalił, że powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wynosi 1,69 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 2,00 DJP. Rzeczywista powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do uzupełniającej płatności obszarowej stwierdzona została w oparciu o wyniki przeprowadzonej w dniu 11 września 2012 r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W czasie tej kontroli stwierdzono wcześniej omówione jako istotne także dla JPO mające wpływ na płatność zwierzęcą nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanych przez wnioskodawcę działek rolnych – w zakresie działki rolnej [...] (wykluczono 0,44 ha z powierzchni kwalifikowanej do płatności) oraz w zakresie działki rolnej [...] (wykluczono 0,11 ha z powierzchni kwalifikowanej do płatności). W odniesieniu do pozostałych działek rolnych zadeklarowanych do płatności zwierzęcej kontrola na miejscu wykazała poprawność deklaracji rolnika zarówno co do powierzchni działek rolnych jak i położenia na działkach ewidencyjnych. W rezultacie łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z powierzchni kwalifikowanej do płatności zwierzęcej wynosiła zatem 0,55 ha. Płatność zwierzęcą za rok 2012 przyznano za powierzchnię stwierdzoną, czyli 1,69 ha, zgodnie z § 6 ust 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, według którego płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, nie większej jednak niż wyznaczona powierzchnia maksymalna. Organ wskazał, że stawka płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1309) i wynosiła 306,99 zł. Należna kwota płatności wynosiła zatem 518,81 zł. W wysokości nie pomniejszonej przyznane zostały uzupełniająca płatność podstawowa oraz wsparcie specjalne w formie płatności do samic z gatunku bydło domowe. W zakresie uzupełniającej płatności podstawowej powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 0,86 ha. W czasie kontroli stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 0,86 ha i do tej powierzchni została naliczona uzupełniająca płatność podstawowa. Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz.1309) i wynosi 211,80 zł. Należna kwota płatności wynosiła 182,15 zł. W zakresie wsparcia specjalnego w formie płatności do samic z gatunku bydło domowe we wniosku o przyznanie płatności do krów i owiec skarżący zadeklarował 2 samice z gatunku bydło domowe. Zgodnie z art. 63 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pomoc oblicza się na podstawie liczby zatwierdzonych zwierząt. Podczas kontroli administracyjnej zostały zatwierdzone 2 samice z gatunku bydło domowe. Stawka płatności do krów i owiec do 1 samicy z gatunku bydło domowe (Bos taurus) w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie stawek wsparcia specjalnego za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz.1339) i wynosiła 584,79 zł. Należna kwota płatności wynosiła 1.169,58 zł. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że nieprawidłowo została zmierzona powierzchnia działek rolnych, a częściowo działki nie były zmierzone. Ponadto "wpisano" jedną działkę ewidencyjną, która nie jest i nigdy nie była przedmiotem własności skarżącego. Działka nr [...] należy bowiem do Nadleśnictwa [...]. Skarżący wskazał, że w poprzednich latach otrzymywał płatności do powierzchni 3,37 ha, za wyjątkiem roku 2008, kiedy w wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 3,10 ha. Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podniósł, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte na wynikach przeprowadzonej w dniu 11 września 2012 r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkicu pomiarów działek (danych wektorowych, danych powierzchniowych), fotografii wykonanych podczas wywiadu terenowego wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nieprawidłowości, które zostały stwierdzone podczas kontroli na miejscu odnośnie zadeklarowanych działek rolnych miały wpływ na płatności. Odnośnie działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr [...] podczas kontroli na miejscu stwierdzono powierzchnię 1,46 ha, a więc większą niż powierzchnia 1,20 ha zadeklarowana we wniosku 1,20 ha; powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 1,46 ha. Równocześnie kodem DR50 opisano nieprawidłowość polegającą na tym, że "granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej". Stwierdzono bowiem, że działka rolna [...] położona jest nie tylko na działce ewidencyjnej nr [...], ale również na działce ewidencyjnej nr [...] nie zadeklarowanej do płatności przez J. R. Ponieważ płatność może być przyznana tylko do działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych we wniosku (a działka ewidencyjna nr [...] nie była deklarowana we wniosku) to wykluczono z płatności z działki rolnej A 0,04 ha znajdujące się na działce ewidencyjnej nr [...] i powierzchnia stwierdzona działki rolnej A wyniosła 1, 42 ha. Powierzchnia dla działki rolnej [...] w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 0,66 ha, natomiast powierzchnia dla działki rolnej [...] stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 0,50 ha. Organ drugiej instancji wskazał, że kod DR50 jest stosowany podczas kontroli na miejscu w sytuacji, gdy stwierdza się, że granice uprawy (działki rolnej) wykraczają poza granice działek referencyjnych (ewidencyjnych) zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości dotyczących wykraczania granic upraw poza działki referencyjne sprawa została poddana weryfikacji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonano ponownej weryfikacji powierzchni działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. W wyniku tej weryfikacji ustalono, iż maksymalny kwalifikowany obszar do płatności (PEG) na działkach ewidencyjnych nr nr [...], [...] oraz [...] wynosi odpowiednio 0,74 ha, 0,27 ha oraz 1,96 ha. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Według art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 możliwe jest przeprowadzenie kontroli bez powiadomienia i obecności producenta rolnego. W związku z tym, że J. R. nie został powiadomiony o kontroli, a także nie był obecny podczas przeprowadzania kontroli na miejscu, kopia raportu z czynności kontrolnych przekazana została rolnikowi przesyłką poleconą w dniu 7 grudnia 2012 r. Według organu kontrola na miejscu została przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane, to jest posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nich zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dniu od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. J. R. nie skorzystał jednak z możliwości zgłoszenia zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. R. zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, że nieprawidłowo została zmierzona powierzchnia działek rolnych, a częściowo działki nie były zmierzone. Ponadto "wpisano" jedną działkę ewidencyjną, która nie jest i nigdy nie była przedmiotem własności skarżącego. Działka nr 730/6 należy bowiem do Nadleśnictwa [...]. Skarżący wskazał, że w poprzednich latach otrzymywał płatności do powierzchni 3,50 ha, 3,53 ha, a przez kilka lat 3,37 ha, za wyjątkiem roku 2008, kiedy w wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 3,10 ha. Według skarżącego powierzchnia działek rolnych jest cały czas taka sama i nie powinna być zmniejszana. Skarżący wyjaśnił, że nie odwoływał się od wyników raportu z kontroli na miejscu, ponieważ nie wiedział, że od takich raportów trzeba odwoływać się, a z treści raportu wynikało, że nie ma żadnych uwag. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia albo stwierdzenia jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji należycie przeprowadziły postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego złożonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wymogi stawiane rolnikowi ubiegającemu się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wynikają z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy oraz art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Ponadto rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające, w przypadku spełnienia warunków przewidzianych dla tej uzupełniającej płatności. W badanej sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się wyniki kontroli na miejscu, które pozwoliły na zweryfikowanie prawidłowości danych wskazanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności. W zakresie spełnienia przez rolnika warunków przyznania płatności, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy, Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1. Podstawą prawną do dokonania kontroli na miejscu są przepisy art. 26 i następne rozporządzenia Komisji (WE) nr 1222/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina, a także przepisy art. 30 ust. 1, 2, 3 art. 30a ust. 1-8 oraz art. 31 ust. 1-8 ustawy płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowią o obowiązku przeprowadzenia kontroli wniosków i określają tryb oraz zasady kontroli. Są to określone w przepisach rozporządzenia kontrole administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Analiza wskazanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż wyłączony jest obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu jej przeprowadzenia. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. W art. 31 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego określono sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu. W ustępie 4 wskazano, iż czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności kontrolowanego także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1222/2009. Ten z kolei przepis stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Z obu tych przepisów wynika, iż organy nie miały obowiązku zawiadamiania o zamiarze kontroli. Ochrona interesów rolnika zapewniona jest przez obowiązek doręczenia rolnikowi raportu z kontroli i umożliwienie mu złożenia zastrzeżeń do wyników tego raportu. Z czynności kontrolnych sporządza się bowiem raport (sprawozdanie) zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 31 ust. 6 ustawy płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). W przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła (art. 31 ust. 7 ustawy). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, kontrola ma niezwykle doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Dopiero po zakończeniu procedury kontrolnej można wydawać decyzje dotyczące płatności (ich przyznania lub odmowy przyznania). Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Bieluk Jerzy, Lobos-Kotowska Dorota - Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska - Oficyna, komentarz do art. 30 ustawy). W świetle powyżej przywołanych reguł przyznawania płatności stwierdzić trzeba, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu przeprowadzona została z zachowaniem reguł określonych cytowanymi wcześniej przepisami, a skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, bowiem otrzymał kopię raportu z dnia 11 września 2012 r., co przyznał zarówno w treści skargi jak i przez pełnomocnika na rozprawie. Istotne w sprawie jest, że skarżący nie zgłosił zastrzeżeń do raportu. Okoliczności, którymi skarżący wyjaśniał w skardze do sądu brak zastrzeżeń do raportu obejmującego wynik kontroli na miejscu nie usprawiedliwiają zaniechania we wniesieniu zastrzeżeń i nie dają podstawy do kwestionowania ustaleń poczynionych w oparciu o wynik kontroli na miejscu. Skarżący wyjaśnił, że nie odwoływał się od wyników raportu z kontroli na miejscu, ponieważ nie wiedział, że od takich raportów trzeba odwoływać się, a z treści raportu wynikało, że nie ma żadnych uwag. Z treści raportu na stronie 4 wynika jednak, że zawiera on wyraźne pouczenie, że po otrzymaniu raportu można zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśnie, co do ustaleń w nim zawartych, do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku, w terminie 14 dnia od doręczenia raportu. Natomiast na stronach 3 oraz 3-1 przejrzyście opisane są wyniki ustaleń z podziałem na dane deklarowane i dane z kontroli, w tym powierzchnie działek rolnych deklarowanych oraz powierzchnie zmierzone. Podane są także kody ustaleń dotyczące poszczególnych deklarowanych działek rolnych, a na stronach 5 i 6 raportu opisane są znaczenia poszczególnych kodów pokontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W związku z powyższym wyjaśnienia skarżącego dotyczące przyczyny zaniechania zgłoszenia zastrzeżeń do wyników kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie usprawiedliwiają – jak wyżej wskazano- zaniechania we wniesieniu zastrzeżeń i nie dają podstawy do kwestionowania ustaleń poczynionych w oparciu o wynik kontroli na miejscu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących ustaleń w zakresie kwalifikowalności powierzchni należy wskazać, że w istocie skarżący nie wskazuje na żadne pominięte przez organy dowody lub okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie prawidłowości ustaleń dokonanych przez te organy lub zakwestionowanie prawidłowości postępowania organów prowadzących do tych ustaleń. Zarzuty skarżącego oparte są jedynie na przekonaniu, że on sam prawidłowo określił powierzchnie kwalifikowane działek rolnych i prawidłowo umieścił je w granicach działek ewidencyjnych. Skarżący wywodzi tezę o nieprawidłowości ustaleń również z tego, że w różnych latach różne są wyniki kontroli powierzchni kwalifikowanych do płatności, przy czym jak okazuje się różnice te mieszą się w liczbie 43 arów dla całego gospodarstwa. Tak uzasadnione zarzuty nie dają podstawy do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji, Z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika bowiem, że to na stronie, nie zaś na organie administracji publicznej, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie jej stanowiska, w sytuacji, gdy strona kwestionuje materiał dowodowy zgromadzony przez organ. Takich dowodów skarżący w toku postępowania przed organami administracji nie oferował i w rezultacie nie podważył skutecznie wniosków, jakie wypływają z materiału dowodowego jakim dysponowała Agencja, w szczególności ustaleń poczynionych w wyniku kontroli na miejscu. Sprawozdanie z kontroli na miejscu ma szczególną wartość dowodową. O wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi. W świetle powyższego dowodom z protokołu kontroli - właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne - co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 492/07, SIP Lex nr 469736) W tym stanie rzeczy, szczególnie w sytuacji kiedy rolnik nie zgłosił we właściwym trybie zastrzeżeń do ustaleń zawartych w sprawozdaniu z kontroli na miejscu, mimo że był prawidłowo o takiej możliwości pouczony, a także przy braku właściwej inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta, jeżeli sprawozdanie z kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego inaczej bowiem niż przepisy K.p.a. reguluje kwestię ciężaru aktywności dowodowej, a znaczenie kontroli na miejscu sprawia, że poszukiwanie przez organ z własnej inicjatywy innych dowodów weryfikujących ustalenia kontroli na miejscu jest zbędne. W rezultacie organy po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego określając wysokość płatności należnych skarżącemu. Według art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art 58 i 60 tego rozporządzenia, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Powierzchnia obszaru zatwierdzonego wyniosła w niniejszej sprawie 3,11 ha, a więc do takiej powierzchni naliczona była początkowo płatność JPO. Jednak płatność za powierzchnię 3,11 ha została następnie pomniejszona o odpowiadającą dwukrotności wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO wynoszącą 3,44 ha, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wynoszącą 3,11ha. Pomniejszenia tego prawidłowo dokonano na podstawie art 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 15 rozporządzenia(WE) nr 7312009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Prawidłowo zostało ustalone, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 10,6 %. W związku z tym początkowa płatność JPO za 3,11 ha, została pomniejszona o odpowiadającą dwukrotności różnicy (2 x 0,33 ha) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (3,44 ha), a powierzchnią stwierdzoną (3,11 ha). Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wynosiła 732,06 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej od powierzchni 3,11 ha wynosiła 2.276,71 zł. Kwota ta została pomniejszona o 483,16 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W sumie kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 1.793,55 zł. Płatność zwierzęcą za rok 2012 przyznano za powierzchnię stwierdzoną, czyli 1,69 ha, zgodnie z § 6 ust 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, według którego płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, nie większej jednak niż wyznaczona powierzchnia maksymalna. Organ wskazał, że stawka płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1309) i wynosiła 306,99 zł. Należna kwota płatności wynosiła zatem 518,81 zł. Pozostałe płatności objęte zaskarżoną decyzją (uzupełniająca płatność podstawowa oraz wsparcie specjalne w formie płatności do samic z gatunku bydło domowe) prawidłowo zostały określone w niepomniejszonej wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.).