III SA/Lu 943/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 sierpnia 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że z powodu trudnej sytuacji na rynku transportowym i ciążącymi na nim zobowiązaniami w postaci opłat leasingowych i rat kredytowych nie jest w stanie uregulować należności wynikającej z wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci. Wykazał, że w skład majątku jego i rodziny, wchodzi dom o pow. ok. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł, obciążony hipoteką) oraz samochody: [...] r. prod. [...]; ciągnik siodłowy [...] r. prod. [...] i naczepa [...] r. prod. [...]. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, z której średni miesięczny dochód wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Odnośnie stałych miesięcznych wydatków i zobowiązań finansowych skarżący wykazał, że ponosi koszty spłaty kredytu hipotecznego – [...] zł; raty leasingu [...] euro; raty kredytu [...] zł; koszty utrzymania domu [...] zł; media [...] zł; ubezpieczenie domu i samochodów [...] zł rocznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenia dotyczące jego sytuacji finansowej i rodzinnej. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Ustalenie możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania w sprawie odbywa się przez porównanie sytuacji materialnej strony do wysokości obciążeń finansowych wynikających z konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego. Do kosztów sądowych na obecnym etapie prowadzenia sprawy należy wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...] zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast koszt wynagrodzenia radcy prawnego jest co do zasady ustalany w umowie między radcą prawnym a mocodawcą, a odniesieniem są stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1084), dalej jako rozporządzenie. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. § 2 pkt 4 rozporządzenia, przy wynikającej z akt sprawy wartości przedmiotu zaskarżenia, stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi [...] zł. Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że wykazał on spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób mających szczególnie trudną sytuację materialną (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). Mając na względzie wykazaną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i rodzinną skarżącego stwierdzić należy, że nie należy ona do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2) i ruchomy (samochód osobowy, ciągnik siodłowy, naczepa). Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (żona skarżącego nie pozostaje w zatrudnieniu od 1 stycznia 2007 r. – oświadczenie z 28 września 2016 r.). Skarżący prowadzi działalność gospodarczą większych rozmiarów, na co wskazują uzyskane przychody – w 2014 r. przychód wyniósł [...] zł, a w 2015 r. [...] zł (zeznania podatkowe PIT 36 i PIT 36L). W okresie ostatniego półrocza (styczeń – czerwiec 2016 r.) przychody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły [...] zł, koszty [...] zł a dochód [...] zł (wg. przedstawionego rozliczenia za 2016 r.), a zatem średni miesięczny dochód brutto skarżącego był wyższy niż podany we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyniósł bowiem [...] zł ([...] zł : 6 miesięcy = [...] zł). W ocenie referendarza okoliczność spłaty kredytów i rat leasingowych nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy. Skarżący przedstawił kilka umów kredytowych i umowę leasingu operacyjnego. Jedna z umów (nr [...]) dotyczy kredytu na bieżące finansowanie działalności gospodarczej, dwie kolejne (nr [...] i nr [...]) dotyczą kredytów na sfinansowanie dowolnych potrzeb konsumpcyjnych, z kolei czwarta umowa (nr [...]) odnosi się do udzielenia skarżącemu odnawialnego limitu kredytowego w wysokości [...] zł i wydania kart kredytowych [...]. Z kolei umowa leasingu operacyjnego wskazuje, że przedmiotem leasingu jest samochód osobowy marki [...] o wartości [...] zł. Zdaniem referendarza, okoliczność spłacania kredytów bankowych i rat leasingowych świadczy o zdolnościach płatniczych skarżącego. Zobowiązania prywatnoprawne, a takimi są zaciągnięte kredyty bankowe, czy umowy leasingu, nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznymi, do których należą koszty postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego przez stronę. Koszty postępowania nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej w zakresie prowadzonych rachunków bankowych. Skarżący nadesłał wyciągi z trzech kont bankowych (dwóch kont walutowych w Euro i USD oraz z konta w PLN). Z analizy tych kont wynika, że skarżący posiada jeszcze co najmniej dwa konta bankowe o nr [...] i nr [...], z których wyciągów nie przedstawił, a które były przez niego zasilane. Nie ujawniając faktu posiadania innych rachunków bankowych, skarżący uchylił się tym samym od podania stanu ich kont. W tych okolicznościach brak jest możliwości zweryfikowania stanu środków pieniężnych posiadanych przez stronę oraz dokonywanych tam operacji finansowych. Wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.