III SA/Lu 95/26
WyrokWSA w Lublinie2026-05-21
Skład orzekający: Anna Strzelec, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku poddania małoletniego szczepieniom ochronnym są uzasadnione, w szczególności w kontekście braku wskazania konkretnych przeciwwskazań zdrowotnych i ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku poddania małoletniej szczepieniom ochronnym spełniał wymogi formalne, a zarzuty skarżącej dotyczące braku wymagalności obowiązku, wadliwej podstawy prawnej oraz braku przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień są niezasadne. Obowiązek szczepień wynika z ustawy i rozporządzenia, a brak przedstawienia przez stronę dokumentów potwierdzających przeciwwskazania zdrowotne lub wykonanie szczepień świadczy o uchylaniu się od obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. I. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania małoletniej córki skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, w tym braku podstawy prawnej, braku wymagalności obowiązku z powodu nieprzeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i braku ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień. Organy administracji oraz sąd uznały te zarzuty za nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. I. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r. nr [...] Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej M. I. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 10 września 2025 r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 14 lutego 2025 r. wystawił w stosunku do M. I. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący obowiązek poddania małoletniej córki skarżącej M. D., urodzonej [...] r., r., brakującym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince, różyczce, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b.
W toku postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r., skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Skarżąca podniosła, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 27 § 1 pkt 7c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268 z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), zgodnie z którymi tytuł wykonawczy musi zawierać "treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny (...)" oraz musi zawierać "datę podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, a jeżeli tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5 - datę opatrzenia tą pieczęcią".
Strona podniosła, że wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 jako akt normatywny, na podstawie którego powinien być zrealizowany obowiązek, wskazał art. 5 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675, dalej także jako "ustawa"), którego nie ma w ustawie. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości z uwagi na brak w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.
Postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. organ pierwszej instancji uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wobec osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie tych obowiązków ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny. Szczegółowe unormowania w zakresie wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych określają przepisy art. 17-21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Organ pierwszej instancji wskazał, że o braku wykonania przez rodziców obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka poinformował lekarz z Poradni Lekarza [...] Sp. z o.o. w Lublinie, ul. [...], przesyłając zgłoszenie z dnia 29 maja 2024 r. o uchylaniu się przez rodziców dziecka od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u M. D.. Powyższe zgłoszenie lekarza jest równoznaczne z brakiem stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka oraz potwierdzeniem wymagalności obowiązku. W związku z powyższym w piśmie z dnia 10 czerwca 2024 r., M. I. została poinformowana o konieczności realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, regulacjach prawnych dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych oraz konsekwencjach prawnych uchylania się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych.
Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie udzielił zobowiązanej dodatkowych, szczegółowych informacji dotyczących obowiązku realizacji szczepień ochronnych w pismach z dnia 21 sierpnia 2024 r. oraz z dnia 7 listopada 2024 r. Z powodu dalszego uchylania się M. I. od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka M. D., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie wystosował do zobowiązanej upomnienie z dnia 2 stycznia 2025 r.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ pierwszej instancji wskazał, że podstawa prawna egzekwowanego obowiązku jest prawidłowo wskazana w części B tytułu wykonawczego "Dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym". Natomiast w części C tytułu wykonawczego pouczono, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Treść art. 5 ust. 1 ustawy zawiera obowiązki osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym m.in. poddawanie się, na zasadach określonych w tej ustawie, obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wskazany w tytule wykonawczym [...] z dnia 14 lutego 2025 r. przepis prawny obejmuje dyspozycją obowiązek poddania szczepieniom ochronnym dziecka M. D. przez jej opiekunów prawnych.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą zażalenia, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie uznając, że zobowiązana matka małoletniej M. D., M. I. nie dopełniła obowiązku o charakterze niepieniężnym poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera informacje oraz wytyczne dotyczące sposobu realizacji obowiązku szczepień ochronnych, w tym wiek, w którym dane szczepienie powinno być przeprowadzone, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Nie oznacza to jednak, że obowiązek wygasa po upływie terminu zawartego w załączniku do rozporządzenia, bowiem termin wykonalności obowiązku określa § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia, który wskazuje grupy osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał za bezzasadny sformułowany przez stronę zarzut braku wymagalności szczepień ochronnych u M. D. z powodu ukończenia przez nią 24 miesiąca życia.
Organ wyjaśnił, że o realizacji obowiązku nie może świadczyć fakt skierowania małoletniej do specjalistycznej poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka. Wskazał również, że stawienie się z dzieckiem do lekarza w celu wykonania badania kwalifikacyjnego przed wykonaniem szczepieniem, a następnie nieprzeprowadzenie szczepienia bez informacji o występujących przeciwwskazaniach, nie jest tożsame z wykonaniem obowiązku szczepień.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Oznacza to, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. Jedynie lekarz dysponujący wiedzą medyczną jest w stanie ustalić wynikające ze stanu zdrowia i aktualnej wiedzy medycznej przeszkody lub przesłanki aktualizujące prawny obowiązek wynikający wprost z przepisów ustawy, nie zaś rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych.
Organ zauważył jednocześnie, że lekarz pismem z dnia 13 grudnia 2025 r. informował wierzyciela o dokonaniu przez rodziców dezaktywacji deklaracji na lekarza POZ córki M. D. jednocześnie nie wskazując innego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Organ odwoławczy zwrócił się do strony o przekazanie informacji na temat aktualnego stanu uodpornienia małoletniej oraz ewentualnie występujących przeciwwskazaniach. Jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia strona nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też dokumentu świadczącego o występowaniu przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania.
W ocenie organu strona w sposób nieuprawniony łączy uzależnienie wykonania obowiązku z lekarskim badaniem kwalifikacyjnym oraz opracowaniem indywidualnego kalendarza szczepień. Strona do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przedstawiła żadnego dowodu poświadczającego podjęcie jakichkolwiek działań w celu wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej M. D., w szczególności wyniku konsultacji specjalistycznej w poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka, na którą lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną skierował dziecko 30 stycznia 2024 r. O braku wymagalności obowiązku nie może również świadczyć podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność rzekomo niepoprawnie przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego, w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji pozwalającej stwierdzić występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązku szczepień ochronnych u córki.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowo określonej w tytule wykonawczym podstawy prawnej organ wyjaśnił, że tytuł zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wystawiony w sprawie tytuł wykonawczy opiera stwierdzenie wymagalności obowiązku na prawidłowej podstawie prawnej tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Organ odwoławczy uznał także za niezasadny zarzut doręczenia stronie niepodpisanego tytułu wykonawczego. Organ wyjaśnił, że Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zobowiązany jest przez ustawę z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3) do prowadzenia korespondencji urzędowej poprzez e-Doręczenia. Stronie doręczono prawidłowo przekształcony elektroniczny egzemplarz tytułu wykonawczego w formę papierową.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 grudnia 2025 r. skarżąca M. I. - D. zarzuciła:
1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez zobowiązanie do poddania małoletniej nieistniejącym w harmonogramie szczepieniom ochronnym, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu, tytule wykonawczym i skarżonym postanowieniu, pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
2) naruszenie art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela;
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, ponadto brak oświadczenia skarżącego dotyczącego odmowy szczepień;
4) naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
5) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 grudnia 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie oddalające zarzuty M. I. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniej córki M. D., urodzonej [...] r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera:
oznaczenie wierzyciela;
1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 1682);
2) dane zobowiązanego będącego:
a) osobą fizyczną:
– imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania,
– imię ojca i imię matki oraz datę urodzenia zobowiązanego, o ile są znane wierzycielowi,
– numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi,
– numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju,
b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną:
– nazwę i adres jego siedziby,
– NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi,
– numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia i numer tytułu wykonawczego;
7a) imię i nazwisko osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, a także jej stanowisko służbowe, jeżeli sposób opatrzenia tytułu wykonawczego podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1, umożliwia podanie tego stanowiska;
7b) podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela albo pieczęć, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5;
7c) datę podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, a jeżeli tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5 - datę opatrzenia tą pieczęcią;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu;
9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;
12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;
13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;
14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji.
Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.
W okolicznościach sprawy podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącej M. D. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismami z dnia 10 czerwca 2024 r., z dnia 21 sierpnia 2024 r. oraz z dnia 7 listopada 2024 r.
Z uwagi na nieskuteczność tych informacji, wierzyciel wystosował w dniu 2 stycznia 2025 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącą do wykonania obowiązku. Stronie prawidłowo doręczono upomnienie w dniu 7 stycznia 2025 r. (k. 31). Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego skarżąca pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. wniosła zarzuty, o jakich mowa w art. 33 u.p.e.a.
W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organów obu instancji o braku podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej.
Zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącej obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).
W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 14 lutego 2025 r. przez wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że tytuł wykonawczy z dnia 14 lutego 2025 r. zawiera wszystkie wymagane dane przewidziane w art. 27 § 1 u.p.e.a. W prawdzie w tytule wykonawczym w części B "Dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym", w poz. 1, wskazano akt normatywny podając na skutek oczywistej omyłki pisarskiej art. 5 ust. 1 lit. b, zamiast art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że w świetle przytoczonego wyżej art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być jedynie określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu. Natomiast w świetle obowiązujących przepisów, w szczególności przytoczonych wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie budzi wątpliwości, że treść obowiązku w pkt 5 części B tytułu wykonawczego z dnia 14 lutego 2025 r. została określona w zgodzie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W świetle bowiem przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 2 tej ustawy, skarżąca, jako matka małoletniej M. D., ponosi odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania dziecka szczepieniom obowiązkowym. Podzielić należy stanowisko organu, że treść tytułu wykonawczego (część B pkt 5) nie pozostawia wątpliwości co nałożonego na skarżącą obowiązku, tj. poddania M. D. wymienionym w tytule wykonawczym obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom wymienionym w części B pkt 5 tytułu wykonawczego.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, to jest badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wynikająca z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi konieczność poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza powinność poddania się również badaniu kwalifikacyjnemu. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2021 r., sygn. II OSK 1622/18 oraz z 23 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 3090/19). W związku z tym oczywiście niezasadny jest zarzut skarżącej, że w tytule wykonawczym obowiązek został błędnie określony wskutek pominięcia art. 17 ust. 2 i 4 ustawy oraz, że podstawa prawna obowiązku jest niepełna.
Bezzasadny jest również zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez zobowiązanie do poddania małoletniej nieistniejącym w harmonogramie szczepieniom ochronnym, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu, tytule wykonawczym i skarżonym postanowieniu. Skarżąca wywodzi powyższy zarzut z faktu, że w treści tytułu wykonawczego wskazano na obowiązek poddania dziecka między innymi obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko śwince, podczas gdy w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782) widnieje szczepienie o nazwie nagminne zapalenie przyusznic (świnka). Jednakże w świetle treści powołanego rozporządzenia (§ 2 pkt 6) nie budzi wątpliwości, że stosowane mogą być obie nazwy. Użycie w tytule wykonawczym jednej z nich w żadnym razie nie stanowi o zasadności zarzutu skarżącej co do nieistnienia określonego w tytule rodzaju szczepienia. Trzeba też zauważyć, że w treści upomnienia szczepienie zostało określone tą samą nazwa, której użyto w tytule wykonawczym.
W myśl art. 17 ust. 1 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".
W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.
W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782).
Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).
W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, są to następujące grupy osób:
1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy,
2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi,
3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw:
a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,
b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,
4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia
- szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),
5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia
- szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce,
6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,
7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Należy jednocześnie podkreślić, że wyznaczony w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej.
Z powyższego wynika, że obowiązek wykonania wymienionych w tytule wykonawczym szczepień ochronnych u córki skarżącej, urodzonej [...] r., w dacie wystawienia upomnienia, tytułu wykonawczego, wniesienia zarzutów oraz wydania postanowień organów obu instancji znajdował oparcie w przepisach ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży.
Powołane rozporządzenie określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym, jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia.
W obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy, skonkretyzowany został w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.
Małoletnia córka skarżącej w dacie rozstrzygania sprawy przez organ drugiej instancji nie miała wykonanych brakujących szczepień ochronnych, pomimo że nie stwierdzono u niej przeciwskazań do wykonania szczepień, co jednoznacznie wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji lekarza z Poradni Lekarza [...] Sp. z o.o. w Lublinie przy ul. [...] z dnia 29 maja 2024 r. w postaci formularza zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku wykonania obowiązku szczepień ochronnych.
Ponadto, w związku z zawartą w piśmie lekarza z dnia 13 grudnia 2025 r. informacją o dokonaniu przez rodziców dezaktywacji deklaracji do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej małoletniej M. D. i braku wskazania przez rodziców dziecka świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, organ drugiej instancji zwrócił się do strony o przekazanie informacji, wraz z potwierdzającą je dokumentacją, na temat aktualnego stanu uodpornienia małoletniej oraz o ewentualnie występujących przeciwwskazaniach, w szczególności wyników konsultacji specjalistycznych w poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka (k. 29 i k. 91 akt adm.). Jednakże, jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, do dnia wydania postanowienia strona nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też dokumentu świadczącego o występowaniu przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Skarżąca w piśmie z dnia 18 listopada 2025 r. poinformowała jedynie, że stosowna dokumentacja znajduje się w aktach sprawy, a określenie ewentualnych przeciwwskazań stanowi kompetencję lekarza (k. 93 akt adm.).
W tytule wykonawczym zgodnie z informacjami uzyskanymi od lekarza wskazano brakujące szczepienia ochronne: szczepienie przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince, różyczce, inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b.
Strona błędnie wywodzi uzależnienie wymagalności obowiązku od przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Wymagalność obowiązku wynika wprost z przepisów prawa. Z akt sprawy, jak również z dokumentów dołączonych do skargi wynika, że córka skarżącej w dniu 30 stycznia 2024 r. została poddana badaniu i zakwalifikowana do szczepienia. Wskazuje na to jednoznacznie wydrukowana treść zlecenia do gabinetu zabiegowego oraz wpisy w historii zdrowia i choroby (k. 8, 10-11 akt sądowych oraz k. 13 akt adm.)
Niezasadnie również strona podnosi brak wymagalności obowiązku z uwagi na wydanie przez lekarza, również w dniu 30 stycznia 2024 r. skierowania małoletniej do poradni specjalistycznej (k. 12 akt adm. i k. 9 akt sądowych). Nie jest zasadne stanowisko strony, że wystawienie takiego skierowania skutkuje automatycznym odroczeniem obowiązku szczepień. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że lekarz w dniu wystawienia skierowania nie stwierdził przeciwwskazań do szczepienia. Zostało to również potwierdzone przez lekarza w wystawionym w dniu 29 maja 2024 r. formularzu zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych. Strona niezasadnie umniejsza znaczenie tego dokumentu, wystawionego przez właściwego lekarza. Zgłoszenie osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi potwierdzenie, że lekarz nie stwierdza przeciwwskazań do wykonania szczepień. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona została wezwana do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej zaszczepienie dziecka, ewentualnie dokumentacji obejmującej wyniki konsultacji specjalistycznej w poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka. Skarżąca w odpowiedzi nie przedstawiła żadnych dokumentów. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia istnienia przeciwwskazań do szczepień, a jednocześnie bezsprzecznie dziecko nie zostało poddane wymaganym szczepieniom, gdyż skarżąca w ogóle nie powołuje się na taką okoliczność.
Bezzasadne są twierdzenia strony, że stwierdzony tytułem wykonawczym obowiązek poddania jej małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem niewymagalnym ze względu na "brak zaświadczenia" o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikację do tego rodzaju obowiązkowych szczepień ochronnych. Dokumenty zgromadzone w sprawie, w tym treść wystawionego przez lekarza w dniu 30 stycznia 2025 r. zlecenia do gabinetu zabiegowego w celu przeprowadzenia szczepienia oraz zapis w historii zdrowia i choroby z tego dnia o braku przeciwwskazań do szczepienia, a także brak przedstawienia przez stronę jakichkolwiek późniejszych dokumentów, które potwierdzałyby istnienie przeciwwskazań do szczepień, jednoznacznie wskazują na prawidłowość ustaleń organów co do kwalifikowania przez lekarza dziecka do szczepienia oraz niewystąpienia okoliczności, które wyłączałyby wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Z akt sprawy, jak i z ustalonego stanu faktycznego wynika, że mający przymiot wymagalności, z uwagi na osiągnięty przez dziecko wiek, czego strona nie chce zaakceptować, ustawowy obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, nie został przez stronę skarżącą wykonany w wymaganym terminie. Pomimo takiego obowiązku, strona nie stawia się, w celu wykonania całej procedury szczepienia, łącznie z poprzedzającym je każdorazowo badaniem kwalifikacyjnym. Jak wynika z akt sprawy, dziecko zostało zakwalifikowane do szczepienia przez lekarza w dniu 30 stycznia 2024 r., a następnie nie otrzymało samego szczepienia.
Jak wyjaśniono już wyżej, nie zmienia tej oceny skierowanie dziecka do poradni specjalistycznej (poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka). Pomimo bowiem znacznego upływu czasu od wystawienia tego skierowania, strona nie przedłożyła żadnego zaświadczenia bądź innego dokumentu w rozumieniu § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które mogłoby stanowić o odroczeniu względem dziecka obowiązku szczepień, prezentując jedynie własną, gołosłowną argumentację w tym zakresie. Podkreślić także należy, że wystawienie skierowania do poradni specjalistycznej, przy jednoczesnym jednoznacznym stwierdzeniu przez lekarza braku przeciwwskazań do wykonania szczepień wskazuje, że skierowanie to nie miało związku z dostrzeganą przez lekarza potrzebą odroczenia obowiązku szczepień. W żadnym razie nie jest też równoznaczne z takim odroczeniem. W aktach sprawy brak też dokumentacji świadczącej o faktycznym leczeniu małoletniej w jakiejkolwiek poradni specjalistycznej czy postawionej jakiejkolwiek diagnozie, która skutkowałaby długotrwałym przeciwskazaniem do wykonania szczepień ochronnych.
Prawidłowej oceny organu o uchylaniu się przez skarżącą od realizowania obowiązku szczepień obowiązkowych u dziecka w żadnym razie nie podważa okoliczność wpisania w historii zdrowia i choroby dziecka w dniu 30 stycznia 2024 r., że rodzic/opiekun prawny wyraził zgodę na szczepienie. Dokumenty zgromadzone w sprawie oraz przebieg postępowania wskazują bowiem w sposób jednoznaczny, że skarżąca, mimo słownej deklaracji, faktycznie nie podejmuje żadnych działań w celu poddania dziecka określonym w tytule wykonawczym szczepieniom i w ten sposób wykonania wynikającego z ustawy obowiązku. Zgodnie z treścią formularza zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych, rodzice dziecka byli wielokrotnie informowani o konieczności wykonania brakujących szczepień ochronnych u córki, ale mimo to córka skarżącej nie została poddana obowiązkowym szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym.
Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że brak jest w tych okolicznościach podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej.
Nietrafny jest argument skarżącej, że z treści dokumentacji wewnętrznej z dnia 30 stycznia 2024 r. nie wynika, jakie przeciwwskazania i do jakich szczepień ochronnych zostały przez lekarza wykluczone. Jeszcze raz należy podkreślić, że o możności poddania dziecka szczepieniu decyduje każdorazowo lekarz na podstawie badania kwalifikacyjnego, kierując się aktualną wiedzą medyczną. To lekarz, bazując na aktualnej wiedzy medycznej, określa szczepienia, które mogą zostać podane dziecku bądź też stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do ich wykonania. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że jeżeli lekarz zakwalifikował dziecko do szczepienia, wystawiając zlecenie do gabinetu zabiegowego, a następnie w zgłoszeniu z dnia 29 maja 2024 r. wymienił brakujące szczepienia, od wykonania których uchylają się rodzice dziecka, to oznacza, że nie stwierdził przeciwwskazań do wykonania tych szczepień. Subiektywne przekonanie strony co do prawidłowości wiedzy i decyzji lekarza, czy też zakresu dokonanego badania kwalifikacyjnego nie uzasadnia twierdzenia o wadliwości prowadzonych działań, a przez to braku wymagalności obowiązku z tej przyczyny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 840/24).
Wyjaśnić również należy, że postulat przeprowadzania badań w celu wykluczenia jakichkolwiek niepożądanych reakcji organizmu danego dziecka na szczepienie paraliżowałby możliwość wykonywania zadań państwa w zakresie realizacji programu szczepień powszechnych, ponieważ każde podanie dawki szczepiennej wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia nieokreślonej liczby testów alergologicznych na wystąpienie jakiejkolwiek niepożądanej reakcji poszczepiennej, które i tak same w sobie mogłyby nie dawać stuprocentowej pewności braku wystąpienia takiej reakcji, to jest jej wykluczenia, czego oczekuje skarżąca. Z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, uwzględniającego w wydawanych przez siebie aktach, zwłaszcza w zakresie zdrowia publicznego, ugruntowane stanowisko środowisk naukowych, niweczyłoby to w istocie cel ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Jego realizacja warunkowana byłaby wykonaniem nieuzasadnionych aktualnym stanem wiedzy medycznej i kosztownych testów względem każdego ze szczepionych pacjentów. W takich warunkach program szczepień ochronnych nie mógłby być skutecznie realizowany. To z kolei skutkowałoby niewątpliwym wzrostem ryzyka występowania epidemii chorób, które właśnie dzięki powszechnym szczepieniom współcześnie nie stanowią już niebezpieczeństwa dla zdrowia publicznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 287/24). Jeszcze raz wymaga zaznaczenia, że lekarz w czasie badania kwalifikacyjnego, kierując się aktualną wiedzą medyczną ocenia czy stan zdrowia dziecka pozwala na poddanie go szczepieniu określonym rodzajem szczepionki.
Odnosząc się do zarzutu skargi braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień dla córki skarżącej trzeba wskazać, że wymagalność stanowi taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, czy odroczenie terminu wykonania (por. np. P. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a. [w]: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Lex el 2025 r.).
W niniejszej sprawie obowiązek poddania córki skarżącej szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wiek w jakim dziecko powinno być zaszczepione na poszczególne choroby dawkami podstawowymi i przypominającymi został określony w załączniku 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, który na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy ogłasza Program Szczepień Ochronnych na dany rok stanowiący załącznik do komunikatu.
Indywidualny kalendarz szczepień stanowi ułożony dla danego dziecka program szczepień ochronnych. Kalendarz układa lekarz w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Ustalenie dla dziecka skarżącej indywidualnego kalendarza szczepień może zostać dokonane jedynie podczas wizyty lekarskiej. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była zainteresowana ułożeniem indywidulanego programu szczepień dla dziecka. Mimo skierowania do poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci wysokiego ryzyka nie przedstawiła dokumentacji, z której wynikałoby, że skarżąca udała się na wizytę do tej poradni bądź by indywidualny kalendarz szczepień został dla dziecka ułożony. W związku z powyższym trudno uznać, że niewykonanie obowiązku wykonania szczepień u córki spowodowane było brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień dla dziecka. Jednocześnie potrzeba ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień w związku z wcześniejszym zaniechaniem przez matkę dziecka poddania córki obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w terminach przewidzianych przepisami prawa, co spowodowało konieczność wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie może być uznana za mogącą podważyć legalność tytułu wykonawczego oraz prowadzonego na tej podstawie postępowania egzekucyjnego.
Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy był pełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, które na mocy art. 81a k.p.a. miałyby być rozstrzygnięte na korzyść strony. W obowiązującym stanie prawnym nie zachodzą także wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa w art. 7a k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi art. 124 § 2 k.p.a., zawierając uzasadnienie faktyczne i prawne.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego art. 15 k.p.a. wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia wskazanego przepisu mógłby zasługiwać na uwzględnienie np. w sytuacji, gdyby organ odwoławczy pominął istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne, nie orzekł o całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji/postanowieniu, bądź też nie uwzględnił zmian w stanie prawnym i faktycznym, jakie zaszły w okresie od wydania decyzji/postanowienia pierwszej instancji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił żaden z tych przypadków. Zaskarżone postanowienie spełnia bowiem wszystkie przesłanki uzasadniające uznanie go za rozstrzygnięcie wydane po dwukrotnym przeprowadzeniu postępowania. Organ w sposób wystarczająco wyraźny i precyzyjny odniósł się do zasadniczych twierdzeń strony. Ocena zaskarżonego postanowienia nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięto sprawę w jej całokształcie.
Końcowo, nawiązując do argumentacji skargi, zaakcentować należy, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Tylko bowiem odpowiednio wysoki poziom wyszczepienia społeczeństwa gwarantuje ochronę przed chorobami zakaźnymi, których te szczepienia dotyczą. Jak wskazano, obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 z późn. zm.). Jak stanowi art. 95 § 3 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny i poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, by jednocześnie chronić prawa dziecka, których ochronę przewidziano w art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15).
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło