III SA/Lu 952/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.L.G. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy darowizny - w zakresie wniosku K.L.G. o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 2 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę z żądaniem unieważnienia umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zawartej w dniu 14 marca 1991 r. w Państwowym Biurze Notarialnym. W złożonej skardze zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zatem nawet jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone art. 246 p.p.s.a., oczywista bezzasadność wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. W kwestii interpretacji terminu "oczywistej bezzasadności skargi" w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi o sytuację, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Taki przypadek zachodzi zwłaszcza w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731). Przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z przesłanek wymienionych w tym przepisie jest niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność skargi jest jej oczywistą bezzasadnością w rozumieniu art. 247 ustawy p.p.s.a., a tym samą podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 7 czerwca 2004r., OZ 140/04; LEX nr 220389). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wniesiona skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a., kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne, niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.) Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy żądania unieważnienia umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Darowizna jest umową, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie darowanemu korzyści kosztem majątku darczyńcy (art. 888 – 890 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm./, zwanej dalej k.c.). Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym i jako takie jest zbywalne, a więc może być przedmiotem darowizny (art. 244 § 1 i art. 245 § 1 k.c. w zw. z art. 172 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych/tekst jedn.:Dz. U. z 2013 r., poz. 1222/). Zatem skoro umowa darowizny jest czynnością cywilnoprawną to wszelkie spory w tym zakresie rozstrzygają sądy powszechne (art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego /tekst jedn.:Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm./). Ponieważ na podstawie umowy darowizny nawiązuje się stosunek cywilnoprawny, to nie można mówić, że jakikolwiek organ administracji publicznej jest władny załatwić sprawę unieważnienia takiej umowy poprzez wydanie aktu administracyjnego. Tym samym nie można również uznać, że jakikolwiek organ administracji pozostaje w bezczynności w załatwieniu takiej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga w sprawie unieważnienia umowy darowizny nie jest sprawą sądowoadministracyjną, leżącą w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Złożona skarga jest zatem niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Z tych względów oraz na podstawie art. 247 w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a., sąd orzekł jak na wstępie.