III SA/Lu 955/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący uzupełnił braki formalne urzędowego formularza oraz załączył dodatkowe dokumenty źródłowe. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący uzasadnił trudnymi warunkami w rolnictwie oraz niskimi cenami płodów rolnych. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz. oraz budynki gospodarcze (stodoła o pow. [...] m2, obora o pow. [...] m2). Skarżący podał, że ze sprzedaży płodów rolnych uzyskuje dochód w wysokości [...] zł rocznie, a na stałe wydatki, które skarżący również określił w stosunku rocznym składa się: podatek rolny [...] zł; składki na ubezpieczenie społeczne rolników – [...] zł; energia elektryczna [...] zł; gaz [...] zł; telefon [...] zł; zakup paliwa do ciągnika [...] zł; remont sprzętu rolniczego [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć: wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej strony uznać należy, że skarżący nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Instytucja prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, znajduje bowiem zastosowanie wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną skarżącego, stwierdzić należy, że nie należy ona do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy - dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., co stanowi [...] ha przel. (według nadesłanej na wezwanie decyzji wymiarowej z dnia 10 stycznia 2014 r.) oraz budynki gospodarcze (stodoła o pow. [...] m2, obora o pow. [...] m2). Skarżący określił dochód z gospodarstwa rolnego na kwotę [...] zł, jednakże w ocenie referendarza zaniżył on wysokość uzyskiwanego dochodu. Kierując się bowiem wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) dochód z gospodarstwa rolnego wylicza się przyjmując za podstawę wielkość posiadanych gruntów w ha przeliczeniowych, tj. 17,78 ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (MP z 2014 r. poz.827), dochód ten wyniósł 2.869 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z posiadanych gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.869 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Oceniając zdolności płatnicze skarżącego nie można również pominąć faktu, że skarżący otrzymuje płatności bezpośrednie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w 2014 r. wyniosły one [...] zł). Z kolei wykazane przez skarżącego w urzędowym formularzu wydatki na utrzymanie konieczne wynoszą łącznie [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie. Jednakże brak jest podstaw aby do wykazanych wydatków na utrzymanie konieczne zaliczyć koszty związane z zakupem paliwa do ciągnika ([...] zł) i koszty remontu maszyn rolniczych ([...] zł). Nakłady na gospodarstwo rolne nie mieszczą się w zakresie niezbędnych kosztów utrzymania koniecznego, w związku z czym ich ponoszenie nie stanowi argumentu za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 14 października 2008 r., II SA/Rz 346/08 Legalis). Należy również zauważyć, że skarżący zawyżył niektóre wydatki (przykładowo podał, że płaci podatek rolny w wysokości [...] zł rocznie, podczas gdy z decyzji wymiarowej za 2014 r. wynika, że podatek rolny wynosi [...] zł, nie wykazał również że opłaty roczne za energię elektryczną wynoszą [...] zł, bowiem jedyny przedstawiony rachunek za energię elektryczną opiewa na kwotę [...] zł). Powyższe okoliczności wskazują, że opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Miesięczne dochody skarżącego przewyższają bowiem znacznie wykazane wydatki na utrzymanie konieczne. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zasadna jest odmowa przyznania prawa w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie