III SA/Lu 955/16
WyrokWSA w Lublinie2017-01-18
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Kowalczyk, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do samodzielnego uzupełniania braków we wniosku o przyznanie płatności rolnych, czy też ciężar ten spoczywa wyłącznie na rolniku?Ratio decidendi
Rolnik ubiegający się o płatności rolne jest zobowiązany do należytej staranności przy wypełnianiu wniosku i załączników graficznych. Organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego uzupełniania braków we wniosku w oparciu o posiadane dane. W przypadku nieusunięcia braków przez rolnika w wyznaczonym terminie, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Wniosek zawierał braki formalne: nie uzupełniono powierzchni gruntów rolnych ogółem oraz nie wpisano oznaczeń literowych działek rolnych na załącznikach graficznych. Organ wezwał rolnika do uzupełnienia braków, jednak rolnik ich nie usunął. W konsekwencji organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wadliwe doręczenie wezwania i skierowanie decyzji z pominięciem pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (spr.),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. (skarżący), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 6 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. Wniosek zawierał dane wnioskodawcy, rodzaj płatności o jakie się ubiega oraz załączniki graficzne. W wykazie działek ewidencyjnych (sekcja VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) nie została uzupełniona kolumna 10 wniosku, tj. nie podano powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych. W materiale graficznym ujawniono zaś granice działek rolnych za pomocą ich obrysu, lecz nie wpisano oznaczeń literowych działek. Wniosek został złożony przez ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika.
W ramach kontroli kryteriów kwalifikowalności wniosku stwierdzono, że nie zawierał on wszystkich koniecznych elementów wniosku, wobec czego w dniu 8 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], na postawie art. 23 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poinformował skarżącego o stwierdzonych brakach wzywając do ich usunięcia z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje rozpatrzenie wniosku w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Wezwanie zawierało informację, że w sytuacji, gdy zostaną zmienione przepisy regulujące ostateczny termin składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2015, tj. do dnia 15 czerwca 2015 r. to usunięcia braków we wniosku będzie można dokonać w terminie do dnia 10 lipca 2015 r. Wezwanie zostało wysłane za potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika wskazanego przez stronę i doręczone w dniu 20 maja 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uzupełnił elementów wskazanych w wezwaniu.
W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu 12 kwietnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie (i tego rodzaju płatności dotyczy postępowanie w niniejszej sprawie) oraz decyzję o odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi tzw. ONW (która jest przedmiotem odrębnego postępowania), stwierdzając w uzasadnieniu, że nie został spełniony warunek minimalnej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do płatności, wynoszącej jeden hektar.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i art. 44 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Wskazywał, że w okresie awizowania przesyłki dokonywał zmiany pełnomocnika w postępowaniu przed ARiMR i mimo kilkukrotnych kontaktów z pracownikami Biura Powiatowego Agencji nie przekazano mu informacji o istnieniu jakichkolwiek uchybień we wniosku. Zarzucił również, że stosując tryb doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. organ zaniechał telefonicznego poinformowania go o brakach formalnych wniosku. W piśmie z 9 maja 2016 r. uzupełniającym odwołanie, skarżący podnosił dodatkowo nieprawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na skierowanie jej bezpośrednio do strony postępowania z pominięciem pełnomocnika.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego, dotyczącą odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie.
Wskazując na przepisy art. 13 ust. 1 akapit trzeci oraz 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48) organ stwierdził, że z powodu nie usunięcia przez skarżącego braków wniosku w ostatecznym terminie, który upłynął w dniu 10 lipca 2015 r., zasadnie odmówiono mu przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2015.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ stwierdził, że płatności pozostają w sferze uprawnień rolnika, zaś warunkiem ich przyznania jest spełnienie wszystkich określonych w przepisach prawa wymogów, podkreślając, że wniosek o przyznanie płatności jest dokumentem bazowym, ale niekompletnym i nie stanowi podstawy do przyznania płatności bez jego odpowiedniego uzupełnienia przez rolnika. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących niewłaściwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków wniosku, jak też skierowania decyzji do strony z pominięciem pełnomocnika. Stwierdził, że wszystkie pisma organu w dniu ich wysłania były kierowane pod właściwe i aktualne adresy według danych z Ewidencji Producentów - zarówno skarżącego jak i pełnomocnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie:
- art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;
- art. 44 k.p.a. poprzez niesłuszne przyjęcie, że wezwanie do usunięcia braków wniosku o dokonanie płatności zostało doręczone na zasadzie doręczenia zastępczego, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się wyłącznie jedno zwrotne potwierdzenie odbioru potwierdzone przez pełnomocnika producenta rolnego, bez wskazania nr decyzji i znaku sprawy.
W skardze zawarty został wniosek o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków na okoliczność naruszenia przez organ zasad postępowania prowadzącego do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek, jednocześnie przedłożył pismo procesowe podnosząc dodatkowo na zarzuty niekompletności materiału dowodowego (naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 85 i art. 220 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a), spowodowane pominięciem danych z Krajowego Systemu Ewidencji Producentów i systemu LPIS oraz oświadczeń wnioskodawcy składanych zawartych w innych częściach wniosku, jak też zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. oraz art. 23 ust. 2 ustawy z 5 lutego o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. Nr 718, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium zgodności z prawem, sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zamiennie : Agencja) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, tj. jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności za zazielenienie.
Warunki do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 określone zostały w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551 z późn. zm.; dalej zamiennie jako "ustawa o płatnościach").
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rolnicy korzystający jako beneficjenci z różnych form pomocy w danym programie pomocowym, zobowiązani są dołożyć należytej staranności przy deklarowaniu we wniosku określonych działek rolnych oraz stanu upraw na tych działkach. Formy pomocy nie mają bowiem charakteru pomocy bezwarunkowej. Producent rolny powinien wskazać we wniosku dotyczącym określonego, obowiązującego go programu pomocowego stan faktyczny rzeczywiście istniejący na użytkowanych przez niego rolniczo działkach i to zarówno w zakresie ich powierzchni, oznaczenia, jak i rodzaju uprawy oraz stanu tej uprawy. W świetle art. 22 ustawy o płatnościach, w tej czynności nikt nie może producenta rolnego ani zastąpić, ani też zwolnić z odpowiedzialności za treść wniosku na późniejszym etapie postępowania (czy to dotyczącym przyznania płatności czy też postępowaniu kontrolnym). Również organ rozpatrując wniosek zobowiązany jest do procedowania w granicach zakreślonych tymże wnioskiem. Stąd też treść wniosku wraz z kompletem dokumentów wyznacza zakres rozpoznania sprawy i co oczywiste – podlega następnie weryfikacji przez organ w zakresie danych w nim zawartych. Wniosek o przyznanie określonej płatności zawiera jednocześnie oświadczenie i zobowiązanie związane z daną płatnością, której dotyczy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Gd 570/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymaga też podkreślenia, że organ związany jest zakresem żądania strony określonym we wniosku i przyznając płatność wydaje decyzję, w której uwzględnia żądanie strony w oparciu o ustalony w trakcie postępowania stan faktyczny wynikający z treści wniosku oraz na podstawie obowiązujących przepisów.
Z treści art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach wynika, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, deklarację, o której mowa w art. 18 rozporządzenia nr 809/2014, oraz pisemną umowę, o której mowa w art. 47 ust. 4 rozporządzenia nr 639/2014, składa się na formularzach przesłanych lub udostępnionych przez Agencję.
Integralną część dokumentacji aplikacyjnej, obok formularza wniosku (który określa zakres żądania) stanowią załączniki graficzne. Jak stanowi art. 22 ust. 3 ustawy o płatnościach, Agencja przesyła formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz materiał graficzny (materiał geograficzny) lub udostępnia je na stronie internetowej Agencji, zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w poprzednim roku.
Stosownie zaś do treści art. 23 ust.1 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął (...) W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (ust. 2).
Ponadto, z przywołanych również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów § 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352, dalej jako "rozporządzenie z 12 marca 2015 r.") wynika między innymi, że przedmiotowy wniosek powinien zawierać również oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności: położenia działki ewidencyjnej, ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy (a), danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy i numeru działki ewidencyjnej (b), powierzchni, jaką na działce ewidencyjnej stanowią: - kwalifikujący się hektar w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, ogółem, - grunty orne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013 ogółem, w tym grunty orne niezgłoszone do płatności, - grunty niezgłoszone do płatności (c), jak też inne wymienione tam dane.
Wniosek powinien zawierać także oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności: oznaczenia działki rolnej (a), grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną (b), uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w przypadku obowiązku realizacji praktyki, o której mowa w art. 43 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 (c), i innych wskazanych tam elementów wyróżniających.
Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy wskazać na wynikającą z nich istotność danych, które muszą znaleźć się we wniosku, w tym również podania informacji na temat powierzchni ogółem w odniesieniu do poszczególnych rodzajów gruntów.
Wbrew zarzutom skargi obowiązek oznaczenia działek rolnych również znajduje podstawę normatywną. Wynika on bowiem z treści § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. Przepis ten stanowi, że w przesłanym lub udostępnionym przez Agencję materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem.
Z nie budzącej wątpliwości treści powyższych przepisów rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. jednoznacznie wynika, że wymienione w nich elementy stanowią obligatoryjne dane, jakie powinny być zawarte w samym wniosku, jaki i w załączonym do niego materiale graficznym. Załączone bowiem do wniosku mapy przedstawiają fotograficzny obraz powierzchni ziemi, sporządzony na podstawie zdjęć satelitarnych lub lotniczych. Na mapach zaznaczone są, między innymi granice i numery działek ewidencyjnych oraz granice pól zagospodarowania określone na podstawie ortofotomapy. Wypełnienie materiału graficznego polega na przedstawieniu w formie szkicu (obrysu) położenia działek rolnych na działkach ewidencyjnych, do których rolnik ubiega się o płatności w danym roku. Rolnik jest przy tym zobowiązany do zachowania zgodności oznaczeń literowych dla działek rolnych wymienionych w formularzu wniosku oraz oznaczeń działek rolnych wprowadzonych na materiale graficznym. Brak oznaczenia na materialne graficznym działek ewidencyjnych i rolnych, które zgłoszono we wniosku do płatności, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie na wezwanie organu powoduje, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że we wniosku o płatność na rok 2015 (dotyczącym łącznie JPO jak i płatności tzw. ONW) skarżący zgłosił do płatności działki rolne oznaczone na trzeciej stronie wniosku (sekcja VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) literami: D, E, G/G1 i F, jednakże na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych nie ujawnił tego oznaczenia, czyli nie wskazał tychże działek rolnych poprzez wpisanie odpowiedniego oznaczenia literowego w obrysie granic danej działki na mapach. Dodatkowo na drugiej stronie wniosku skarżący nie uzupełnił kolumny 10, tj. nie podał powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych.
W takich okolicznościach faktycznych, prawidłowo zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku, jako że to na Agencji, jako organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach. W sprawie nie jest sporne, że braki określone w wezwaniu doręczonym w dniu 15 maja 2015 r. nie zostały usunięte. Skarżący kwestionuje natomiast sposób rozpatrzenia wniosku w oparciu wyłącznie o dane w nim zawarte i będącą jego następstwem odmowę przyznania płatności twierdząc, że nie wykorzystanie przy rozpatrzeniu wniosku informacji posiadanych przez organ w Systemie Ewidencji Producentów oraz w systemie identyfikacji działek rolnych LPIS, w zakresie odnoszącym się zgłoszonych do płatności działek ewidencyjnych, było w jego ocenie działaniem naruszającym zasadę wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i z tego powodu doprowadziło do wydania błędnej decyzji.
Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ rozpatrując wniosek mógł we własnym zakresie usunąć te braki w oparciu o dane posiadane w swojej ewidencji.
W ocenie sądu, stanowisko skarżącego, który obowiązek uzupełnienia braków wniosku przerzuca na organ należy uznać za oczywiście nieuprawnione.
Trzeba bowiem podkreślić, że wymóg wypełnienia wniosku w kolumnie 10 sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych, wynika wprost z przywołanego wyżej § 3 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. Podobnie, wymóg oznaczenia literowego działek rolnych na załącznikach graficznych wynika z treści § 4 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 22 ustawy o płatnościach warunkiem przyznania płatności jest wypełnienie wniosku i materiału graficznego zgodnie ze stanem faktycznym. W świetle tych uregulowań nieuprawnionym jest twierdzenie, że organ na podstawie częściowo wypełnionego wniosku, posiadając dostateczną (zdaniem skarżącego) ilość danych, jest w stanie przeprowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności. Trafnie w odniesieniu do tego argumentu zauważył organ odwoławczy, że wystąpienie o płatności nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika i to beneficjent tych środków winien dołożyć należytej staranności aby ubiegając się o środki publiczne, spełniać określone przepisami prawa przesłanki warunkujące ich przyznawanie. Wymaga też podkreślenia, iż skarżący składając wniosek, podpisał go, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Jednocześnie oświadczył we wniosku (sekcja IX. Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
Ostatecznie zatem organ odwoławczy wskazując na przepis art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, w związku z art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach prawidłowo skonstatował, iż upływ terminu do wnoszenia poprawek do wniosku uniemożliwia przyznanie płatności.
Podsumowując ten wątek rozważań należy stwierdzić, iż obowiązek zapewnienia tożsamości danych zadeklarowanych we wniosku z danymi wskazanymi w materiale graficznym, czy też wskazania powierzchni ogółem powierzchni gruntów na działce ewidencyjnej, obciąża wyłącznie rolnika. W przypadku zaś jakichkolwiek braków w tym zakresie, na organie spoczywa obowiązek wezwania rolnika do uzupełnienia braków wniosku, o czym jasno stanowi przepis art. 23 ustawy o płatnościach (cytowany wyżej), którego obowiązek stosowania wynika z kolei z treści art. 3 ust. 3 tej ustawy wprowadzającego zasadę, iż zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Otóż przepisem, który stanowi inaczej, czyli reguluje kwestię braków wniosku w sposób sobie właściwy, jest przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, nakładający na organ obowiązek wystosowania do rolnika wezwania do uzupełnienia braków wniosku oraz określający skutki zaniechania tej czynności (ust. 2). Wbrew zarzutom zawartym w skardze i piśmie uzupełniającym, przepisy prawa nie przewidują natomiast obowiązku podejmowania przez organ z urzędu działania w celu uzupełnienia brakujących elementów wniosku o płatność w oparciu o posiadane informacje.
W świetle powyższych wywodów, zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i zasad postępowania wspierane na argumentach błędnej wykładni norm, czy niekompletności materiału dowodowego, podnoszone w piśmie procesowym uzupełniającym skargę należało uznać za oczywiście bezzasadne.
Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów dotyczących zasad postępowania, w tym nieprawidłowego doręczenia wezwania a następnie skierowania decyzji bezpośrednio do strony z pominięciem pełnomocnika, sąd również nie stwierdził w tej sferze nieprawidłowości.
Stosownie do mającego w tej sprawie zastosowanie przepisu art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wezwanie z 8 maja 2015 r. prawidłowo skierowane zostało na adres pełnomocnika, który był ustanowiony do reprezentowania skarżącego, co wynika z decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z [...] kwietnia 2015 r. (k. [...] akt adm.). We wniosku skarżącego poprzedzającym jej wydanie, w polu 36 i 37 wyraźnie wskazano dane ustanowionego pełnomocnika i jego adres. Następnie skarżący dokonał zmiany danych w ewidencji producentów polegającej na rezygnacji z pełnomocnika. Istotnym w kontekście podnoszonego zarzutu jest jednak fakt, że nastąpiło 25 marca 2016 r. (wniosek skarżącego k. [...] akt adm.) i potwierdzone zostało ostateczną decyzją tego organu z [...] marca 2016 r. (k. [...] akt adm.). W świetle tych okoliczności doręczenie decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji z [...] kwietnia 2016 r., czyli pod odwołaniu pełnomocnika, odbyło się zgodnie z przepisem art. 40 § 1 k.p.a., statuującym ogólną zasadę doręczania pism bezpośrednio stronie postępowania. Ja wynika z oznaczenia strony decyzji, jej adresatem jest skarżący. Z adnotacji zwrotnego poświadczenia odbioru, wynika zaś, że decyzja została skierowana na jego adres i odebrana w dniu 14 kwietnia 2016 r. przez dorosłego domownika. Zatem organy tak pierwszej jak i drugiej instancji doręczając decyzje bezpośrednio stronie postępowania nie naruszyły obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Pobocznie należy stwierdzić, że w odniesieniu do wezwania do uzupełnienia braków nie można mówić o wadliwym jego doręczeniu w trybie zastępczym, skoro z adnotacji na zwrotnym poświadczeniu odbioru wynika, że przesyłka była podjęta bezpośrednio przez jej adresata w wyniku awizowania, co odpowiada treści normy prawnej wynikającej z art. 44 § 2 k.p.a. Wbrew argumentacji skarżącego brak wskazania na zwrotnym poświadczeniu odbioru numeru decyzji i znaku sprawy nie przesądza o wadliwości zastosowanego trybu doręczenia. Jak wynika z akt sprawy (k. [...] i [...] akt adm.) wezwanie oznaczone numerem [...] dotyczyło złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i obejmowało zarówno płatność ONW (oznaczoną jako znak sprawy ONW [...]) jak i płatność JPO (oznaczoną jak znak sprawy [...]). Świadczy o tym tożsamość oznaczenia spraw tak w wezwaniu jak i na pierwszej stronie wniosku o płatność. Okoliczność wysłania jednego wezwania do uzupełnienia braków wniosku nie budzi wątpliwości skoro wniosek obejmował obydwa rodzaje płatności, zaś sam brak wskazania numeru wezwania na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie dyskwalifikuje faktu jego doręczenia, ani trybu w jakim doręczenie nastąpiło. Jest przy tym oczywistym, że na etapie wezwania do uzupełnienia wniosku o płatność, zwrotne poświadczenie odbioru z istoty nie mogło zawierać numeru decyzji, które jeszcze nie zostały wydane.
Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. Zarówno wezwanie do uzupełnienia braków wniosku jak i decyzje wydane przez organy obu instancji, kierowane były do właściwych adresatów, tj. w przypadku wezwania – do ustanowionego w sprawie pełnomocnika, natomiast po jego odwołaniu, co nastąpiło na wniosek skarżącego z dnia 25 marca 2016 r. – bezpośrednio do skarżącego. Brak też podstaw do przypisania organom naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji postępowały bowiem zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Z akt sprawy wynika, że organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Decyzja organu odwoławczego spełnia kryteria określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż organ uzasadnił swoje stanowisko tak odnośnie podstawy prawnej jak i faktycznej rozstrzygnięcia.
Podniesione zaś na rozprawie zastrzeżenie, że wezwanie organu z 8 maja 2015 r. dotyczyło działki rolnej [...], a nie działki [...], nie zmienia wyrażonej wyżej oceny, w sytuacji, gdy skarżący w ogóle nie zareagował na wezwanie organu i nie usunął braków formalnych. Argument ten potencjalnie mógłby mieć znaczenie jedynie wówczas gdyby spór dotyczył sposobu usunięcia braków formalnych wniosku. Wówczas należałoby dokonać najpierw oceny precyzyjności sformułowań zawartych w treści wezwania. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, albowiem nie było sporne, że termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie. W tym stanie rzeczy nie mogły też odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku dodatkowe argumenty wspierające zarzut braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, podniesione w piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2017 r.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego, wezwanie organu było zredagowane w taki sposób, że nie pozostawiało wątpliwości co do treści żądania. Z dołączonego do wniosku materiału graficznego jasno wynika, że skarżący dokonał obrysu granic poszczególnych działek rolnych, ale nie dokonał ich oznaczenia za pomocą kodu literowego, poprzez przyporządkowanie litery do odpowiedniej wyrysowanej działki. Tego rodzaju defekt wniosku jest widoczny "gołym okiem" i sposób jego uzupełnienia nie powinien z punktu widzenia przeciętnego rolnika budzić żadnych wątpliwości, mimo użycia przez organ w treści wezwania ogólnych i elastycznych formuł. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa jest rzeczą oczywistą, że skarżący miał obowiązek oznaczyć działki rolne na załącznikach graficznych, czyli nie tylko zaznaczyć granice działek rolnych na działkach ewidencyjnych, ale dla prawidłowości ich oznaczenia niezbędne było wpisanie oznaczenia literowego, gdyż tylko wtedy można uznać, że działka jest prawidłowo zaznaczona na mapie. Granice działek rolnych bowiem nie muszą i często nie pokrywają się z granicami działek ewidencyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, właśnie w kontekście ubiegania się o płatności rolne, że producent rolny musi wykazywać się wiedzą i starannością w tej dziedzinie i należy go traktować jak podmiot profesjonalny. Dodać też należy, że znajomość zasad przyznawania płatności rolnik deklaruje w składanym wniosku o płatność.
Konkludując należy zatem stwierdzić, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo oceniły stan faktyczny w świetle treści norm prawnych, które przyjęły za podstawę decyzji, zaś podniesione w skardze i piśmie uzupełniającym zarzuty nie zdołały w ocenie sądu podważyć tej oceny.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło