III SA/Lu 964/15
WyrokWSA w Lublinie2016-02-11
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności wskazane przez stronę skarżącą jako przesłanki wznowienia postępowania, dotyczące rzekomo sfałszowanych dokumentów i ujawnienia nowych dowodów, mogły stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowieniowe nie jest środkiem do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej, a jedynie służy stwierdzeniu wadliwości postępowania. Organy celne zasadnie uznały, że nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ przedstawione dokumenty były nieautentyczne lub nie stanowiły nowych dowodów w rozumieniu przepisów, a zatem brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie stwierdzenia długu celnego, powołując się na fałszywość dokumentów stanowiących podstawę ustalenia wartości celnej pojazdu oraz na ujawnienie nowych dowodów. Organ celny odmówił uchylenia decyzji, uznając, że przedstawione dokumenty są nieautentyczne, a nowe dowody nie spełniają wymogów wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia NSA Marek Zalewski Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania A. R., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r., [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie długu celnego w przywozie, w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty samochodu osobowego marki [...], nr VIN [...], określił kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 2536 zł oraz wezwał dłużników solidarnych: A. R. i M. K. do uiszczenia należności wraz z odsetkami. Wartość celną pojazdu ustalono na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1), dalej: WKC.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez strony, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że samochód został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. A. R. i M. K. są odpowiedzialni za zapłatę tej kwoty, jako osoby, która nabyły lub posiadały taki towar i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar wprowadzony nielegalnie.
Wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 178/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi A. R. i M. K. wniesione na powyższą decyzję. Wyrok stał się prawomocny od dnia 25 grudnia 2014 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. A. R. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), dalej: Ordynacja podatkowa.
Po wznowieniu postepowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r.
W uzasadnieniu organ celny omówił przesłanki wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej, ocenił okoliczności wskazane przez skarżącego i stwierdził, że nie zachodzą przesłanki będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. R. zarzucił organowi błędne rozpoznanie zasadności przesłanek wznowienia postępowania. Skarżący podniósł, że wartość celna pojazdu w niniejszej sprawie została ustalona na podstawie fałszywych dokumentów i w związku z tym decyzja nie odzwierciedla prawdziwego stanu faktycznego, co do podstawy naliczenia należności celnych w przywozie. Podkreślił, że przedstawione przez niego nowe okoliczności i dowody w sprawie, nieznane organowi wydającemu decyzję, uzasadniają wznowienie postępowania i uchylenie dotychczasowej decyzji oraz dają organowi celnemu możliwość prawidłowego zastosowania przepisów art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 1 WKC.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uznał twierdzenia skarżącego, że organ celny ustalając wartość celną i kwotę długu celnego oparł się na sfałszowanych dokumentach, są bezpodstawne. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r. organy celne wyjaśniły, że dokumenty złożone przez A. R. w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta: pokwitowanie [...] z dnia [...] maja 2009 r., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu w nabyciu wewnątrzwspólnotowym [...] z dnia [...] maja 2009 r., umowa kupna - sprzedaży z dnia [...] maja 2009 r., zawarta pomiędzy A. w S. (sprzedający) a A. G. S. (kupujący), faktura VAT z dnia [...] maja 2009 r. wystawiona przez A. G. S. na rzecz J. P. oraz M. K., umowa komisu z dnia [...] lipca 2009 r. zawarta pomiędzy A. "[...]" Sp. z o.o. a J. P., umowa sprzedaży komisowej z dnia [...] lipca 2009 r. zawarta pomiędzy A. "[...]" Sp. z o.o. a A. R. są nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach są fikcyjne.
Ustalenia te stanowiły podstawę do stwierdzenia, że w/w samochód został nielegalnie wprowadzony na obszar celny wspólnoty. Konsekwencją powyższego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Wyżej wymienione dokumenty nie były brane pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej pojazdu w niniejszej sprawie. Organ celny ustalił wartość celną na podstawie art. 31 WKC. Jako wartość wyjściową przyjął kwotę wskazaną w katalogu branżowym Info-Ekspert Pojazdy Samochodowe wartości Rynkowe – czerwiec 2009. Ustalona w ten sposób wartość celna stanowiła podstawę obliczenia kwoty długu celnego, w związku z nielegalnym wprowadzeniem pojazdu na obszar celny Wspólnoty.
Odnosząc się do podstawy wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, organ stwierdził, że dokumenty przedstawione przez skarżącego: duplikat umowy sprzedaży w/w pojazdu z dnia [...] maja 2009 r., zawartej pomiędzy A. K., (A., [...] R.) a A. M. I. (L., [...] S.), korekta tej umowy w zakresie osoby kupującego oraz oświadczenie sprzedawcy o stanie technicznym pojazdu, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw w/w pojazdu w momencie zbycia, nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji.
Organ podniósł, że umowa sprzedaży pojazdu, na której widnieją dane sprzedającego A. K. i kupującego A. M. I., nie zawiera podpisu kupującego. Dane kupującego są fikcyjne, ponieważ taka firma nie istnieje. Organ stwierdził, że powyższa okoliczność powoduje, że umowa sprzedaży jest dokumentem niewiarygodnym i nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Pozostałe dokumenty związane z w/w umową nie posiadają cechy istotności dla sprawy. Organ zwrócił uwagę, że korekta umowy dokonana w dniu [...] grudnia 2014 r. i oświadczenie z dnia [...] grudnia 2014 r. o stanie technicznym pojazdu, nie istniały w dniu wydania decyzji.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył A. R., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wartość celną w/w pojazdu ustalono w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe. W trakcie procedury odwoławczej i sądowej kontroli decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Naczelnikowi Urzędu Celnego. Skoro w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że firma A. M. I. nie mogła być rzeczywistym nabywcą pojazdu marki [...], to nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja w sprawie wartości celnej towaru i długu celnego oparta o nieprawdziwe dane osób, które nabyły pojazd i wprowadziły go na wspólnotowy obszar celny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, mogły stanowić podstawę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, określenia jego wysokości i oznaczenia dłużnika zobowiązanego do uiszczenia tej należności.
Zaskarżona decyzja wydana została w toku szczególnego rodzaju postępowania uregulowanego w Dziale IV, rozdział 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), dalej: Ordynacja podatkowa, dotyczącego możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą – nawet wadliwą decyzję ostateczną. Tylko jednoznaczne stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek do wznowienia postępowania pozwala na uchylenie pierwotnej decyzji i to tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie okaże się, że "nowa" decyzja rozstrzygałaby istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa. Wznowienie postępowania spowodowane jest zatem wadą postępowania, a nie wadą decyzji i ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, to żądanie strony wyznacza ramy tego postępowania.
Jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz innych ustawach podatkowych. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyjątkiem od powyższej zasady, jest między innymi tryb wznowienia postępowania uregulowany w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wnioskując o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący powołał się na podstawy wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej.
Okoliczność ta wprost związała organ zakresem orzekania. To bowiem wniosek strony zakreślił ramy orzekania. Stąd też organ samodzielnie nie mógł rozszerzyć postępowania o ewentualnie inne podstawy wznowieniowe i tylko w granicach tych uregulowań i zgłoszonych przez stronę dowodów lub podniesionych okoliczności mógł wydać stosowne rozstrzygnięcie. Skoro we wniosku o wznowienie postępowania strona wskazała na przepisy art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, to postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 26 stycznia 2015 r. stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania tylko odnośnie tych przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście w sprawie wystąpiły i jaki mogły mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, mogło być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia.
W ramach postępowania wznowieniowego nie może być natomiast oceniana prawidłowość przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowość uwzględniania wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1752/2004).
Dlatego w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia organ może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego - raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania otwiera nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Wobec treści skargi podzielić należy stanowisko organu, że postępowanie wznowieniowe toczy się w zawężonych ramach, a przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organy celne zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, a zatem brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r.
Dyrektor Izby Celnej odniósł się wyczerpująco do wszystkich argumentów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Sąd w całości podziela argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze nie wprowadzają żadnej nowej argumentacji w stosunku do zawartej już we wniosku o wznowienie postępowania. Wynika z nich natomiast, że skarżący wyciąga inne niż organ wnioski z dokumentów mu przedłożonych. Jednakże tego rodzaju wnioski oraz oceny skarżącego w świetle ustawowych przesłanek wznowienia postępowania – nie są uzasadnione.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Powoływana przez skarżącego okoliczność, tj. sfałszowanie dokumentów przedłożonych w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta rozważana w kontekście podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – nie istnieje.
Organ celny ustalając wartość celną na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, przyjął jako wartość wyjściową kwotę wskazaną w katalogu branżowym "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe – czerwiec 2009. Stan faktyczny tej sprawy wykluczał bowiem możliwość zastosowania metody wartości transakcyjnej wynikającej z art. 29 WKC.
Zastosowanie tej metody wymaga więc istnienia dokumentów niebudzących wątpliwości co do ich wiarygodności, wskazujących cenę zakupu towaru w państwie, w którym pojazd został zakupiony w celu wywozu na obszar celny WE. Tymczasem przedłożone przez A. R. w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta dokumenty, tj. pokwitowanie [...] z dnia [...] maja 2009 r., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu w nabyciu wewnątrzwspólnotowym [...] z dnia [...] maja 2009 r., umowa kupna - sprzedaży z dnia [...] maja 2009 r. zawarta pomiędzy A. w S. (sprzedający) a A. G. S. (kupujący), faktura VAT z dnia [...] maja 2009 r. wystawiona przez A. G. S. na rzecz J. P. oraz M. K., umowa komisu z dnia [...] lipca 2009 r. zawarta pomiędzy A. "[...]" Sp. z o.o. a J. P., umowa sprzedaży komisowej z dnia [...] lipca 2009 r. zawarta pomiędzy A. "[...]" Sp. z o.o. a A. R. – są nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach są fikcyjne. Dlatego dokumenty te w ogóle nie mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej pojazdu.
W postępowaniu wymiarowym, ze względu na brak wiarygodnych dokumentów pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej, zaszła konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami zastępczymi określonymi w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Ze względu na rodzaj towaru (samochód używany), jedyną dopuszczalną w opisanej wyżej sytuacji metodą ustalenia wartości celnej była tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 WKC), z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). Zgodnie z tymi wytycznymi, do obliczenia wartości celnej przyjęto jako wartość wyjściową kwotę wskazaną w katalogu branżowym.
Według katalogu "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe –czerwiec 2009, średnia cena rynkowa samochodu marki [...], roku produkcji: 2004 – wynosiła 44400 zł. Kwotę tę organ celny pomniejszył o daniny publicznoprawne, tj. 10% cła, 13,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT, a ponadto o 10% marży. Dlatego wartość celną pojazdu określono na kwotę 25361 zł. Ustalona w ten sposób wartość celna była zaś podstawą do obliczenia kwoty długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem wskazanego pojazdu na obszar celny Wspólnoty, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 10%. Zatem twierdzenia skarżącego, że organ ustalając wartość celną i kwotę długu celnego oparł się na sfałszowanych dokumentach są bezpodstawne. Tym samym w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do wskazanej we wniosku skarżącego drugiej przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję, należy wskazać, że wznowienie postępowania na podstawie tej przesłanki ma miejsce wówczas, gdy spełnione są trzy warunki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, po drugie, istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie, okoliczności te i dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną.
Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że w toku wznowionego postępowania organ zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązany jest ustalić, czy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne są istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie w jakim zakresie wpływają na zmianę ustalonego stanu faktycznego. Dopiero pozytywna ocena tych dowodów lub okoliczności, w wyniku których następuje zmiana stanu faktycznego sprawy, pozwala na uchylenie decyzji ostatecznej w części lub w całości. Zauważyć jednak należy, że ustalenie istnienia omawianej przesłanki nie będzie prowadzić do uchylenia w całości lub w część decyzji ostatecznej w przypadku, gdy w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa.
Z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że warunkiem zaistnienia tej przesłanki jest to, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto owe okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Natomiast przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć należy takie dowody, które nie były przedmiotem badania oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu, jako przesłanki wznowienia postępowania – muszą występować łącznie. Brak cechy nowości, czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
We wniosku o wznowienie postępowania skarżący jako nową okoliczność lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, istotny dla sprawy i nieznany organowi, przedstawił duplikat umowy sprzedaży w/w pojazdu z dnia [...] maja 2009 r., zawartej pomiędzy A. K., (A., [...] R.) a A. M. I. (L., [...] S.), korektę do tej umowy w zakresie osoby kupującego oraz oświadczenie sprzedawcy o stanie technicznym pojazdu, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw w momencie zbycia. Zdaniem skarżącego dowody te dokumentują rzeczywistą wartość transakcyjną samochodu w dniu jego wprowadzenia na obszar Wspólnoty Europejskiej.
Badając cechę istotności wskazanych dokumentów należy powtórzyć za organem, że umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] maja 2009 r., na której widnieją dane sprzedającego (A. K.) i kupującego (A. M. I.) oraz cena określona na kwotę 3000 CHF – nie zawiera podpisu kupującego. Dodatkowo wskazane w tej umowie dane kupującego (A. M. I. w S.) są całkowicie fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że firma taka nie istniała. Fakt zaś nieistnienia niemieckiego podmiotu wskazanego jako strona umowy sprzedaży powoduje, że dokument ten jest całkowicie niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej) i tym samym, nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Podsumowując stwierdzić należy, że przedłożone przez stronę dokumenty zasadnie zostały przez organy zaklasyfikowane jako dowody, które nie mogły zostać uznane za nowe dowody w sprawie, skutkujące uchyleniem decyzji wymiarowej na skutek wznowienia postępowania.
Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące zasadności przyjęcia przez organ wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" nie dotyczą kwestii związanych ze wznowieniem postępowania i ewentualnie mogłyby mieć znaczenie w wypadku uznania, że w sprawie wystąpiły podstawy wznowienia, które miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Tak w okolicznościach faktycznych tej sprawy jednak nie było.
Skoro zatem we wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej skarżący powołał dowody, które w jego ocenie mają znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, to w sytuacji, gdy organ trafnie uznał, że jest odmiennie, to wznowione postępowanie nie mogło się przeobrazić w postępowanie, które mogłoby doprowadzić do weryfikacji kwestionowanej przez skarżącego decyzji.
Wskazać również trzeba, że data sporządzenia korekty do umowy oraz oświadczenia sprzedawcy o stanie technicznym pojazdu, tj. [...] grudnia 2014 r. wskazuje wprost na to, że owe dokumenty nie istniały jeszcze w dniu wydania decyzji ostatecznej – [...] grudnia 2013 r.
Znamienne jest to, że w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym ww. decyzją ostateczną skarżący nie kwestionował ustalonej przez organ wartości celnej pojazdu. Jedynie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. A. R. stwierdził, że według informacji jakie posiada, pojazdy były sprowadzane do kraju w stanie uszkodzonym – niesprawne. Mimo, że skarżący byli wzywani do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazali żadnych dowodów świadczących o tym, że przedmiotowe auto było uszkodzone w chwili wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Odnosząc się do załączonej do skargi kserokopii umowy kupna samochodu z dnia [...] maja 2009 r. stwierdzić należy, że nie ma ona waloru dowodu, skoro nie została uwierzytelniona w sposób określony w art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a.
Dowód ten nie był składany w postępowaniu wznowieniowym, co wskazuje wprost na jego późniejsze wytworzenie.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło