III SA/Lu 97/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku skarżący wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem niepełnoletnich dzieci. Odnośnie stanu majątkowego podał, iż posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha przeliczeniowych oraz budynki gospodarcze (garaż, obora, stodoła) oraz [..] samochód osobowy [...]. Skarżący wskazał, że wraz z rodziną utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, jednak nie podał wysokości dochodu. Ponieważ oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające dla prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych, wezwaniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zaświadczenia właściwego urzędu gminy informującego o wielkości posiadanych (własnych, dzierżawionych, użytkowanych) gruntów rolnych w hektarach fizycznych i przeliczeniowych lub decyzji wymiarowej podatku rolnego za ostatni rok; decyzji właściwej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności na 2011 r.; oświadczenia wyjaśniającego, czy posiada mieszkanie (skarżący nie wypełnił rubryki nr 7.1 wniosku w części dotyczącej posiadania mieszkania), jeśli tak, to o jakiej powierzchni i w jaki sposób jest wykorzystywane oraz oświadczenia wykazującego rodzaj i wysokość stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 11 maja 2012 r., w którym wykazał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie wyjawił jednak w jaki sposób jest wykorzystywane. Odnośnie miesięcznych kosztów ponoszonych na utrzymanie skarżący wykazał następujące wydatki: wyżywienie - ok. [...] zł; gaz – [...] zł; woda – [...] zł; telefon – [...] zł; kredyt na zakup ciągnika – [...] zł (skarżący nie podał wysokości miesięcznej raty). Skarżący nie nadesłał natomiast, do czego był zobowiązany, zaświadczenia właściwego urzędu gminy o wielkości posiadanych gruntów rolnych w hektarach fizycznych i przeliczeniowych lub decyzji wymiarowej podatku rolnego. Oświadczył jedynie, że posiada [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Skarżący podał również, że nie uzyskuje żadnych dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na dowód czego załączył kserokopię pierwszej części decyzji z dnia [....] r. odmawiającą przyznania płatności na 2010 r. i nakładającą sankcję. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Skarżący podając we wniosku o prawo pomocy, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha przeliczeniowych, nie wykazał żadnego dochodu z gospodarstwa. Ponieważ z akt sprawy administracyjnej wynikało, że skarżący ubiegając się o płatności bezpośrednie z ARiMR na 2010 r. zadeklarował działki o pow. [...] ha (k-213,214) wyjaśnienia wymagało, jaka jest faktyczna powierzchnia posiadanych (własnych, dzierżawionych, użytkowanych) przez niego gruntów rolnych. Oświadczenie skarżącego z dnia 11 maja 2012 r. że posiada tylko [...] ha (tj. [...] ha przel.) stoi zatem w sprzeczności ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Dla oceny sytuacji związanej z dochodowością gospodarstwa rolnego skarżącego niezbędna była również informacja o wielkości przyznanych przez właściwą jednostkę AR i MR płatności na 2011 r. W ocenie referendarza nadesłanie przez skarżącego kserokopii pierwszej części decyzji z dnia [...] r. dotyczącej odmowy przyznania płatności na 2010 r. (znajdującej się zresztą w aktach administracyjnych) jest niewystarczające, bowiem wezwanie dotyczyło ewentualnego przyznania płatności na rok 2011. Ponadto skarżący podając w oświadczeniu z dnia 11 maja 2012 r., że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 (oprócz wykazanego we wniosku domu o pow. [...] m2), nie wyjaśnił w jaki sposób jest ono użytkowane, czy skarżący osiąga z niego dochód, np. poprzez wynajem. Mając powyższe na uwadze, nie jest możliwe ustalenie pełnego stanu majątkowego, jak też rzeczywistych dochodów skarżącego i jego rodziny. Powyższe skutkuje tym, że nie można ocenić realnych możliwości finansowych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uprawnia do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.