III SA/Lu 97/21
WyrokWSA w Lublinie2021-06-22
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnych na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie wycofała wniosku, a wycofanie zostało zarejestrowane w systemie elektronicznym bez jej wiedzy i zgody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. było nieuprawnione, ponieważ brak było dowodów na rzeczywistą wolę strony wycofania wniosku. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały strony, aby ustalić, czy faktycznie doszło do wycofania wniosku z jej inicjatywy. Pominięcie twierdzeń strony o braku wiedzy o wycofaniu wniosku stanowiło naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2020. Postępowanie zostało umorzone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z uwagi na wycofanie wniosku przez skarżącego za pomocą aplikacji eWniosekPlus. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że wycofanie wniosku było skuteczne. Skarżący w skardze podniósł, że nie wycofał wniosku i nie udzielał nikomu pełnomocnictwa do jego wycofania, a skorzystał z pomocy profesjonalnego doradcy jedynie przy składaniu wniosku internetowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Inne z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Inne na rzecz J. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia 27 listopada 2020 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 6 maja 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynął nadany drogą pocztową (data nadania 4 maja 2020 r.) wniosek J. W. o przyznanie płatności na rok 2020 (wniosek w wersji papierowej). Producent ubiegał się o przyznanie:
- jednolitej płatności obszarowej (pow. deklarowana: 1.05 ha) oraz
- płatności za zazielenienie.
Powyższy wniosek został zarejestrowany w Rejestrze Dokumentów i Spraw w ARiMR przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu 8 maja 2020 r. Dane z wniosku nie zostały jednak wprowadzone do aplikacji eWniosekPlus przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR ponieważ w dniu 8 maja 2020 r. J. W. złożył także wniosek o przyznanie płatności na rok 2020 drogą internetową, za pomocą aplikacji eWniosekPlus.
We wniosku o przyznanie płatności na rok [...] złożonym za pomocą aplikacji eWniosekPlus J. W. ubiegał się o przyznanie:
- jednolitej płatności obszarowej (pow. deklarowana: 1.61 ha) oraz
- płatności za zazielenienie.
W dniu 13 maja 2020 r. J. W. złożył drogą internetową w aplikacji eWniosekPlus zmianę do wniosku.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., decyzją z dnia 27 listopada 2020 r. umorzył w całości postępowanie prowadzone z wniosku J. W. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z wycofaniem w dniu 12 listopada 2020 r. za pomocą aplikacji eWniosekPlus przez J. W. całego wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 2 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. wskazał, że złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 jako osoba uprawniona. Decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie płatności wydana została w związku z wycofaniem wniosku o przyznanie płatności, jednak zdaniem skarżącego, nie złożył takiego wniosku, ani też nie udzielił w tej sprawie komukolwiek pełnomocnictwa.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uwzględnił odwołania J. W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2020 została uregulowana w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341). Płatności bezpośrednie są przyznawane na wniosek rolnika, w oparciu o oświadczenia i dane wskazane przez rolnika w złożonym wniosku. Organ jest związany żądaniem strony wyznaczonym treścią wniosku. Wobec tego należało uznać, że wobec wycofania wniosku zasadnym było umorzenie w całości postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego 1 Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności:
1. wniosek o przyznanie pomocy, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Właściwy organ rejestruje takie wycofanie. Jeżeli państwo członkowskie korzysta z możliwości przewidzianych w art. 21 ust. 3, wówczas może ono przewidzieć, iż zgłoszenie do skomputeryzowanej bazy danych zwierząt faktu, że zwierzę opuściło gospodarstwo, może zastępować pisemne wycofanie wniosku;
2. jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność;
3. wycofanie zgodnie z ust. 1 stawia beneficjentów w sytuacji, w jakiej znajdowali się przed złożeniem odnośnych dokumentów lub ich części.
Organ odwoławczy w świetle powyższego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie poinformowano beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach oraz nie powiadomił strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Nie przeprowadzono także w gospodarstwie strony kontroli na miejscu. Mając na uwadze powyższe wycofanie przez J. W. całego wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 było dozwolone. Tym samym zachodziła potrzeba umorzenia postępowania dot. wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Ponadto, strona składając wniosek podpisała go, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Jednocześnie oświadczyła we wniosku (sekcja IX Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, że znane mu były zasady w ich całokształcie. Tym samym to strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację we wniosku. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności, odpowiada sam wnioskodawca.
Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że na obecnym etapie postępowania naliczenie płatności jest niedopuszczalne. W świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, w roku 2020 wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego można było złożyć w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 czerwca 2020 r. Termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu jest terminem prawa materialnego, do którego nie stosuje się instytucji przywrócenia terminu. Zakreśla bowiem ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego. Skoro termin prawa materialnego jest nieprzywracalny, to nie może być prowadzone postępowanie w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie tego rodzaju terminu. Postępowanie takie jest bezprzedmiotowe.
Organ w końcu podkreślił, że ustaleń dokonanych przez organ w przedmiotowej sprawie nie może podważyć ocena zawarta w odwołaniu, w sytuacji gdy skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących dowodów, czy argumentów przemawiających za słusznością własnego stanowiska. Samo twierdzenie skarżącego nie stanowi żadnego przeciwdowodu w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Z dokumentacji sprawy wynika, że po złożeniu wniosku strona nie żądała od organu zapewnienia jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Strona nie żądała także zapewnienia jej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, a organ - zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, nie ma dodatkowego obowiązku informowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. W. wniósł o uchylenie decyzji z dnia 22 stycznia 2021 r., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. Skarżący wyjaśnił, że skierował wniosek z dnia 4 maja 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. o przyznanie płatności na rok 2020 w wersji papierowej. Wniosek ten obejmował powierzchnię 1,05 ha, tj. wielkości analogicznej jak w latach ubiegłych (m.in. za rok 2019). Wniosek ten wpłynął do biura dnia 6 maja 2020 r. i to w tej dacie wniosek powinien zostać zarejestrowany w aplikacji eWniosekPlus. Jednak pracownik Biura dokonał rejestracji dopiero w dniu 8 maja 2020 r., tj. z dniem wpłynięcia wniosku drogą internetową (o pow. 1,61 ha, tj. wyższej od wniosku o przyznanie płatności na rok 2019). Wniosek ten skierowany został przez profesjonalnego doradcę - [...] Sp. z o.o., któremu skarżący zlecił wykonanie wniosku internetowego, zgodnie z sugestią pracownika Biura Powiatowego ARiMR w Z.. Skarżący podkreślił, że wycofanie w dniu 12 listopada 2020 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 nastąpiło bez jego wiedzy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, gdyż rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Organy uznały, że brak jest przedmiotu postępowania z uwagi na wycofanie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności. Z kolei zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, nie miał on żadnej wiedzy o wycofaniu jego całego wniosku i nadal zainteresowany jest uzyskaniem płatności.
Spór dotyczy zatem kwestii ustalenia rzeczywistej treści żądania skarżącego, w oparciu o złożone z zachowaniem terminu wnioski pomocowe.
Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone m.in. na podstawie przepisów k.p.a., ustawy z dnia 9 maja 208 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) oraz ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm.).
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Takie uregulowanie prawne nie zwalnia jednak, w ocenie Sądu, organów od przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady praworządności - art. 6 k.p.a., oraz zasady pogłębiania zaufania – art. 8 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przy czym zasada zaufania, również w aspekcie procesowym, jest zasadniczym elementem wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego.
Zgodnie z treścią przepisu z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis art. 105 § 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Przepis art. 105 § 2 k.p.a., stanowiący podstawę prawną decyzji Kierownika ARiMR z dnia 27 listopada 2020 r., dopuszcza możliwość umorzenia postępowania administracyjnego, jeżeli łącznie istnieć będą następujące przesłanki: a) postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, b) wniosek o umorzenie składa strona, która żądała wszczęcia postępowania, c) inne strony nie zgłaszają sprzeciwu, d) umorzenie postępowania nie narusza interesu społecznego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 17, Warszawa 2021 r., art. 105).
W przepisie art. 105 § 2 k.p.a. przewidziane jest umorzenie postępowania, które nie stało się (obiektywnie) bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania, w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Warszawa 2020, art. 105).
Jak wynika z akt sprawy, do akt administracyjnych już po wydaniu decyzji przez organ I instancji włączone zostały wydruki z aplikacji eWniosekPlus, które wskazują, że:
- w dniu 6 maja 2020 r. wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2020,
- w dniu 8 maja 2020 r. zarejestrowany został eWniosek o przyznanie płatności na rok 2020,
- w dniu 13 maja 2020 r. zarejestrowano zmianę do wniosku,
- w dniu 12 listopada 2020 r. zarejestrowano wycofanie całego wniosku.
Na podstawie tych informacji organy uznały, że brak jest przedmiotu postępowania z uwagi na wycofanie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności.
W ocenie Sądu stanowisko to jest nieuprawnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Poza wymienionymi powyżej wydrukami z systemu informatycznego w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który wskazywałby, że skarżący z jakichkolwiek powodów przestał być zainteresowany kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy płatności na rok 2020. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby w imieniu skarżącego mogła działać inna upoważniona osoba. Do aktach administracyjnych nie zostało złożone pełnomocnictwo z którego można byłoby odczytać jego zakres. Na te okoliczności już w odwołaniu powoływał się skarżący. W skardze zaś przyznawał, że skorzystał z profesjonalnego doradcy ale tylko w zakresie złożenia wniosku w formie internetowej. Oznacza to, iż nie udzielał nikomu pełnomocnictwa do składania w jego imieniu oświadczeń woli oraz że sam takiego oświadczenia woli o wycofaniu wniosku nie składał. Zdaniem Sądu, powyżej wskazane okoliczności faktyczne a w szczególności złożenie pierwszego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w wersji papierowej potwierdzają nieporadność skarżącego w posługiwaniu się nowoczesnymi formami komunikacji elektronicznej. Organ odwoławczy uchylił się od oceny argumentacji zawartej w odwołaniu a przecież okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego muszą być aktualne na dzień wydania decyzji przez organy obu instancji. Analiza sekwencji czynności podjętych przez skarżącego prowadzi do wręcz przeciwnych wniosków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zamiarem skarżącego nie było wycofanie wniosku i rezygnacja z ubiegania się o przyznanie płatności. Jeszcze raz podkreślenia wymaga brak oceny przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jednoznacznego stanowiska skarżącego w odwołaniu, że nadal zainteresowany jest uzyskaniem płatności i wnosi o uchylenie pierwszoinstancyjnej decyzji. Oświadczenie woli strony skarżącej było dla organu odwoławczego wiążące. Pominięcie tego stanowiska stanowi o rażącym naruszeniu słusznego interesu strony, który podlega ochronie na mocy art. 7 k.p.a. Aby można było w niniejszej sprawie mówić o bezprzedmiotowości postępowania, strona powinna wyraźnie i z własnej woli wycofać wniosek. Jeżeli strona twierdzi, że jej intencją nie było wycofanie wniosku, to organ nie może wbrew temu uznać, że było inaczej. Skoro aplikacja eWniosekPlus miała służyć beneficjentom, aby usprawnić proces ubiegania się płatności, to skorzystanie z niej nie może być "pułapką" dla tych rolników, którzy nie poruszają się w niej właściwie i popełniają błędy prowadzące do wyboru opcji niezamierzonych i o tak definitywnie niekorzystnych skutkach. Nie do pogodzenia z zasadą państwa prawa i zasadą zaufania do organów państwowych jest sytuacja, w której wnioskodawca nie ma możliwości skorygowania nieprawidłowego wyboru w aplikacji służącej do składania wniosku. Niezależnie od tego, czy beneficjent w sposób prawidłowy zastosował się do instrukcji, aplikacja ta nie może stwarzać dla beneficjenta, który składa wniosek przez internet, gorszej sytuacji od beneficjenta, składającego wniosek w formie "papierowej" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 893/19).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja systemów komunikacji elektronicznej, oraz takie zorganizowanie ich obsługi technicznej - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych za ich pośrednictwem podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia drogą elektroniczną (por. np. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14).
Treść instrukcji obsługi aplikacji eWniosekPlus nie może stanowić źródła dla ustalenia rzeczywistej treści oświadczeń woli składanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego jak również eliminować przepisy kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i podda ocenie twierdzenia strony skarżącej złożone w odwołaniu z dnia 9 grudnia 2020 r. od decyzji organu I instancji wskazujące, że nic nie wiedział o wycofaniu wniosku o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Dokonując badania tej okoliczności organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność cofnięcia przedmiotowego wniosku m.in. w zakresie przesłuchania strony postępowania, gdyż wniosek o umorzenie postępowania musi pochodzić od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte. Dopiero bowiem przeprowadzenie tych dowodów pozwoli organowi na prawidłową i kompleksową ocenę zachowania strony skarżącej w aspekcie faktycznej woli cofnięcia wniosku o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 i prawidłowej kontroli instancyjnej decyzji z dnia 27 listopada 2020 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z..
Dopiero po jednoznacznym ustaleniu ww. okoliczności obowiązkiem organu będzie także rozważenie czy umorzenie niniejszego postępowania administracyjnego nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Rozważań w tym zakresie brak jest bowiem w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, a okoliczność ta powoduje, że uzasadnienie to – z perspektywy wzorca unormowanego w art. 107 § 3 k.p.a. - jest wadliwe gdyż nie zawiera analizy jednej z wyżej wymienionych normatywnych podstaw umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 2 k.p.a.
Końcowo, zdaniem Sądu, należy również odnieść się do tej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy zwraca uwagę na odpowiedzialność rolnika za treść wniosku, jak też zarzuca skarżącemu popełnienie błędów we wniosku o płatność oraz że na obecnym etapie postępowania naliczenie płatności jest niedopuszczalne z uwagi na upływ terminu. Co do zasady, nie można odmówić słuszności postawionym przez organ odwoławczy tezom, jednak wskazana argumentacja dotyczy tych spraw, w których dochodzi do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności. Dlatego zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach od 5 do 9 argumentacja nie przystaje do realiów niniejszej sprawy, skoro decyzja o umorzeniu postępowania w całości nie rozstrzyga merytorycznie sprawy w żadnym zakresie. Ponadto, ujawnienie na etapie odwołania braku zgodności pomiędzy treścią podania przyjmowaną przez organ, a rzeczywistą wolą strony postępowania nie uzasadnia oraz nie uprawnia organu odwoławczego do przyjmowania stanowiska, że w niniejszej sprawie skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku pomocowego.
Wobec powyższego, wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje naruszają przepis art. 105 § 1 k.p.a., wobec braku podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania, i z tego powodu - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło