III SA/Lu 986/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-02-20

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego ma zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej strony powinna uwzględniać wszystkie istotne czynniki obciążające budżet domowy.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący był zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie. Referendarz sądowy ocenił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz jego rodziny, uwzględniając niskie dochody, koszty leczenia i utrzymania syna.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać T. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. (data wpływu do sądu) skarżący zwrócił się z wnioskiem o udzielenie bezpłatnej pomocy prawnej. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie złożył wypełniony urzędowy formularz, w którym wskazał, że domaga się ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżący jest w tej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Żądanie skarżącego ustanowienia adwokata należy zakwalifikować jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. W skład majątku strony wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 (do remontu), nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przelicz.). Ponadto syn skarżącego posiada nieruchomość o pow. ok. [...] ha fiz. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne jego żony w wysokości [...] zł. Syn skarżącego nie osiąga żadnych dochodów, jest osobą [...], wobec której zastosowano [...] leczenie [...]. Skarżący, jak i jego żona są cierpiącymi na wiele schorzeń, co potwierdza znajdująca się w aktach dokumentacja lekarska. W ocenie referendarza przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikająca z nadesłanych dokumentów sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego i jego rodziny uprawnia do stwierdzenia, że skarżący wykazał przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkujące przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Skarżący wraz z żoną posiadają wprawdzie stałe źródła utrzymania (emerytury), jednakże są to niskie świadczenia, a biorąc pod uwagę koszty leczenia ich schorzeń, a także fakt, że są obciążeni kosztami utrzymania syna mającego chorobę [...] uznać należy, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika nastąpiłoby z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 ( 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło