III SA/Lu 986/14

WyrokWSA w Lublinie2015-04-16

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego interesu strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Strona skarżąca posiadała dochody z emerytury oraz majątek w postaci gospodarstwa rolnego, co wykluczało całkowitą nieściągalność należności. Ponadto, sąd stwierdził, że sytuacja materialna i rodzinna strony nie uzasadniała umorzenia składek w trybie fakultatywnym, gdyż opłacenie należności w ratach nie pozbawiłoby jej zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a przedstawione problemy zdrowotne nie uniemożliwiały uzyskiwania dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za określone okresy. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność ani uzasadniony interes strony, ponieważ skarżący posiadał dochody z emerytury i gospodarstwo rolne, a jego sytuacja materialna i rodzinna nie była na tyle trudna, aby opłacenie składek pozbawiło go środków do życia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzja odmowna została utrzymana w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc głównie argument o wysokich wydatkach na utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy ), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku G., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako K.p.a. oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako u.s.u.s. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r. W dniu [...] skarżący sprecyzował zakres żądania wniosku domagając się umorzenia składek w okresie od [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. organ umorzył postępowanie w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za [...] r. oraz za miesiące od [...] r. z uwagi na to, że konto rozliczeniowe skarżącego nie wykazało we wskazanych wyżej okresach zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Natomiast decyzją z dnia [...] r., organ odmówił umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r., od lutego do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetek od tych składek w kwocie [...] zł. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy motywując go trudną sytuację materialną i rodzinną, na dowód czego załączył szereg dokumentów. Przed ponownym rozpoznaniem sprawy, pismem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów umożliwiających ocenę spełnienia ustawowych przesłanek umorzenia należności. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył dokumenty lekarskie oraz inne mogące jego zdaniem mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Następnie w dniu [...] r. organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego. Z uprawnienia tego skarżący skorzystał składając kserokopię tabeli zaległości składek z dnia [...] r., kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] r. oraz ulotki leków. Rozpatrując ponownie sprawę organ uznał, że decyzja dnia [...] r., nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Zdaniem organu nie zachodzi przesłanka umorzenia z powodu całkowitej nieściągalności, określona art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Strona osiąga dochód z tytułu emerytury, a ponadto posiada gospodarstwo rolne w gminie [...], ma zatem dochód i majątek z których można skutecznie dochodzić należności w drodze postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu nie zachodzi również fakultatywna przesłanka umorzenia, o której mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotycząca sytuacji, gdy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powyższe może mieć miejsce wówczas, gdy zobowiązany, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności ponieważ pociągałoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ podniósł, że ubiegający się o umorzenie i jego żona osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych (ok. [...] zł netto skarżący i ok. [...] zł netto jego żona). Natomiast wysokość stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie organ przyjął zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia [...] r. na łączną kwotę [...] zł ([...] zł na bieżące utrzymanie i [...] zł na leczenie). Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] r. skarżący podał, że stałe miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą łącznie [...] zł (w tym opał – [...] zł, woda, gaz, wywóz śmieci i szamba [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, leczenie – [...] zł, telefon – [...] zł), zaś wydatki na żywność, ubranie, opieka nad podopiecznymi, remont mieszkania i inne zostały wskazane bez podania kwoty. Zdaniem organu przedłożone przez stronę dokumenty wskazują, iż nie jest ona w stanie zapłacić jednorazowo całości zadłużenia, jednakże może to uczynić w ramach systematycznych wpłat. Strona nie przedstawiła również dokumentacji potwierdzającej, że ze względu na trudną sytuację materialną korzysta z pomocy społecznej. Mając to na uwadze organ stwierdził, że brak jest dowodów wskazujących na to, że opłacenie należności z tytułu nieopłaconych składek może pozbawić stronę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę we wniosku o umorzenie oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy problemów zdrowotnych rodziny (własnych, żony oraz syna), organ stwierdził, że przedstawiona sytuacja zdrowotna nie może stanowić podstawy do umorzenia należności. Przedłożona dokumentacja lekarska nie wskazuje bowiem na brak możliwości wykonywania przez skarżącego pracy, czy też na konieczność opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Organ wskazał również na istnienie decyzji z dnia [...] r. Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalającej podleganie strony obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej okresie od [...]. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania. Organ podkreślił, że decyzje w sprawach umorzenia należności z tytułu składek wydane na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są oparte na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności, jak również przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek, nie musi doprowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy. Z tego względu okoliczności uzasadniające skierowanie sprawy należności do umorzenia muszą mieć wyjątkowy charakter, czego w niniejszej sprawie organ nie stwierdził. Na powyższą decyzję T. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze skarżący nie wskazał konkretnych zarzutów w stosunku do zaskarżonej decyzji. Podniósł natomiast, że jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą [...] zł, natomiast łączne dochody jego i żony z tytułu świadczeń emerytalnych to kwota [...] zł, wobec czego musi ograniczać wydatki do minimum albo z niektórych rezygnować W odpowiedzi na skargę, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W związku z tym dla wyeliminowania z obrotu aktu prawnego poddanego kontroli sądowoadministracyjnej (w niniejszej sprawie – decyzji), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie lub też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Mając na uwadze wskazane przesłanki i badając zaskarżoną decyzję w granicach zakreślonych powołanymi wyżej przepisami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które musiałyby skutkować jej uchyleniem (stwierdzeniem nieważności). Podstawą umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ust. 1 - 3a u.s.u.s. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym sytuacje kwalifikowane jako całkowita nieściągalność składek określa art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewiduje wyjątek od tej zasady dopuszczając możliwość umorzenia składek w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jednakże możliwość taka dotyczy tylko składek osób będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w tej sytuacji precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej jako rozporządzenie w sprawie umarzania należności. Podnieść na wstępie należy, że decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (zdrowotne) opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego. W jego ramach organ ma prawo wyboru sposobu rozstrzygnięcia, co oznacza, że nawet w sytuacji, kiedy wnioskujący o umorzenie spełnia ustawowe kryteria, może zostać wydana decyzja negatywna. Uznanie administracyjne nie oznacza jednakże dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie administracyjne organ jest zobowiązany przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obliguje ona organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych. Realizacji zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a. służy unormowanie art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ w ramach uznania administracyjnego będzie zatem zgodne z prawem wówczas, gdy zostaną w pełni wyjaśnione okoliczności faktyczne sprawy oraz gdy organ należycie wyważy interes publiczny i indywidualny w konkretnie rozpatrywanym przypadku. Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organ orzekający w sprawie nie dopuścił się naruszeń przepisów prawa w stopniu, który musiałby skutkować uchyleniem decyzji (stwierdzeniem nieważności), a dokonując wyboru rozstrzygnięcia nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zgodnie z którym całkowita nieściągalność zachodzi gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zdaniem sądu organ zasadnie przyjął, że w badanej sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia należności w postaci ich całkowitej nieściągalności. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił (k-10,k-13 akt administracyjnych), że skarżący pobiera emeryturę nr [...] w wysokości [...] zł brutto ([...] kwota do wypłaty), z której można skutecznie dochodzić należności na drodze postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący, co również wynika w sposób bezsporny z akt administracyjnych (k-10, k-14), jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...]ha przel.), który to majątek może być przedmiotem skutecznego postępowania egzekucyjnego. Za prawidłowe należy również uznać stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z przepisami rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, precyzującym przesłanki umorzenia należności w sytuacji określonej art. 28 ust. 3a u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3)przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powyższych unormowań wynika, że prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących umorzenia należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności, wymaga prawidłowego ustalenia sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie odniesienia jej do przesłanek sformułowanych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności. W ocenie sądu, poczynione przez organ ustalenia w zakresie sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego i jego rodziny są prawidłowe i nie budzą wątpliwości. Organ dokonał ustalenia sytuacji rodzinnej (liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), sytuacji materialnej (stanu majątkowego, wysokości miesięcznych dochodów i wydatków gospodarstwa domowego wnioskodawcy) oraz zdrowotnej w oparciu o oświadczenia skarżącego z dnia [...] i [...] r. oraz przedstawione przez skarżącego dokumenty. Należy podzielić stanowisko organu, że na gruncie przedmiotowej sprawy, nie zachodzi żadna z sytuacji wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że nie zachodzi sytuacja, w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawi zobowiązanego i jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie umarzania należności). Organ ustalił, że podstawę utrzymania rodziny skarżącego stanowią dochody z tytułu świadczeń emerytalnych skarżącego ([...] zł netto) i jego żony ([...] zł netto). Organ wziął również pod uwagę wykazane przez skarżącego wydatki na utrzymanie i leczenie określone w oświadczeniu z dnia [...] r. na kwotę łącznie [...] zł, zaś w oświadczeniu z dnia [...] r. na kwotę łącznie [...] zł. Trafnie organ zwrócił uwagę, że skarżący nie określił wysokości wykazanych w oświadczeniu z dnia [...] r. wydatków na "żywność ubranie, opieka nad podopiecznymi, remont mieszkania i inne", wobec czego wydatki te nie mogły zostać wzięte pod uwagę. Zatem po dokonaniu porównania możliwości finansowych skarżącego do wykazanych przez niego wydatków, organ w pełni zasadnie uznał, że opłacenie zaległych należności z tytułu składek w ratach, nie pozbawi skarżącego i jego rodziny zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynika, że organ brał pod uwagę wszystkie przedstawione przez skarżącego okoliczności i dokumenty świadczące o jego sytuacji rodzinnej, finansowej i zdrowotnej skarżącego. Nie można zatem zarzucić organowi, że rozpoznając wniosek pod kątem wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie umarzania należności, dokonał rozstrzygnięcia arbitralnego, naruszającego reguły postępowania administracyjnego. Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki umorzenia, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Skarżący nie wskazuje na wystąpienie w jego przypadku klęski żywiołowej powodującej straty materialne, bądź innych nadzwyczajnych zdarzeń, które powodowałyby, że opłacenie należności z tytułu składek, mogłoby go pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie umarzania należności). Nie występuje również przesłanka określona § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności odnosząca się do przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący powołuje się na liczne dolegliwości i schorzenia swoje i małżonki, co jest zrozumiałe biorąc pod uwagę ich wiek. Organ jednakże prawidłowo uznał, że choroby te nie pozbawiają zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący i jego żona pobierają świadczenia emerytalne, a ze świadczenia skarżącego poprzez dokonywanie potrąceń, można skutecznie dochodzić zaległych należności na drodze postępowania egzekucyjnego. Przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności nie wyczerpuje również istnienie u syna skarżącego choroby alkoholowej. Przedłożona przez skarżącego dokumentacja potwierdza wprawdzie istnienie takiej choroby, jednakże nie wskazuje na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiałoby skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu. W ocenie sądu, w przedmiotowej sprawie organ dokonał rozważenia kolidujących ze sobą interesów - publicznego i indywidualnego, w związku z czym nie ma podstaw do twierdzenia, że organ dokonał rozstrzygnięcia arbitralnego, wykraczającego poza zakres przyznanego mu przez ustawodawcę luzu decyzyjnego. Zasada równości w zakresie obowiązków ubezpieczonych i płatników, konieczność ochrony systemu finansowania ubezpieczeń społecznych, nakazują traktowanie instytucji umorzenia jako wyjątkowej, zastrzeżonej dla szczególnie trudnych sytuacji życiowych. Sytuacja skarżącego, uzyskującego stały dochód i posiadającego majątek nieruchomy, do takich nie należy. Należy również wziąć pod uwagę fakt, że zaległości skarżącego dotyczą składek na ubezpieczenie zdrowotne, tj. środków z których jest finansowany publiczny system ubezpieczeń zdrowotnych, z którego skarżący i jego rodzina mogą korzystać i leczyć swoje schorzenia. Nie zasługuje również na uwzględnienie powoływany w skardze argument dotyczący zwiększonej wysokości wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, określonej na kwotę [...] zł (przekraczającą uzyskiwane dochody w wysokości [...] zł). Okoliczności takiej skarżący nie wykazywał przed organem w trakcie postępowania o umorzenie zaległych składek, jak również w trakcie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wobec czego organy nie mogły się do niego odnieść w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Okoliczność ta zatem, jako zgłoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego nie może zostać uwzględniona. Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło