III SA/Lu 99/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie kierowcy postanawia: I. Przyznać E. L. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonej skardze, skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o ustanowienie adwokata. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł - § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnienie, opłata od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej), nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast wysokość wynagrodzenia radcy prawnego jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Pewnym odniesieniem są stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w sprawie gdzie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, wynosi 480 zł netto. Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład ich majątku wchodzi dwupokojowe mieszkanie o szacunkowej wartości ok. [...] zł). Skarżący i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składa się emerytura skarżącego w kwocie [...] zł netto oraz renta żony w wysokości [...] zł. Skarżący wykazał, że ponosi wydatki koszty na utrzymanie mieszkania ([...] zł), media ([...] zł) oraz leczenie i dojazdy do specjalistów ([...] zł). Jest osobą starszą ([...] lat) i schorowaną, ma zadłużenie u sąsiadów (ok. [...] zł). Ponadto pomaga wnukom i prawnukom. Przedstawione powyżej okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej uzasadniają stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe uzasadnia przyznanie skarżącemu częściowego prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, które to koszty w większym stopniu niż koszty sądowe, obciążyłyby jego budżet domowy. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających wyjątkowo trudną sytuację materialną, (osób bez dochodów, bez środków do życia, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci mieszkania, osiąga stałe dochody z emerytury. Zdaniem referendarza, poniesienie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, jak również pozostałych, ewentualnych kosztów sądowych nieprzekraczających każdorazowo kwoty 100 zł leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego udzielania pomocy pieniężnej wnukom i prawnukom, to aczkolwiek nie można zanegować chęci pomocy osobom bliskim, będącym w gorszym położeniu finansowym, to jednocześnie wskazać należy, że okoliczność ta nie ma pierwszeństwa przed obowiązkiem zapłaty kosztów sądowych wywołanych wniesioną skargą. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.