III SA/Lu 993/13

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie długu celnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Celem doprecyzowania aktualnej sytuacji materialnej skarżącej, w dniu 11 lutego 2014 r. wezwano ją do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Skarżąca wykonała wezwanie w sposób częściowy, bowiem nie nadesłała wykazu miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne rodziny. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną strony skarżącej i jej rodziny stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci (wieku [...] i [...] lat). Mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie urzędu pracy z dnia 4 marca 2014 r.). Wykazała, że jedynym dochodem rodziny jest jej pensja w kwocie [...] zł brutto, zaś przeciętny miesięczny dochód netto w okresie listopad 2013 r. – styczeń 2014 r. wyniósł [...] zł (zaświadczenie zakładu pracy z dnia 28 lutego 2014 r.). Skarżąca podała również, że ani ona, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, jak też żadnych zasobów finansowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca wyjaśniła, że jej rodzina nie korzysta ze środków pomocy społecznej, a jedynym kosztem ponoszonym na utrzymanie rodziny, jaki może udokumentować, jest rachunek za telefon na kwotę [...] zł (oświadczenia z dnia 10 marca 2014 r.). W świetle podanych przez skarżącą informacji uznać należy, że skarżąca nie wykazała w pełni rzeczywistej sytuacji materialnej swojej i rodziny. Skarżąca nie złożyła oświadczenia wykazującego wielkość miesięcznych niezbędnych wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego rodziny, ani nie wyjaśniła, kto je ponosi. Jednakże nawet biorąc pod uwagę minimalne koszty utrzymania koniecznego czteroosobowej rodziny (chociażby takie jak zakup żywności, czy koszty dojazdu skarżącej do pracy do [...]), niewiarygodne jest pokrywanie tych wydatków jedynie z dochodów w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Gdyby te dochody były wyłącznym źródłem utrzymania rodziny, niewątpliwe jest, że skarżąca mogłaby skutecznie ubiegać się o środki z pomocy społecznej, tymczasem w oświadczeniu z dnia 10 marca 2014 r. podała, że nie korzysta z tego rodzaju pomocy. Wątpliwości referendarza budzi również okoliczność, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż przy tak niskich miesięcznych dochodach utrzymują rachunki bankowe "[...]", będące dla nich jedynie obciążeniem. Jak bowiem wynika z przedłożonych wyciągów bankowych za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r., na rachunku bankowym skarżącej nie ma żadnych operacji finansowych, oprócz opłat za prowadzenie rachunku, które wynoszą [...] zł miesięcznie. Z kolei na rachunku bankowym męża w tym samym okresie, oprócz opłat za prowadzenie rachunku w kwocie [...] zł i pobieranych odsetek za debet, widnieje tylko jedna operacja dokonana przez męża skarżącej z dnia 19 grudnia 2013 r., polegająca na zasileniu konta gotówką w kwocie [...] zł. Ponadto jak wynika z analizy rachunków bankowych skarżącej i jej męża za wskazany okres, wynagrodzenie skarżącej z tytułu pracy nie jest przelewane na żaden z nich. Oceniając zdolności płatnicze skarżącej należy mieć również na uwadze, że skarżąca nie wykazała w urzędowym formularzu, że w [...] Spółce z o.o. z siedzibą w [...] z kapitałem zakładowym w wysokości [...] zł, w której jest zatrudniona na stanowisku [...], pełni jednocześnie funkcję prezesa zarządu (informacja ogólnodostępna w sieci teleinformatycznej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego). Powyższe, czyni mało wiarygodnym podawane przez skarżącą informacje o zajmowanym stanowisku, jak i samej wysokości wynagrodzenia. Okoliczność, że wynagrodzenie skarżącej nie jest przelewane na ujawnione przez nią konta bankowe, uzasadnia podejrzenie o posiadaniu innych jeszcze rachunków bankowych, bądź o pobieraniu wynagrodzenia na tzw. "rękę" w celu ukrycia jego rzeczywistej wysokości. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżąca nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości (skąd czerpie środki na pokrycie niezbędnych potrzeb rodziny w zakresie utrzymania koniecznego), przedstawiając swoją sytuację materialną cząstkowo (brak oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego), nie wykazała wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.