III SAB/Lu 10/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [..] maja 2012 r. K. B. złożyła skargę na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] stycznia 2012 r. lekarz orzecznik ZUS Oddział wydał orzeczenie ustalające uprawnienie skarżącej do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydał do chwili obecnej decyzji w sprawie tego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącego świadczenia rehabilitacyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W świetle przytoczonego przepisu skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania przysługuje tylko w tych sprawach, w których przysługiwałaby skarga na decyzję, postanowienie, inne czynności z zakresu administracji publicznej lub interpretacje podatkowe. Dla stwierdzenia dopuszczalności skargi w sprawie niniejszej konieczne jest zatem ustalenie, czy w sprawie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Świadczenia rehabilitacyjne uregulowane są w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej powyżej ustawy świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585), dalej w skrócie: u.s.u.s. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.s.u.s., Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 4) oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 5). Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (ust. 2). Wskazany przepis art. 83 ust. 2 u.s.u.s. ustanawia zatem podstawową zasadę weryfikacji decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez sąd powszechny, orzekający na skutek wniesionego odwołania. W wyniku wniesienia odwołania następuje przeniesienie sprawy na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy ubezpieczeniowe są sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym. Stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s. odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje jedynie w przypadku decyzji ZUS przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy bowiem, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tylko zatem w tak wąskim zakresie, jaki został ustalony w art. 83 ust. 4 ustawy systemowej dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna. Stwierdzić należy, że przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem nie każda sprawa dotycząca działalności organów administracji publicznej, a takimi są sprawy ubezpieczeniowe, może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Powyższe wpływa na ocenę dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego. Skoro zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącznie w sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego przewidziane jest odwołanie do sądu powszechnego i rozpoznanie sprawy następuje zgodnie przepisami postępowania cywilnego, skarga na podstawie przepisów p.p.s.a. na bezczynność lub przewlekłość postępowania w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.