III SAB/Lu 11/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie: niewyłączenia członka Kolegium od udziału w postępowaniu p o s t a n a w i a : odrzucić skargę W dniu [...] października 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargę Z.W. z dnia [...] lipca 2004 r., która wpłynęła do kolegium w dniu [...] września 2004 r. (prezentata Samorządowego Kolegium Odwoławczego ) - na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie niewyłączenia w postępowaniu administracyjnym członka kolegium. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 149, 123 oraz 104 k.p.a. Wniosek o wyłączenie członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożono w dniu [...] września 2003 r. Członek kolegium nie został wyłączony postanowieniem i brał udział w wydaniu decyzji [...] w dniu [...] kwietnia 2004 r. Zdaniem skarżącego konsekwencją niewyłączenia członka od udziału w postępowaniu jest fakt, że decyzje są wadliwe i należy wznowić postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, że wprawdzie Prezes SKO nie wydał postanowienia o odmowie wyłączenia członka SKO – W. S. od udziału w postępowaniu, ale poinformował skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] o braku podstaw prawnych do wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]. Wniosek Z.W. zawierający stwierdzenie "jestem zmuszony do wyłączenia od udziału w postępowaniu w moich sprawach" nie został uwzględniony, ponieważ skarżący niczym go nie uprawdopodobnił, a przez to wydana decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] nie jest dotknięta wadą powodującą wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika. Zagadnienie wyłączenia oraz odmowy wyłączenia pracownika nie spełnia bowiem kryteriów, o których mowa w tym przepisie, tj. nie jest rozstrzygane żadnym z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 aktów: 1) decyzją administracyjną, 2) postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, 3) postanowieniem kończącym postępowanie, 4) postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, 5) postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 6) innym niż określone w art. 3 § 2 akt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu, tj. w sytuacjach, gdy organ powinien wydać decyzję administracyjną, postanowienie wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, postanowienie rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienie wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika nie spełnia kryteriów decyzji administracyjnej, postanowienia kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także innego niż określone w art. 3 § 2 akt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (kwestia wyłączenia pracownika jest czynnością proceduralną, a nie czynnością z zakresu administracji publicznej). Badając natomiast kwestię, czy rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 24 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, przy czym w myśl art. 27 § 1 k.p.a. o wyłączeniu członka organu kolegialnego, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. Podkreślić należy, że w świetle art. 141 § 1 k.p.a. – na wydane w toku postępowania postanowienie o wyłączeniu (bądź odmowie wyłączenia) członka organu kolegialnego, z uwagi na to, że nie ma o tym mowy w kodeksie, zażalenie nie przysługuje (a co za tym idzie – również skarga do sądu administracyjnego). Zatem badanie, czy zaszła bezczynność w przedmiocie wydania postanowienia o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia pracownika nie mieści się w przewidzianym ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakresie rzeczowym badania bezczynności organów administracji publicznej; tym samym bezczynność w tym przedmiocie nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W temacie odrzucenia skargi strony na bezczynność organu w sytuacji, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (bądź przed dniem 1 stycznia 2004 r. – ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na bezczynność, wydano liczne orzeczenia sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/30, postanowienie NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. II SAB/Kr 129/02, wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. II SAB 22/01, LEX nr 53373, postanowienie NSA z dnia 13 marca 2001 r., sygn. I SAB 246/00, LEX nr 78952). Na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż odrzucając skargę Sąd nie rozpoznaje merytorycznie, czy w postępowaniu administracyjnym miała miejsce bezczynność organu administracji publicznej, a co za tym idzie nie może poddać badaniom podnoszonym przez stronę naruszeń dotyczących wznowienia postępowania. Zatem zarzutu bezczynności organu w przedmiocie czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, które nie mogą być w świetle ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotem skargi na bezczynność organu (trzeba również zwrócić uwagę, że w świetle powyższych rozważań niedopuszczalność skargi w przedmiotowej sprawie należy ponadto wywodzić ze stopnia zaawansowania postępowania administracyjnego, bowiem skarga dotyczy czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji) - podlega kontroli sądowoadministracyjnej jedynie w przypadku zaskarżenia decyzji kończącej to postępowanie. Zatem wyłącznie gdyby skarżący zaskarżył decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], mógłby jednocześnie podnieść zarzut uchybienia przez organ przepisom regulującym postępowanie administracyjne, w tym niewyłączenie pomimo wniosku strony członka organu. Wówczas kwestia ta byłaby rozpatrzona przez Sąd merytorycznie i oceniony zostałby jej wpływ na wynik sprawy. Skargę Z.W. z dnia [...] lipca 2004 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie niewyłączenia członka kolegium należy więc uznać za niedopuszczalną, w związku z czym podlega ona odrzuceniu. Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.