III SAB/Lu 11/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie wszczęcia postępowania nadzorczego postanawia: odrzucić skargę. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie wszczęcia postępowania nadzorczego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej odrzucenie, z powodu niedopuszczalności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpoznawanej sprawie wniesiono skargę na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie wszczęcia postępowania nadzorczego. Bezczynność organu administracji ma miejsce, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie, jednak mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem aktu lub podjęciem czynności. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść do sądu administracyjnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jedynie w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Natomiast o tym, czy w określonej sytuacji organ administracji publicznej będzie wypowiadał się w formie orzeczenia administracyjnego decyduje przepis prawa materialnego, który przesądza, czy określona sprawa może być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, czy też w postaci innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Dlatego też o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy istnieje przepis prawa materialnego obligujący organ do załatwienia sprawy w określonej formie, a czego jednak organ nie czyni w trybie i terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie nadzorcze jest natomiast środkiem sprawowania przez organ nadzoru kontroli nad działalnością organów samorządu terytorialnego, która przejawia się między innymi w uprawnieniu tego organu do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych oraz do zaskarżania aktów tych organów do sądu administracyjnego. Powyższe uprawnienia wynikają z treści art. 76 - 90a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.). Postępowanie nadzorcze ma charakter szczególny i wszczynane jest z urzędu. Może się zakończyć rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzającym nieważność uchwały albo stwierdzającym, że tego rodzaju akt został wydany z naruszeniem prawa (art. 79 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym). Przepisy ustawy o samorządzie powiatowym nie regulują natomiast kwestii zakończenia postępowania w sytuacji, gdy do organu nadzoru zostanie skierowany wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, a organ nie znajdzie podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, albo gdy stwierdzi, że akt ten nie został wydany z naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano jednak stanowisko, że w takim przypadku organ nadzoru nie wydaje decyzji administracyjnej, ale wystosowuje informację o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w trybie art. 79 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym (vide wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1992 r., sygn. akt SA/Po 69/92, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 1992 r., sygn. akt SAB/Wr 16/92, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 494/98, postanowienie NSA z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1755/10). Pismo to nie stanowi jednak rozstrzygnięcia nadzorczego, decyzji, ani innej formy działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. powołane powyżej orzeczenia). Skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć jedynie wydanego aktu nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego, a nie informacji o braku podstaw do jego wydania lub bezczynności w tym zakresie. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jedynie w przypadkach wskazanych w pkt 1-4a, a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji i postanowień (pkt 1-3), przez wydanie lub podjęcie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (pkt 4) oraz w sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (pkt 4a). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skargę A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie wszczęcia postępowania nadzorczego uznać zatem należało za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.