III SAB/Lu 16/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.T. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie : wznowienia postępowania w zakresie przywrócenia do służby, wypłaty połowy poborów oraz dodatku mieszkaniowego należnych funkcjonariuszowi zawieszonemu w pełnieniu obowiązków służbowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę M. T. w piśmie z dnia 28 kwietnia 2008 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w B. P., wniósł o przywrócenie do służby i wypłacenie połowy poborów należnych funkcjonariuszowi zawieszonemu w pełnieniu obowiązków służbowych oraz dodatku mieszkaniowego za brak kwatery. Wniosek miał związek z tym, że skarżący decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2005 r. został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156 poz. 1641 ze zm.) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 53, poz. 311), w związku ze skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w C. Stanowisko wnioskodawcy było uzasadnione dokonaną ostatnio nowelizacją ustawy o Służbie Celnej poprzez wykreślenie z dotychczasowego art. 25 ust. 1 punktów 8a i 8b. W odpowiedzi pismem z dnia 29 maja 2008 r., Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż nie ma możliwości przywrócenia skarżącego do służby, gdyż postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone, a tym samym nie ma też możliwości zastosowania instytucji zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych oraz wypłacenia połowy poborów należnych funkcjonariuszowi zawieszonemu i dodatku mieszkaniowego za brak kwatery. Skarżący pismem z dnia 6 czerwca 2008 r. wniósł o wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej o jego żądaniach zawartych w piśmie z dnia 28 kwietnia 2008 r., od której będzie służył mu określony w przepisach tryb odwoławczy. Dyrektor Izby Celnej w B. w dniu 26 czerwca 2008 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia podania poprzez sprecyzowanie, czy jego żądanie dotyczy wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji czy jej zmiany. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 9 lipca 2008 r. oświadczył, iż wnosi o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 26 lipca 2005 r. Jednocześnie złożył on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność organu, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w B., iż niesłusznie wezwał do uzupełnienia braków pisma, gdyż zdaniem w/w żądanie zawarte w piśmie z dnia 28 kwietnia 2008 r. było jasno sprecyzowane, a takie działanie organu - zdaniem skarżącego - miało na celu przedłużenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, że skoro wnioskodawca nie spełniał wymogów pozwalających na jego przywrócenie do służby, nie było konieczności wydawania w tej sprawie decyzji administracyjnej. Przedmiotowy wniosek został rozpoznany w terminie miesięcznym, zgodnie z art. 35 § 3 kpa. Z kolejnego pisma skarżącego nie wynikało, jaki charakter ma jego wniosek, stąd konieczne było wyjaśnienie skarżącego, że wnosi on o wznowienie postępowania. Wówczas decyzją z dnia 5 sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił wznowienia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B., organ administracji nie pozostawał w zwłoce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Jednak warunkiem rozpoznania skargi, zgodnie z art. 52 § 1 ppsa, jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak m. in. zażalenie. Skarżący w skardze z dnia 9 lipca 2008 r. zarzuca Dyrektorowi Izby Celnej w B. bezczynność w sprawie swego wniosku datowanego na dzień 28 kwietnia 2008 r. Nie przesądzając na tym etapie ani o zasadności wniosku, ani o poprawności lub wadliwości konkretnych czynności podjętych przez organ celny w tej sprawie i skupiając się jedynie na odrębnym, procesowym zarzucie bezczynności, podnoszonym przez skarżącego, uznać należy, że co do zasady organ, do którego skierowano wniosek powinien się do niego ustosunkować, a więc postąpić wobec niego zgodnie z przepisami kpa, i załatwić sprawę, a więc wydać stosowne orzeczenie merytoryczne lub inne, kończące postępowanie w danej instancji lub przekazać innemu organowi, który uznaje za właściwy do rozpoznania wniosku, względnie w określonych przypadkach wniosek zwrócić lub pozostawić go bez rozpoznania. Zgodnie z art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wniosek został skierowany do Dyrektora Izby Celnej w B., zatem organem wyższego stopnia, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, będzie Szef Służby Celnej. Jeżeli więc skarżący uznaje, że zachowanie Dyrektora Izby Celnej w B. wyczerpuje znamiona bezczynności i chce poddać je pod ocenę sądu administracyjnego pod tym kątem, wówczas musi wykorzystać właściwy tryb odwoławczy. Nie był on poinformowany o tym trybie, niemniej jednak brak wiedzy co do przysługujących procedur, biegu samych procedur nie zmienia, lecz powoduje inne konsekwencje, jeśli na skutek niezawinionej nieznajomości prawa strona mogłaby ponieść negatywne następstwa swej niewiedzy. Dopiero wyczerpanie tego trybu zażaleniowego w sprawie bezczynności przed wniesieniem skargi do sądu, zgodnie z ogólną regułą proceduralna, wyrażoną w art. 52 § 1 w zw. z § 2 ppsa, a więc wniesienie zażalenia do organu nadrzędnego w ramach Służby Celnej nad organem w mniemaniu skarżącego bezczynnym, umożliwi w dalszej kolejności złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w B.. W przeciwnym razie sąd nie może z przyczyn formalnych skargi rozpoznać, co skutkuje jej odrzuceniem. Rozstrzygnięcie to, mające charakter pozamerytoryczny, w żaden sposób nie przekłada się na ocenę prawidłowości lub nieprawidłowości dotychczasowych działań podjętych przez organy administracji, ani nie przesądza pozytywnie lub negatywnie o zasadności roszczeń skarżącego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.