III SAB/Lu 19/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi C.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do wydania w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku, decyzji administracyjnej w sprawie choroby zawodowej C.K.; 2. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. C. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. W skardze podniósł, że jako nauczyciel zgłosił Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu chorobę zawodową. W dniu [...] kwietnia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję znak [...] o braku podstaw do choroby zawodowej, która to decyzja została uchylona decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wobec upływu ponad 6 miesięcy od daty doręczenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , skarżący złożył zażalenie z dnia [...] grudnia 2004 r. do organu drugiej instancji na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . Następnie pismem z dnia [...] maja 2005 r. skarżący zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o poinformowanie, w jakim stadium załatwienia jest zażalenie z dnia [...] grudnia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. poinformował skarżącego, że bieg jego sprawie zostanie nadany w bliżej nieokreślonym czasie. Wobec powyższego skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. zwrócił się o załatwienie sprawy w sposób niecierpiący zwłoki. Mimo upływu dwóch tygodni organ odwoławczy nie podjął działania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że skarżący o terminie wydania nowej decyzji został poinformowany pismami z dnia [...] czerwca 2004 r. i z dnia [...] czerwca 2005 r. Organ nadmienił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają możliwości przyspieszenia wykonania badań lekarskich przez Instytut Medycyny Pracy , tj. przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, do której C. K. został skierowany na badanie przez Oddział WOMP . Organ poinformował, że dotychczas Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie otrzymał orzeczenia lekarskiego z jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, do której skierowany był przez Oddział WOMP wniosek C. K. o ponowne badanie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje również kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Możliwość zaskarżania do sądów administracyjnych bezczynności organów jest uzależniona od możliwości wnoszenia skarg na poszczególne czynności organów administracji. Zaskarżalna jest więc bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie skarżący skarży bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. ustawodawca umożliwił stronom postępowania administracyjnego uruchomienie czynności nadzorczych organów wyższego stopnia nad opieszałymi organami poprzez złożenie przez stronę zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie owego środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie zażalenie na bezczynność organu właściwego do wydania decyzji do organu wyższego stopnia nad Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym C. K. wniósł pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. Wobec braku odpowiedzi na podstawie art. 52 § 1 i § 2 złożył w sądzie administracyjnym skargę, którą należy uznać za dopuszczalną i wniesioną w terminie przewidzianym w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Do bezczynności organów dochodzi wówczas, gdy z przepisu prawa materialnego z zakresu administracji publicznej wynika zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w przewidzianym w przepisach ogólnych (art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego) lub szczególnych – terminie. W przedmiotowej sprawie skarżący C.K. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania przez organ decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, do którego to wydania organ został zobowiązany decyzją organu odwoławczego uchylającą poprzednią decyzję. Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie na mocy przepisów art. 104 § 1 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy wywołanego decyzją kasacyjną organu odwoławczego. Wynikający ze wskazówek wyrażonych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] maja 2004 r. (zobligowanie do uzupełnienia dochodzenia epidemiologicznego oraz do wywołania orzeczenia lekarskiego jednostek orzeczniczych obu stopni lub jednostki orzeczniczej drugiego stopnia) oraz z przepisów rozporządzenia (§ 4 ust. 1) obowiązek skierowania C. K. na badania do właściwej jednostki orzeczniczej oraz związana z badaniem przez jednostkę orzeczniczą procedura wydawania orzeczenia lekarskiego niezbędnego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej – nie wyłącza obowiązku stosowania przez organy administracji publicznej, jakimi są inspektorzy sanitarni, przepisów art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących terminy załatwiania przez organy spraw administracyjnych i przypadki niedotrzymania terminów. Zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienie tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego wprowadzono procesowe terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 kodeksu) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. W ocenie sądu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się naruszenia przepisów art. 35 § 3 k.p.a., a pisma z dnia 9 czerwca 2004 r. i z dnia 7 czerwca 2005 r. nie spełniają wymogów przepisu art. 36 § 1 i 2 kodeksu. Z § 2 tego ostatniego artykułu wynika wyraźnie, że organ jest zobowiązany powiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Podanie w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. (i powtórzenie tego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r.), że "nowa decyzja zostanie wydana po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi" nie stanowi wskazania nowego terminu załatwienia sprawy w świetle art. 36 oraz 57 k.p.a. i zasady szybkości działania (art. 12 k.p.a.). Tak enigmatycznie oznaczony termin do załatwienia sprawy narusza powołane powyżej przepisy. Nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 57 k.p.a. (tj. w dniach, tygodniach lub miesiącach) i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a.; art. 36 k.p.a. nie może być bowiem interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2000 r., sygn. akt III SAB 75/00, LEX nr 48005 i z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, opubl. ONSA 1997/2/97). Z obiektywnego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie, by organ inspekcji sanitarnej uzyskał od jednostki orzeczniczej właściwej do wydania orzeczenia lekarskiego termin badania lekarskiego oraz termin wydania orzeczenia i na tej podstawie wskazał stronom nowy termin załatwienia sprawy. Uznając zatem, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie załatwiając sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. oraz nie dopełniając czynności określonych w art. 36, pozostaje w bezczynności – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.