III SAB/Lu 19/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-04-24

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości, wskazaniem stronom przebiegu granicy, stabilizacją punktów granicznych i sporządzeniem protokołu granicznego jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w odniesieniu do czynności, które mają przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Czynności związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości, wskazaniem stronom przebiegu granicy, stabilizacją punktów granicznych i sporządzeniem protokołu granicznego są wykonywane przez geodetę, a nie przez organ administracji publicznej w formie aktu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na bezczynność w zakresie tych czynności stanowi podstawę do jej odrzucenia.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie określenia położenia punktów i linii granicznych oraz utrwalenia tych punktów znakami granicznymi na granicy pomiędzy ich gruntem a gruntem sąsiada. Wskazali, że mimo wydania decyzji o rozgraniczeniu, Wójt nie podjął niezbędnych czynności geodezyjnych. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że dokumentacja rozgraniczeniowa została przyjęta, a czynności geodezyjne wykonane. Podkreślił, że druga strona postępowania nie zaakceptowała granicy i sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. P., G. P., J. K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie określenia położenia punktów i linii granicznych oraz utrwalenia tych punktów znakami granicznymi postanawia: odrzucić skargę. . Pismem datowanym na [...] marca 2013 r. L. P., G. P. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie określenia położenia punktów i linii granicznych oraz utrwalenia tych punktów znakami granicznymi na granicy pomiędzy gruntem nr ew. 1190/1, będącym własnością skarżących oraz gruntem nr ew. 931, będącym własnością D. B. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Wójt Gminy wydał w dniu [...] listopada 2012 r. decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Wydanie decyzji nie zostało poprzedzone określeniem położenia punktów i linii granicznych oraz utrwaleniem tych punktów znakami granicznymi pomiędzy gruntami spornych stron. Pomimo wezwania Wójta do wykonania tych czynności, nie zostały one podjęte. W ocenie skarżących Wójt nie dokonał czynności, do których był zobowiązany w toku postępowania rozgraniczeniowego w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287, ze zm.; dalej jako: P.g.k.). Uchybienia te polegały na niewskazaniu stronom postępowania rozgraniczeniowego przebiegu granicy, braku stabilizacji punktów granicznych, sporządzeniu błędnego protokołu granicznego oraz niewykonaniu pomiaru granicy. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Wójta do wykonania ww. czynności, a także do ponownego sporządzenia operatu technicznego dotyczącego rozgraniczenia spornych gruntów. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że dokumentacja rozgraniczeniowa sporządzona przez geodetę została przyjęta i włączona do państwowego zasobu geodezyjnego. Z treści opinii technicznej, stanowiącej integralną część dokumentacji rozgraniczeniowej wynika, że dokonano stabilizacji punktów granicznych, a przebieg granicy został stronom wskazany. Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2012 r., znak: GN.6830.2.-1.2012. Druga strona postępowania – D. B. nie zaakceptowała granicy ustalonej w postępowaniu rozgraniczeniowej i na jej żądanie sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu w Z. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący zakwestionowali argumenty podane przez organ w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z wszystkich powyższych regulacji wynika, że przedmiotem skargi do sądu, niezależnie czy chodzi o działanie czy zachowanie bierne (bezczynność, przewlekłość) mogą być tylko i wyłącznie przejawy działalności organów administracji publicznej. Ponadto skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Żądania skarżących dotyczą bezczynności Wójta Gminy w zakresie określenia punktów i linii granicznych oraz utrwalenia (stabilizacji) tych punktów znakami granicznymi na spornej granicy, a także wskazania przebiegu granicy, sporządzenia protokołu granicznego, wykonania pomoru granicy. W świetle art. 29 ust. 1 P.g.k. rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Z kolei zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453), jeżeli przebieg granicy został ustalony na podstawie zebranych dowodów, geodeta wykonuje następujące czynności: 1) wskazuje stronom przebieg granicy, 2) stabilizuje punkty graniczne, 3) sporządza protokół graniczny, 4) wykonuje pomiar granicy, a także trwałych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla określenia jej przebiegu. Z powyższych przepisów wynika, że wszystkie czynności objęte żądaniami skarżących są dokonywane w toku postępowania rozgraniczeniowego przez upoważnionego geodetę. Nie mają zatem charakteru odrębnych czynności materialno-technicznych, wykonywanych przez organ administracji publicznej. Rola organu polega na kontroli prawidłowości wykonania tych czynności przez geodetę. Zgodnie z art. 33 ust. 1 P.g.k. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Wydanie decyzji poprzedzają dwojakiego rodzaju czynności. Po pierwsze – dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. Po drugie – włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 P.g.k.). W orzecznictwie podkreśla się, że z treści art. 33 ust. 2 pkt 1 P.g.k. nie wynika, aby ocena dokonanych przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic miała przybrać formę odrębnego aktu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 1706/10, LEX nr 745137). Nie można zatem skutecznie zarzucać wójtowi jako organowi właściwemu do prowadzenia administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego bezczynności w zakresie czynności dotyczących wskazania stronom przebiegu granicy i stabilizacji punktów granicznych. Są to czynności wykonywane przez geodetę, nie można zatem przypisać im charakteru czynności materialno-technicznych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uchybienia organu mogą w tym zakresie polegać na czymś zupełnie innym. Skoro jest on zobowiązany do dokonania oceny prawidłowości wykonanych przez geodetę czynności i w razie uchybień powinien przed wydaniem decyzji rozgraniczeniowej zwrócić geodecie dokumentację do poprawy i uzupełnienia, to wójt nie może wydać decyzji rozgraniczeniowej, jeżeli geodeta nie wykonał prawidłowo wszystkich czynności, o których mowa w § 11 rozporządzenia. Wydana w takiej sytuacji decyzja rozgraniczeniowa będzie wadliwa i należy ją kwestionować w trybie określonym w art. 33 ust. 3 P.g.k., tj. poprzez żądanie przekazania sprawy sądowi. Orzecznictwo dopuszcza również kwestionowanie takiej decyzji w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 19 lutego 2002 r., II SA 2900/00, LEX nr 81986; wyrok WSA w Poznaniu z 16 lipca 2010 r., II SA/Po 40/10, LEX nr 666574). Z informacji podanych przez organ w odpowiedzi na skargę wynika, że druga strona postępowania – D. B. nie zaakceptowała granicy ustalonej w postępowaniu rozgraniczeniowej i na jej żądanie sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu w Z. Ponieważ żądania skarżących nie dotyczą czynności, do których podjęcia zobowiązany jest organ administracji publicznej w formach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (decyzja, postanowienie, czynność materialno-techniczna, indywidualna interpretacja podatkowa), rozpoznanie skargi na bezczynność w zakresie innych czynności, do których wykonania zobowiązany jest inny podmiot, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło