III SAB/Lu 22/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S. C." w Ż. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Gminna Spółdzielnia S. C. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewydania od dnia [...] lipca 2005 r. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu – w sklepie nr [...] położonym we wsi O.gm. Ż.. Skargę w dniu [...] czerwca 2006 r. (data prezentaty na skardze) Gminna Spółdzielnia S. C. nie złożyła bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Z uwagi na treść art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę przesłano do organu, o czym skarżący został poinformowany zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2006 r. (data otrzymania pisma [...] czerwca 2006 r.). Wójt Gminy skargę otrzymał [...] czerwca 2006 r. Tę datę należy uznać za termin złożenia skargi na bezczynność organu właściwemu organowi w rozumieniu art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., IV SA/Gl 647/04, OSNAiWSA z 2005 r. Nr 6, poz. 116). W skardze podnoszono, że Gminna Spółdzielnia S. C. w dniu [...] lipca 2005 r. wystąpiła do Wójta Gminy o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu w sklepie nr [...] położonym we wsi O. gm. Ż.. W korespondencji z dnia [...] lipca 2005 r. i [...] sierpnia 2005 r. kierowanej do wójta, skarżący informował i wykazywał stosownymi dokumentami, iż budynek, w którym usytuowany jest powyższy sklep, stanowi własność spółdzielni. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zasadność zażalenia Gminnej Spółdzielni S. C. na bezczynność organu i zobowiązało Wójta Gminy do wydania w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego orzeczenia, decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] maja 2006 r. skarżący ponowił żądanie wydania decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu. Jednak do dnia złożenia skargi na bezczynność Wójta Gminy stosowna decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podnosił, iż stosownie do art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należało dołączyć określone dokumenty. Zdaniem organu stosowne dokumenty nie zostały przez skarżącego złożone. Jednakże w uwzględnieniu stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Prokuratora Rejonowego , Wójt Gminy w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał w przedmiotowej sprawie stosowną decyzję. Od tej decyzji strona się odwołała, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuszcza skargę do Sądu na bezczynność organu administracji w przypadku, gdy organ ten, mimo upływu terminu ustalonego w przepisach prawa procesowego, uchyla się od wydania decyzji lub postanowienia w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest więc doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej żądaniem strony. W sprawie niniejszej, jak wynika z materiału dowodowego, postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] lipca 2005 r. złożonym przez Gminną Spółdzielnię S. C. w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu w sklepie nr 19 położonym we wsi O.. Decyzję w przedmiotowej sprawie wydał Wójt Gminy w dniu [...] czerwca 2006 r., doręczono ją stronie dnia [...] czerwca 2006 r. Wprawdzie decyzja ta wydana została z przekroczeniem terminu określonego w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, jednak na dzień wniesienia skargi, tj. [...] czerwca 2006 r., decyzja ta funkcjonowała w obrocie prawnym. Z powyższego wynika, że skargę na bezczynność organu Gminna Spółdzielnia S. C. wniosła już po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy . W postanowieniu z dnia [...] marca 2000 r. (sygn. akt. I SAB 201/99, LEX nr 54517) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Z przepisu art. 26 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym a contrario wynika, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania". Dodać przy tym należy, że: "Przedmiotem skargi na bezczynność organu administracji państwowej w danej sprawie może być tylko bezczynność trwająca w dniu złożenia skargi" (por. wyrok z dnia 7 marca 2001 r. sygn. IV SAB 76/00, LEX nr 51224). Orzeczenia te, mimo zmiany stanu prawnego dotyczącego wprowadzenia dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, nadal pozostają aktualne. Z przedstawionych okoliczności faktycznych wynika, iż w dniu złożenia skargi Wójt Gminy nie pozostawał w bezczynności w wydaniu decyzji, wobec tego sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub do podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 467). Zdaniem składu orzekającego brak jest podstaw do umorzenia jako bezprzedmiotowe, postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność przed wniesieniem skargi do sądu. Art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że w trakcie trwania postępowania sądowoadministracyjnego zaistnieje przyczyna, która nie istniała w dacie złożenia skargi (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., sygn. akt III SA 1600/02, LEX nr 146542). Taka sytuacja w sprawie rozpoznawanej przez Sąd nie ma miejsca, bowiem decyzja Wójta Gminy zaistniała w obrocie prawnym przed wniesieniem skargi na bezczynność organu przez Gminną Spółdzielnię S. C. W takiej sytuacji procesowej Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie, ustalając, iż nie spełnione zostały przesłanki objęte dyspozycją art. 149 ppsa i dlatego skargę oddalił. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi Gminnej Spółdzielni S. C. zmierzających do zobowiązania Wójta Gminy do wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu, to należy stwierdzić, że "wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji" (wyrok NSA z dnia 13 listopada 2000 r., II SAB 115/00, LEX nr 53959). Przypomnieć również należy aktualny nadal wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r. (I SAB 37/00, LEX nr 75532), że "Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego". Podzielając w pełni prezentowany powyżej pogląd, stwierdzić należy, iż Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może merytorycznie załatwić sprawy zamiast organu administracji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjna na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. jp