III SAB/Lu 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. postanawia odrzucić skargę. III SAB/Lu 23/11 UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 4 stycznia 2011 r. M. G. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zażalenie na bezczynność Starosty C. w załatwieniu podania o wydanie zezwolenia na przeznaczenie gruntów do zalesienia. W uzasadnieniu M. G. podniósł, że podanie o wyrażenie zgody na zalesienie gruntów wniósł jeszcze w roku 1998. Od tamtej pory postępowanie nie zostało definitywnie zakończone i jest prowadzone w sposób wyjątkowo przewlekły i niezgodny z prawem. W sprawie zapadło już 13 decyzji Starosty C., wszystkie były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. lub przez sądy administracyjne. W szczególności orzeczenia sądów potwierdzają nieuzasadnioną przewlekłość prowadzonego postępowania oraz nakaz rozpatrzenia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dotychczasowe rozstrzygnięcia Starosty pozoruje jedynie prowadzenie postępowania i mają na celu odwleczenie załatwienia sprawy, a zatem nie wyłączają organu ze stanu bezczynności. W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2011 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. pełnomocnik M. G. oświadczył m.in., że podtrzymuje zażalenie na bezczynność Starosty i żąda "poświadczenia przez Kolegium, że niezałatwienie sprawy przez wydanie prawidłowej decyzji przez Starostę C. w ustawowym terminie (...) jest niezgodne z prawem". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznało zażalenie na bezczynność za uzasadnione w części dotyczącej doręczenia decyzji Starosty C. z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] ze znacznym opóźnieniem dla pełnomocnika strony – J. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że ostatnia decyzja Starosty C. w sprawie została wydana w dniu [...] listopada 2011 r. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji popełnił błąd i wysłał decyzję do strony postępowania – M. G., zamiast do jego pełnomocnika – J. G. Błąd ten został naprawiony dopiero po wniesieniu przez stronę zażalenia na bezczynność. Decyzję wysłano pełnomocnikowi dopiero w dniu 5 stycznia 2011 r., a sprawa w wyniku wniesionego odwołania jest przedmiotem postępowania przed Kolegium. Pismem z dnia 21 marca 2011 r. pełnomocnik M. G. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez uzupełnienie postanowienia. W wezwaniu zażądano uzupełnienia postanowienia o rozstrzygnięcie w przedmiocie pozostawania Starosty C. w stanie bezczynności poczynając od daty złożenia wniosku w 1998 r. do dnia wniesienia zażalenia na bezczynność w 2011 r. W uzasadnieniu podniesiono zarzut pominięcia istoty sprawy będącej przedmiotem zażalenia, tj. 13- letniej bezczynności Starosty w załatwieniu podania, bez wskazania przyczyn. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło uzupełnienia swojego postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. co do rozstrzygnięcia w zakresie podanym we wniosku. W ocenie Kolegium wnioskodawca zarzuca postanowieniu z dnia [...] lutego 2011 r. istnienie wady istotnej w jego rozstrzygnięciu, zaś art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala na naprawianie tylko nieistotnych wad decyzji (postanowień). Ponadto Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem wnioskodawcy co do stanu bezczynności Starosty. W ocenie Kolegium faktem jest, że kontrole instancyjne kolejno wykazywały, iż Starosta w wydawanych przez siebie decyzjach naruszał obowiązujące przepisy, jednakże nie wynika stąd stwierdzenie, iż tym samym pozostawał w bezczynności. Kolegium nie mogło zatem podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko ograniczając się do uznania, że doręczenie decyzji z [...] listopada 2010 r. dla pełnomocnika nastąpiło ze znacznym opóźnieniem. Pismem z dnia 13 maja 2011 r. pełnomocnik M. G. wniósł skargę do sądu administracyjnego na "bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [w C.] w przedmiocie ustalenia bezczynności Starosty C. w załatwieniu podania i w przedmiocie niewydania urzędowego poświadczenia tej okoliczności". Skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nie wnika w istotę sprawy i nie rozstrzyga w przedmiocie zażalenia, - stwierdzenie, że niewydanie przez Kolegium zaświadczenia poświadczającego bezczynność Starosty lub postanowienia o odmowie jego wydania narusza prawo, - zobowiązanie Kolegium do rozpatrzenia zażalenia skarżącego na bezczynność Starosty w sposób wnikliwy i co do istoty oraz do wydania zaświadczenia poświadczającego bezczynność Starosty w okresie od złożenia podania w 1998 r. do dnia złożenia zażalenia na bezczynność. W uzasadnieniu skargi podtrzymano wcześniejszą argumentację, że postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2011 r. nie rozstrzygnęło o istocie sprawy będącej przedmiotem zażalenia na bezczynność. Ponadto podniesiono, że zażalenie na bezczynność Starosty zostało uzupełnione pismem z 24 stycznia 2011 r., w którym zawarto żądanie urzędowego poświadczenia przez Kolegium faktu naruszenia prawa przez bezczynność Starosty. Kolegium uchylając się od wydania zaświadczenia w żądanym przedmiocie naruszyło prawo, gdyż zobowiązane było poświadczyć stan faktyczny zgodnie z prawdą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i podniosło, że zarzuty skargi na bezczynność są nieuzasadnione, bowiem Kolegium zajęło stanowisko w trybie przewidzianym przepisami art. 37 § 2 i art. 111 § 1 KPA. Fakt, że Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego w zakresie bezczynności Starosty C. nie przesądza o bezczynności samego Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Już na wstępie należy wskazać, że przywołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przepis ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 37 został dwukrotnie zmieniony. Po raz pierwszy, ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 , Nr 6, poz. 18), art. 37 § 1 otrzymał nowe następujące brzmienie: "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekle prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Przepis ten wszedł w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. Również § 2 art. 37 kpa został zmieniony przez art. 11 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) i wszedł w życie 17 maja 2011 r. Zgodnie z tą zmianą organ wymieniony w § 1 (organ wyższego stopnia) uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ zmiany w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego weszły w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. i z dniem 17 maja 2011 r. , czyli po rozpatrzeniu zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dla oceny niniejszego postępowania adekwatny jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania przez organ postanowienia czyli przed wspominanymi zmianami. Treść tego przepisu w dacie wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze była następująca: "§ 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. § 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości." W skardze do Sądu na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., skarżący twierdzi, iż organ rozpoznał sprawę niezgodnie z żądaniem skarżącego. Treść zapadłego rozstrzygnięcia nie satysfakcjonuje strony, gdyż nie użyto w postanowieniu sformułowania, "że niezałatwienie sprawy przez wydanie prawidłowej decyzji przez Starostę C. w ustawowym terminie (...) jest niezgodne z prawem". Ponadto po raz pierwszy w skardze do Sądu pełnomocnik strony sformułował zarzut, że rozstrzygnięcie powinno przybrać formę zaświadczenie. Niezałatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony powoduje według niej , iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności. Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. prawidłowo zastosowało przepis Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 37, ponieważ pełnomocnik skarżącego w dwóch kolejnych pismach z dnia 4 stycznia 2011 r. i z dnia 24 stycznia 2011 r. kierowanych do organu, wyraźnie podnosił, iż jest to zażalenie na bezczynność Starosty C., który nie załatwia zgodnie z jego oczekiwaniem sprawy zezwolenia na przeznaczenie gruntów do zalesienia. Jeszcze raz należy podkreślić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., wobec wyraźnie sprecyzowanego żądania nie mogło zastosować innego trybu postępowania niż ten przewidziany przez art. 37 k.p.a. Niezadowolenie strony z treści rozstrzygnięcia dokonanego w trybie art. 37 k.p.a. i zmuszanie organu do załatwienia sprawy zgodnie z jej oczekiwaniem nie może nastąpić w trybie skargi na bezczynność organu wyższego stopnia. Należy bowiem wskazać, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skarga na bezczynność organu administracji może dotyczyć jedynie bezczynności w wydaniu aktów bądź dokonaniu czynności, o których mowa w pkt 1 – 4a powołanego przepisu. Wprawdzie zażalenie na bezczynność, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego rozstrzygane jest przez organ administracji publicznej wyższego stopnia (tutaj Kolegium) w drodze postanowienia, jednakże nie jest to postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2-3 p.p.s.a. Skoro na takie postanowienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, tym samym nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu wyższego stopnia w rozpoznaniu zażalenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 40/11 oraz postanowienie WSA w Krakowie z 29 lipca 2011 r. sygn. akt SAB/Kr 74/11 publ. http://orzeczeniansa.gov.pl ./ Skarżący wnosząc zażalenie do Kolegium, wykorzystał przysługujący mu środek służący do zwalczania zarzucanej organowi niższej instancji bezczynności, a wobec wyczerpania trybu odwoławczego spełnił niezbędny warunek do wniesienia, w stosownym trybie, skargi na bezczynność organu I instancji. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę na bezczynność Kolegium uznając, że jest ona niedopuszczalna.