III SAB/Lu 25/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. z dnia 8 lipca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z żądaniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 21 czerwca 2014 r. dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu, skarżącego wezwano do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w zakreślonym terminie skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku z dnia 8 lipca 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podał, że przez ok. [...] lat był bezrobotny, a obecnie oprócz renty z ZUS nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Podniósł, że przeszedł dwa [...], które spowodowały u niego trwałą niepełnosprawność. Wykazał, że na stałe miesięczne wydatki składa się: podatek od nieruchomości i bieżące opłaty (woda, wywóz nieczystości, gaz, energia) – [...] zł; zakup opału (węgiel, drewno) – ok. [...] zł; koszty leczenia – [...] zł; remonty bieżące nieruchomości – [...] zł. Wskazał, że jego żona również przebywa na rencie z powodu złego stanu zdrowia (ujawniono u niej dwa [...]), których leczenie w [...] jest wysoce kosztowne. Niektóre badania wykonywane z częstotliwością co kilka miesięcy kosztują ok. [...] – [...] zł, a ponieważ odbywają się pod narkozą, konieczne jest opłacenie anestezjologa w kwocie ok. [...] zł. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i studiującą córką, nie posiada majątku nieruchomego (w tym żadnej nieruchomości rolnej), jak również żadnych zasobów finansowych. Wraz z rodziną zamieszkuje w wynajętym domu o pow. [...] m2. Wskazał, że jego córka jest właścicielem działki rolnej o pow. [...] ha, co nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Oświadczył, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł składa się jego renta w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w kwocie [...] zł. Skarżący zaznaczył, że jego córka z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym studiuje w [...], a koszty jej studiowania i utrzymania ponoszą wspólnie z żoną. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości poniesienia w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. Skarżący już w 2009 r. w sprawie III SA/Lu 476/09 podawał, że jego córka kształci się na studiach, konieczne było zatem ustalenie, czy nadal kontynuuje naukę. Ponadto skarżący wykazując, że ani on, ani jego żona nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, podał, że płaci podatek od nieruchomości, zachodziła więc wątpliwość, czy podatek ten jest związany z wynajmem przez niego domu, czy też z jakąś inną nieruchomością. Ponadto należało wyjaśnić z jakich środków skarżący opłaca dodatkowe koszty leczenia żony wskazane na kwotę [...]-[...] zł ponoszone z częstotliwością co kilka miesięcy, a także koszty kształcenia córki na studiach. W związku z powyższym, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 15 lipca 2014 r. skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Skarżący nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 18 września 2014 r.), natomiast złożył sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2014 r. wzywające do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił powyższy sprzeciw. Nie wykonując wezwania z dnia 15 lipca 2014 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu rodzinnego i materialnego, skarżący tym samym nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). Rozpatrując wniosek skarżącego złożony w przedmiotowej sprawie, referendarz miał również na uwadze informacje podane w urzędowym formularzu PPF z dnia 10 sierpnia 2014 r., złożonym do sprawy III SA/Lu 541/14, a także informacje wynikające z akt sprawy I SA/Lu 455/14. Analiza oświadczeń złożonych w sprawie niniejszej i w sprawie III SA/Lu 541/14 oraz dokumentów z akt sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) pozwala stwierdzić, że podawane informacje na temat stanu rodzinnego skarżącego, kosztów utrzymania koniecznego rodziny, są ze sobą sprzeczne, a także że skarżący nie ujawnił w pełni swego stanu majątkowego. Z uzasadnienia wniosku PPF sporządzonego dnia 10 sierpnia 2014 r., złożonego w sprawie III SA/Lu 541/14 i podpisanego przez skarżącego (działającego w tej sprawie jako pełnomocnik żony) wynika, że od [...] r. nie zamieszkuje z nimi żadne z dzieci. We wniosku tym nie została również wykazana córka [...] jako osoba pozostająca z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, ani jako osoba, której ponoszą koszty utrzymania i studiów w [...]. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie skarżący nie ujawnił, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz [...] ha fiz. lasu, która to okoliczność wynika ze znajdującej się w aktach sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W przedmiotowym wniosku, w części dotyczącej majątku skarżący podał "nie posiadam nieruchomości rolnej", co stoi w ewidentnej sprzeczności z rzeczywistością. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący podając informacje niepełne i sprzeczne z jego rzeczywistym stanem rodzinnym i majątkowym, a także nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, nie wykazał wystąpienia przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.