III SAB/Lu 26/12
WyrokWSA w Lublinie2013-02-14
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa skutkujące pozbawieniem strony możliwości działania, w rozumieniu art. 271 pkt 2 PPSA, może być podstawą do wznowienia postępowania, jeśli strona była reprezentowana przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, który został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawidłowe doręczenie zawiadomienia o rozprawie ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi strony, zgodnie z art. 67 § 5 PPSA, czyni skutecznym doręczenie w postępowaniu sądowym, nawet jeśli strona nie została osobiście poinformowana o terminie rozprawy. W związku z tym, brak osobistego zawiadomienia strony nie stanowi naruszenia prawa skutkującego pozbawieniem możliwości działania, a tym samym nie jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 PPSA. Zastrzeżenia co do sposobu reprezentowania interesów przez pełnomocnika z urzędu nie są podstawą do wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący J. H. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 października 2011 r., który oddalił jego skargę na bezczynność L. Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący argumentował, że nie wiedział o istnieniu sprawy i nie został zawiadomiony o terminie rozprawy. Pełnomocnik z urzędu wniósł o wznowienie postępowania, wskazując na naruszenie art. 271 pkt 2 PPSA, gdyż skarżący został pozbawiony możliwości działania. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na skuteczne doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. H. z udziałem L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie sygn. akt III SAB/Lu 37/11 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi G. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295.20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55.20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt III SAB/Lu 37/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. H. na bezczynność L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. w przedmiocie wniosku J. H. z dnia 31 sierpnia 2005 r.
Pismem datowanym na 10 września 2012 r. J. H. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że "nie wiedział o istnieniu sprawy". W imieniu skarżącego występował adwokat A. D., który nie był pełnomocnikiem z wyboru. Zdaniem skarżącego nie wyznaczyła go również Okręgowa Rada Adwokacka w L.
W związku z żądaniem skarżącego Okręgowa Rada Adwokacka w L. wyznaczyła innego pełnomocnika z urzędu – adw. G. S.
Na wezwanie sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, nowy pełnomocnik z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2012 r., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., zmianę tego wyroku poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Jako podstawę wznowienia wskazano naruszenie przepisów prawa, wskutek czego skarżący został pozbawiony możliwości działania w sprawie (art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Podniesiono, że wyrok wydano na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. w sytuacji, gdy J. H. nie został zawiadomiony o terminie rozprawy zarówno przez sąd, jak i pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W ocenie pełnomocnika skarżącego sąd powinien był odroczyć rozprawę dostrzegając nieprawidłowość zawiadomienia.
Uzasadniając okoliczności stwierdzające zachowanie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącego wskazał, że J. H. o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia mógł się dowiedzieć najwcześniej w chwili zapoznawania się z aktami sprawy o sygn. akt III SAB/Lu 37/11, tj. dnia 7 września 2012 r. (co zostało udokumentowane w aktach sądowych). Wtedy to skarżący dowiedział się o wyroku z dnia 27 października 2011 r. W tej sytuacji, skoro skarżący zainicjował postępowanie wznowieniowe pismem z dnia 10 września 2012 r., dochował terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania L. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ wskazał, że w sprawie o sygn. akt III SAB/Lu 37/11 skarżący działał przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W takiej sytuacji doręczenie zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi było skuteczne. Rzekome niepoinformowanie skarżącego przez pełnomocnika o terminie rozprawy nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania i należy do kwestii wewnętrznych relacji prawnych pomiędzy pełnomocnikiem a skarżącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. W przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności badana jest formalna dopuszczalność skargi w tym zachowanie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2013 r. sędzia sprawozdawca skierował sprawę na rozprawę, uznając tym samym, że nie występują podstawy do odrzucenia skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 280 § 1.
Formalne badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania oraz zachowania terminu do jej wniesienia powtarzane jest na rozprawie. Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
W ocenie sądu w badanej sprawie nie występują przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W skardze zawarto oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podano i uzasadniono podstawę wznowienia (art. 271 § 1 pkt 2 – brak pozbawienia możliwości działania), podano okoliczności stwierdzające zachowanie terminu oraz zawarto wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia.
W ocenie sądu należy uznać, że skarżący zachował termin do wniesienia skargi o wznowienie. Podstawę wznowieniową skarżący wiąże z brakiem informacji o rozprawie, która odbyła się w dniu 27 października 2011 r. W logicznym związku z tym argumentem pozostaje stwierdzenie, że o rozprawie i zapadłym orzeczeniu skarżący dowiedział się dopiero w dniu 7 września 2012 r., kiedy to osobiście w sekretariacie sądu zapoznawał się z aktami sprawy o sygn. akt III SAB/Lu 37/11, co zostało udokumentowane w aktach sądowych. Pewne wątpliwości może budzić fakt, że skarżący tak długo nie podejmował kroków w celu uzyskania informacji o wyniku postępowania prowadzonego w sprawie III SAB/Lu 37/11 – np. nie kontaktował się z ustanowionym z urzędu pełnomocnikiem. Tego typu wątpliwości nie są jednak wystarczające, aby podważyć argumentacje skarżącego odnośnie zachowania terminu do wniesienia skargi. Jedną z zasad płynących z konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu jest reguła in dubio pro actione, nakazując rozstrzygać wątpliwości na korzyść dopuszczalności sądowej drogi dochodzenia praw przez jednostkę.
Uznanie dopuszczalności wznowienia pozwala na przejście do merytorycznego rozpoznania sprawy. Granice rozpoznania sprawy zakreśla przy tym podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).
Jako podstawę wznowienia wskazano naruszenie przepisów prawa, skutkujące pozbawieniem skarżącego możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Naruszenia prawa skarżący upatruje w tym, że nie został zawiadomiony o terminie rozprawy z dnia 27 października 2011 r., podczas której wydano kwestionowany wyrok.
Argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie o sygn. akt III SA/Lu 37/11, w której zapadł kwestionowany wyrok skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2011 r., k. 24; postanowienie nosi sygnaturę III SAB/Lu 26/11, gdyż wydano je przed rozdzieleniem sprawy ze skargi na bezczynność z dnia 25 maja 2011 r. na sprawy o sygn. akt III SAB/Lu 26/11 oraz III SAB/Lu 37/11). Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Okręgowa Rada Adwokacka w L. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata A. D. (k. 32 akt o sygn. III SAB/Lu 37/11).
Jak wynika z akt sądowych (III SAB/Lu 37/11, k. 39-40) zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 27 października 2011 r. doręczono pełnomocnikowi, na adres kancelarii. Pełnomocnik stawił się na rozprawie (protokół, k. 43 akt o sygn. III SAB/Lu 37/11). Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Doręczenie zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi skarżącego było w pełni skuteczne i nie było żadnych podstaw prawnych, aby o rozprawie zawiadamiać również skarżącego.
W tej sytuacji nie można uznać, aby doszło do naruszenia prawa, które skutkowało pozbawieniem skarżącego możliwości działania.
Z argumentacji skarżącego wynika, że w istocie ma on zastrzeżenia odnośnie sposobu reprezentowania jego interesów w sprawie przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu (stąd m.in. wniosek o zmianę pełnomocnika). W tej kwestii po pierwsze należy stwierdzić, że przesłanki wznowieniowe nienależytego reprezentowania lub pozbawienie możliwości działania, określone w art. 271 pkt 2 p.p.s.a nie występują w sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet w sytuacji, gdy swoje obowiązku wykonuje w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanej strony skutków (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10; LEX nr 578123).
Zastrzeżenia mocodawcy co do sposobu wypełniania obowiązków przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Relacje te podlegają przede wszystkim aktom określającym zasady deontologii zawodów prawniczych (kodeksy etyki), a niewłaściwe wypełnianie obowiązków przez pełnomocnika powinno stać się przyczyną wystąpień mocodawcy do właściwych organów samorządu zawodowego (w tym przypadku – Okręgowej Rady Adwokackiej w L.).
Skoro w wyniku merytorycznego badania skargi sąd uznał, że nie wystąpiły powoływane przez skarżącego przesłanki wznowienia postępowania, należało oddalić skargę o wznowienie, na podstawie art. 282 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przytoczonego przepisu, sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O przyznaniu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło