III SAB/Lu 27/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-03
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona przedstawiła niepełne i sprzeczne informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona ubiegająca się o nie nie wykazała w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, przedstawiając informacje niepełne lub sprzeczne z innymi złożonymi oświadczeniami lub dokumentami. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak należytej staranności w przedstawieniu stanu faktycznego uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek został złożony przez męża skarżącej, który przedstawił informacje o jej sytuacji materialnej i rodzinnej, w tym o kosztach leczenia i dochodach. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niepełnych i sprzecznych informacji przedstawionych przez stronę.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. z dnia 27 sierpnia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. H. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Pismem sporządzonym dnia 23 sierpnia 2014 r., nadanym w urzędzie pocztowym 27 sierpnia 2014 r., J. H. (mąż skarżącej) działający w sprawie jako jej pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem o ustanowienie dla niej adwokata. Do pisma został załączony urzędowy formularz PPF z wnioskiem o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podała, że od [...] r. pobierała rentę, natomiast od [...] r. jest na emeryturze. Skarżąca wyjaśniła, że miała na utrzymaniu troje dzieci, natomiast od października 2013 r. nie mieszka z nią już żadne z nich. Wskazała, że w 2009 r. ujawniono u niej dwa [...], których leczenie w Warszawie jest bardzo kosztowne. Niektóre badania odbywające się 2-3 razy w roku kosztują ok. [...] – [...] zł, ponadto skarżąca opłaca anestezjologa w kwocie ok. [...] zł jednorazowo. Skarżąca podniosła, że koszty leczenia pochłaniają jej całą emeryturę, natomiast mąż ponosi wszystkie inne opłaty związane z utrzymaniem (wyżywienie, ubranie, wynajem). W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, z którym mieszka w wynajętym lokalu. Odnośnie stanu majątkowego wykazała, że nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Wskazała, że mąż działający w tej sprawie jako jej pełnomocnik, również nie posiada żadnego majątku. Oświadczyła, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł składa się jej emerytura w kwocie [...] zł oraz renta męża w wysokości [...] zł. Wniosek został podpisany przez pełnomocnika strony.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej.
Należy zaznaczyć, że oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno odzwierciedlać aktualny i rzeczywisty stan rodzinny i materialny osoby wnioskującej o udzielenie prawa pomocy i nie powinno pozostawać w sprzeczności z innymi dokumentami i oświadczeniami złożonymi w tym samym okresie w innych sprawach.
Oceniając zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie niniejszej, referendarz sądowy miał na uwadze informacje podane przez męża skarżącej w urzędowym formularzu PPF z dnia 12 sierpnia 2014 r., złożonym do sprawy III SA/Lu 533/14, a także informacje wynikające z akt sprawy I SA/Lu 455/14. Analiza oświadczeń - skarżącej złożonego w sprawie niniejszej i oświadczenia jej męża złożonego w sprawie III SA/Lu 533/14 oraz dokumentów z akt sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) pozwala stwierdzić, że podawane informacje na temat stanu rodzinnego, kosztów utrzymania koniecznego rodziny, a także stanu majątkowego są niepełne i sprzeczne. Z uzasadnienia wniosku PPF sporządzonego dnia 12 sierpnia 2014 r., złożonego w sprawie III SA/Lu 533/14 przez męża skarżącej wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą i jej mężem pozostaje córka K., której opłacają studia w [...] i ponoszą jej koszty utrzymania. Natomiast z wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie wynika, że od października 2013 r. skarżąca mieszka i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z mężem.
Należy zauważyć, że oświadczenie złożone na urzędowym formularzu w sprawie III SA/Lu 533/14 zostało sporządzone w dniu 12 sierpnia 2014 r., tj. kilkanaście dni przed datą wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej i podpisała je ta sama osoba. Nie można zatem przyjąć za wiarygodne informacji na temat stanu rodzinnego i kosztów utrzymania rodziny podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie niniejszej, skoro są one sprzeczne z informacjami zawartymi w urzędowym formularzu złożonym zaledwie kilkanaście dni wcześniej. Zauważyć ponadto należy, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie skarżąca nie ujawniła, że jej mąż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz [...] ha fiz. lasu, która to okoliczność wynika ze znajdującej się w aktach sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W przedmiotowym wniosku, w części dotyczącej majątku osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca podała, że mąż nie posiada żadnego majątku, co stoi w ewidentnej sprzeczności ze stanem faktycznym.
W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Niepełne i sprzeczne informacje odnośnie stanu majątkowego i rodzinnego nie pozwalają uznać, że skarżąca wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy określone art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło