III SAB/Lu 28/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-10-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrali w Warszawie w przedmiocie nierozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przedłużenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrali w Warszawie, ponieważ siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, znajduje się w Warszawie. Zgodnie z art. 13 § 2 PPSA, właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W tym przypadku jest to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Stan faktyczny
K. B. wniosła skargę na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrali w W., zarzucając nierozpoznanie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przedłużenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Skarżąca wskazała, że wniosek o przedłużenie świadczenia złożyła w styczniu 2012 r., postanowienie o zawieszeniu postępowania wydał ZUS Oddział w B. w czerwcu 2012 r., a zażalenie na to postanowienie złożone do Centrali ZUS w W. nie zostało rozpatrzone do dnia wniesienia skargi. ZUS Oddział w B. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na przewlekłość postępowania i bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrala w W. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przedłużenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego postanawia: 1. stwierdzić swoją niewłaściwość. 2. przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pismem datowanym na (...) sierpnia 2012 r. K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę (błędnie określoną jako wniosek) na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrala w W.. W skardze zażądała stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zobowiązania organu do wydania postanowienia w związku z zażaleniem na postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie wniosku o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dnia (...) stycznia 2012 r. złożyła wniosek o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego. W dniu (...) czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skarżąca w terminie ustawowym wniosła zażalenie na to postanowienie do Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.. Do dnia wniesienia skargi Centrala w Warszawie nie rozpoznała tego zażalenia. W odpowiedzi na skargę, udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniesiono o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi został uzasadniony faktem, iż sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 65 ze. zm.). Zgodnie z treścią przepisu § 1 pkt 6 wskazanego rozporządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest właściwy dla obszaru województwa lubelskiego. Z przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm.) wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa (art. 66 ust. 1). W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 4). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu (art. 66 ust. 5). Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy w skład Zakładu wchodzą centrala oraz terenowe jednostki organizacyjne. Określenie przedmiotu zaskarżenia w skardze sądowoadministracyjnej należy do skarżącego (art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może skorygować błędne określenia zawarte w skardze, wynikające z braku wiedzy prawniczej skarżącego, nie może jednak domniemywać jego woli w sposób odmienny od tego, na co wskazuje jasna treść skargi. W badanej sprawie treść petitum skargi i jej uzasadnienie wskazują jednoznacznie, że skarżąca kieruje swoje żądania przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Centrali w W.. Przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania tego podmiotu, polegająca w ocenie skarżącej na nierozpoznaniu jej zażalenia na postanowienie ZUS Odział w B. z dnia (...) czerwca 2012 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wniosku o przedłużenie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Nie da się w tej sytuacji, wbrew jednoznacznie wyrażonej woli skarżącej, przyjąć, że przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że od podstawowej reguły, zgodnie z którą to siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem skargi, determinuje właściwość miejscową sądu administracyjnego, istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na podstawie tej delegacji zostało wydane m.in. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Cytowany przepis nie ma jednak zastosowania w badanej sprawie, gdyż przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania wyrażająca się w nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie przedłużenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Odstępstwo od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej sądu administracyjnego, określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy natomiast decyzji w sprawach umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tej sytuacji należy stwierdzić, że sądem właściwym miejscowo w niniejszej sprawie jest w świetle art. 13 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W świetle art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jako niewłaściwy miejscowo nie może podejmować żadnych czynności związanych z oceną formalnej dopuszczalności skargi. Z tych względów, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło