III SAB/Lu 28/24

WyrokWSA w Lublinie2025-02-27

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Marcin Małek, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta Zamojski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przyznania należności z tytułu dozorowania pojazdu, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Starosta Zamojski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ od 2018 roku nie rozpoznał wniosku skarżącego, wielokrotnie ignorował wytyczne organu odwoławczego i nie informował strony o zwłoce. Bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do rozstrzygnięcia wniosku w terminie dwóch miesięcy, przyznał skarżącemu 5 000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W. R. domagał się od Starosty Zamojskiego zapłaty należności za dozorowanie pojazdu od 2010 roku. Starosta wielokrotnie odmawiał uwzględnienia wniosku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało te postanowienia, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pomimo licznych ponagleń i skarg, organ I instancji nie rozpoznał wniosku merytorycznie, ignorując wytyczne organu odwoławczego i nie informując strony o zwłoce. Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Starosta Zamojski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Starostę do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w terminie dwóch miesięcy, przyznał skarżącemu 5 000 zł sumy pieniężnej oraz zasądził 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na powiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Zamojskiego w przedmiocie przyznania należności z tytułu dozorowania pojazdu I. stwierdza, że Starosta Zamojski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Starostę Zamojskiego do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. w terminie dwóch miesięcy; III. przyznaje od Starosty Zamojskiego na rzecz skarżącego W. R. sumę pieniężną w wysokości 5 000 zł (pięć tysięcy złotych); IV. zasądza od Starosty Zamojskiego na rzecz W. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 22 października 2018 r. W. R. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Starosty Zamojskiego o przyznanie i zapłatę należności wynikających z przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] nr rej. [...] w okresie od 4 września 2010 r. do 31 sierpnia 2018 r. w łącznej wysokości 44 881,34 zł. We wniosku skarżący wyodrębnił poszczególne okresy i kwoty należne za przechowywanie pojazdu. Wskazał, że za okres od 4 września 2010 r. do 31 listopada 2011 r. przyjęta została stawka wyrażona w opinii biegłego powołanego przez organ podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie zwrotu kosztów przechowywania pojazdu za wcześniejszy okres, zaś pozostałe stawki wynikają z umów zawartych pomiędzy Starostą Zamojskim a podmiotami przechowującymi pojazdy na parkingu strzeżonym na podstawie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251), dalej jako "p.r.d.". Skarżący wskazał jednocześnie, że okres do dnia 31 grudnia 2013 r. jest liczony w wysokości 50%, ze względu na prowadzenie działalności w formie spółki cywilnej, która została rozwiązana w dniu 31 grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2018 r. nr [...] Starosta Zamojski odmówił uwzględnienia wniosku. Zdaniem organu skarżący nie był uprawniony do określenia żądanej kwoty w oparciu o stawki ustalane przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 1 i ust. 2 p.r.d., natomiast nie wskazał i nie udokumentował konkretnych kosztów wynikających z wykonywanego przez niego dozoru. Na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego, postanowieniem z dnia 25 września 2020 r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej jako "Kolegium" lub "organ II instancji") uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stanęło na stanowisku, że brak należytej aktywności wnioskodawcy w przedstawieniu dowodów pozwalających na ustalenie wysokości poniesionych kosztów oraz wynagrodzenia, skutkuje przerzuceniem na organy ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. W dniu 4 listopada 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie, zarzucając Staroście Zamojskiemu bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r., Kolegium stwierdziło, że Starosta Zamojski nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ sprawa była przekazana do sądu administracyjnego, w związku z wniesieniem przez skarżącego skargi na postanowienie Kolegium z dnia 25 września 2020 r. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1231/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. R.. W dniu 1 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III SAB/Lu 20/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę stwierdzając, że nie mieści się ona w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy kwestii nieodebrania przez organ na żądanie skarżącego z dozorowanego przez niego strzeżonego parkingu pojazdu usuniętego z drogi publicznej oraz zaniechania uregulowania stanu prawnego pojazdu, tj. zaniechania doprowadzenia do przepadku pojazdu na rzecz powiatu na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie, zarzucając Staroście Zamojskiemu bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy. W odpowiedzi na powyższe ponaglenie z dnia 12 kwietnia 2022 r., postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2022 r., Kolegium stwierdziło, że Starosta Zamojski dopuścił się bezczynności i zobowiązał go do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 października 2018 r. o przyznanie należności za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym w okresie od 4 września 2010 r. do 31 sierpnia 2018 r. w terminie 60 dni oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r. Starosta Zamojski ponownie odmówił uwzględnienia wniosku. Organ uzasadnił rozstrzygnięcie tym, że skarżący nie udokumentował i nie wskazał konkretnych kosztów wynikających z wykonywanego przez niego dozoru, określając wysokość żądanej kwoty na stawkach ustalanych przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 1 i ust. 2 p.r.d., do czego nie był uprawniony. W dniu 4 lipca 2022 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 13 października 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Starosty Zamojskiego wynikającą z niezłożenia przez organ wniosku do właściwego sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Lu 39/22, sąd odrzucił skargę, wskazując, że sprawy dotyczące przepadku na rzecz powiatu podlegają rozpoznaniu przez sąd powszechny w postępowaniu wszczętym na wniosek właściwego starosty. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 604/23, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego. Następnie, postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., Kolegium uchyliło postanowienie Starosty Zamojskiego z dnia 22 czerwca 2022 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium podtrzymało stanowisko, że brak należytej aktywności wnioskodawcy w przedstawieniu dowodów pozwalających na ustalenie wysokości poniesionych kosztów oraz wynagrodzenia skutkuje przerzuceniem na organy ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w istocie nie rozpatrzył wniosku skarżącego i nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2023 r. Starosta Zamojski po raz kolejny odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w okresie wskazanym we wniosku skarżący nie posiadał statusu dozorcy uprawnionego do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132), dalej jako "u.p.e.a.". W dniu 8 lutego 2023 r. do organu wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r., Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stwierdzając, że stosunek administracyjnoprawny w niniejszej sprawie został nawiązany w oparciu o dyspozycję usunięcia pojazdu, z chwilą przejęcia go przez skarżącego i przetransportowania na prowadzony przez skarżącego parking strzeżony. Prowadzona przez skarżącego "A. " spółka cywilna M. i W. R. z siedzibą w Z. była zatem jednostką wyznaczoną do wykonywania tych zadań. W dniu 22 grudnia 2023 r. do organu wpłynęło ponaglenie dotyczące rozpoznania wniosku z dnia 22 października 2018 r., w którym skarżący zarzucał organowi I instancji bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r. Kolegium stwierdziło, że Starosta Zamojski nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, z uwagi na toczące się w sprawie postępowania odwoławcze. Pismem z dnia 21 maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Starostę Zamojskiego w przedmiocie przyznania należności z tytułu dozorowania pojazdu. Postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Lu 12/24, sąd odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Pismem z dnia 8 listopada 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Starostę Zamojskiego w przedmiocie przyznania należności z tytułu dozorowania pojazdu, wnosząc o: 1) stwierdzenie bezczynności Starosty Zamojskiego w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r.; 2) stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę Zamojskiego w przedmiotowej sprawie; 3) stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do niezwłocznego załatwienia sprawy, wyznaczając termin końcowy do jej załatwienia; 5) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności oraz przewlekłości postępowania, stosownie do art. 38 k.p.a. i podjęcie wszelkich możliwych środków zapobiegających tym uchybieniom w przyszłości; 6) przyznanie na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł z tytułu stwierdzenia niemal 6-letniej rażącej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 7) nałożenie na organ grzywny w wysokości 30 000 zł za rażące i uporczywe naruszanie prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do dnia dzisiejszego organ nie rozpoznał wniosku oraz unika merytorycznego rozstrzygnięcia, za każdym razem podając kolejne nieistniejące przeszkody. Skarżący nie zgodził się z argumentacją, że przeszkodą w rozpoznaniu wniosku była okoliczność niedysponowania przez organ aktami sprawy, które znajdowały się w siedzibie Kolegium w Zamościu, ponieważ siedziby obu organów mieszczą się pod tym samym adresem – przy ul. Partyzantów 3 w Zamościu. Pomimo wezwań, organ nie podejmuje żadnych działań w celu odbioru pojazdu co powoduje, że zobligowany będzie do ponoszenia dalszych kosztów dozorowania pojazdów. Starosta jest podmiotem, wyłącznie uprawnionym do wystąpienia do sądu miejsca, z którego usunięto pojazd z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, zaś przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowi kompletną oraz wystarczającą podstawę prawną umożliwiającą rozpoznanie wniosku. W odpowiedzi na skargę Starosta Zamojski wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi organ przytoczył stan faktyczny sprawy i stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przyznania należności z tytułu dozorowania pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że w sprawach rozpoznawania wniosków o przyznanie należności wynikających ze sprawowanego dozoru nad pojazdem sposób postępowania jest ugruntowany. Wskazał, że sąd cywilny nie orzekł przepadku dozorowanego pojazdu na rzecz Powiatu Zamojskiego. Tym samym Powiat Zamojski nie stał się właścicielem przedmiotowego samochodu, który nadal stanowi własność innej osoby. Organ stwierdził, że w skardze skarżący nie uzasadnił wysokości oraz zasadności przyznania na jego rzecz kwoty 20 000 zł oraz nałożenia na organ grzywny w wysokości 30 000 zł, zarzucając stronie dążenie do uzyskanie środków finansowych od jednostki samorządu terytorialnego. W piśmie z dnia 4 lutego 2025 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Zamojskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. o przyznanie i zapłatę należności wynikających z przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] nr rej. [...], w okresie od 4 września 2010 r. do 31 sierpnia 2018 r. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli skarga dotyczy bezczynności organu administracji lub przewlekłego prowadzenia postępowania, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie ponaglenia w trybie przewidzianym w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Rozpoznanie ponaglenia i sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie ma wpływu na rozpoznanie skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 52 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżący spełnił formalne warunki wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wniósł bowiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu ponaglenie, co oznacza, że wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. Pojęcia bezczynności i przewlekłości postępowania zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bezczynność zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a., do którego odwołuje się art. 37 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3). W art. 36 § 1 k.p.a. przewidziano z kolei, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Pojęcie przewlekłości zostało natomiast zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. i obejmuje sytuację, w której postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie akceptowany jest pogląd, że pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1956/12 oraz z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. II OSK 3274/14). Skarga na bezczynność jest zatem skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19). Jak wynika z akt, sprawa dotycząca wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. toczy się już od kilku lat. Starosta Zamojski kilkakrotnie odmawiał skarżącemu przyznania i zapłaty wskazanej we wniosku kwoty za przechowywanie ww. pojazdu (postanowienia z dnia 15 listopada 2018 r., z dnia 22 czerwca 2022 r., z dnia 27 stycznia 2023 r.), zaś Kolegium, po rozpoznaniu zażaleń skarżącego, uchylało postanowienia organu I instancji (postanowienia z dnia 25 września 2020 r., z dnia 7 listopada 2022 r., z dnia 14 czerwca 2023 r.). Ostatnio wydanym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. Kolegium uchyliło postanowienie Starosty Zamojskiego z dnia 27 stycznia 2023 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wynika z akt administracyjnych, postanowienie Kolegium z dnia 14 czerwca 2023 r., wpłynęło do organu I instancji w dniu 20 czerwca 2023 r., o czym świadczy data adnotacji na ww. postanowieniu. Akta sprawy zostały natomiast zwrócone organowi I instancji w dniu 25 października 2023 r. (data adnotacji na piśmie z dnia 25 października 2023 r.). W dniu 22 grudnia 2023 r. do Sekretariatu Starostwa Powiatowego w Zamościu wpłynęło skierowane do organu wyższego stopnia ponaglenie dotyczące rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. Organ I instancji nadał ponaglenie w dniu 2 stycznia 2024 r. Od dnia 25 października 2023 r. do dnia 2 stycznia 2024 r., tj. przez 2 miesiące i 8 dni, Starosta Zamojski nie podjął żadnej czynności w sprawie. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r. Kolegium stwierdziło, że Starosta Zamojski nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania. Postanowienie wraz z aktami sprawy zostało doręczone organowi I instancji w dniu 10 stycznia 2024 r. W dniu 21 maja 2024 r. do Starosty Zamojskiego wpłynęła wniesiona przez skarżącego skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. Organ przekazał skargę do sądu w dniu 20 czerwca 2024 r. Od dnia 10 stycznia 2024 r. do dnia 21 maja 2024 r. r., tj. przez 4 miesiące i 11 dni, Starosta Zamojski nie podjął żadnej czynności w sprawie. Postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Lu 12/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 4 listopada 2024 r. W dniu 8 listopada 2024 r. do sekretariatu Starostwa Powiatowego w Zamościu wpłynęła skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby Starosta Zamojski wydał postanowienie rozstrzygające wniosek skarżącego z dnia 22 października 2018 r. po wniesieniu skargi. Mając na uwadze wyżej przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że od dnia 25 października 2023 r. do daty rozpoznania niniejszej sprawy organ I instancji nie podjął żadnej czynności, mającej na celu rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r. W okresie tym organ ograniczył się jedynie do przesłania kolejnego ponaglenia organowi wyższego stopnia oraz kolejnej skargi sądowi administracyjnemu. Oczywiste jest, że rozpoznanie wniosku o przyznanie i zapłatę należności wynikających z przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu wymaga przeprowadzenia dowodów oraz podjęcia odpowiednich czynności. Taka sytuacja ma miejsce zwłaszcza w przypadku ewentualnego rozstrzygnięcia merytorycznego uwzględniającego wniosek, gdy wnioskodawca nie przedstawia rachunków związanych z poniesionym wydatkami, w związku z czym ciężar ustalenia należności przechodzi na organ administracji. Sam fakt przesłania akt do organu wyższego stopnia, w związku z wniesionym ponagleniem nie może jednak stać na przeszkodzie w rozpoznaniu wniosku. Jest to niewątpliwie utrudnienie, które może spowodować wydłużenie czasu załatwienia sprawy, nie zwalnia jednak organu od podjęcia czynności, mających na celu rozpoznanie sprawy. Przypomnienia wymaga, że dla stwierdzenia bezczynności organu i przewlekłości postępowania nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie załatwia sprawy w obowiązujących terminach, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też błędnym przeświadczeniem o braku obowiązku wydania stosownego aktu lub uznania, że występują przesłanki negatywne załatwienia sprawy. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, natomiast okoliczności, które spowodowały zwłokę organu, działania oraz zaniechania organu, a nadto stopień przekroczenia terminów, mają wpływ na ocenę, czy bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy, która nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. W przypadku przekazania akt sprawy organowi wyższego stopnia, w związku z wniesionym przez stronę ponagleniem, obowiązkiem organu jest zatem powiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podanie przyczyny zwłoki i wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazanie nowego terminu nie może ograniczać się przy tym do podania bliżej nieokreślonego terminu, lecz powinno być konkretne i uwzględniać terminy załatwienia spraw, określone w przepisach k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, od daty zwrócenia organowi I instancji akt sprawy po wydaniu postanowienia Kolegium z dnia 14 czerwca 2023 r., Starosta Zamojski nie tylko nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie, ale również nie poinformował skarżącego o zwłoce, jej przyczynach i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Przesłane przez organ akta administracyjne, po ww. zwrocie akt, obejmują zaledwie kilka pism; są to: odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Lu 39/22 wraz z pismem przewodnim sądu, skarga z dnia 21 maja 2024 r. na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie sprawy i odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Lu 12/24, odrzucającego te skargę wraz z pismem przewodnim sądu. W oddzielnej teczce znajduje się natomiast ponaglenie z dnia 22 grudnia 2023 r. wraz z pismem przewodnim Starosty Zamojskiego oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 9 stycznia 2024 r. W aktach brak jest metryki sprawy, która powinna być załączona i na bieżąco aktualizowana (art. 66a § 1 – 3 k.p.a.). Przez wiele miesięcy Starosta Zamojski nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r., a w szczególności nie poinformował skarżącego o powstałym opóźnieniu. Niewątpliwie świadczy to o bezczynności organu. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie sprawy. Jak już wyżej wskazano, sprawa toczy się od 2018 r. i Starosta Zamojski kilkakrotnie odmawiał skarżącemu przyznania i zapłaty wskazanej we wniosku kwoty za przechowywanie ww. pojazdu. Po rozpoznaniu zażaleń skarżącego, Kolegium uchylało postanowienia organu I instancji i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia, formułując wytyczne w zakresie wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie (art. 138 § 2a k.p.a.). Mimo jednoznacznego określenia wytycznych oraz wskazań co do dalszego rozpoznania sprawy, a także okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji, wydając kolejne postanowienia odmawiające uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 22 października 2018 r., nie dostosował się do wytycznych oraz wskazań co do dalszego rozpoznania sprawy. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ I instancji ignoruje wydane przez organ odwoławczy wytyczne w zakresie wykładni przepisów i wskazań co do dalszego rozpoznania sprawy. Tego rodzaju postępowanie ewidentnie świadczy o przewlekle prowadzonym postępowaniu, które nie powinno mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego niepodejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy oraz w razie ewidentnego niestosowania przez organ przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na uwadze, że organ nie tylko nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie, ale w ogóle nie informował skarżącego o stanie sprawy, o zwłoce, jej przyczynach i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Sąd wziął również pod uwagę to, że sprawa toczy się od 2018 r. i że postanowienia Starosty Zamojskiego były kilkakrotnie uchylane przez organ odwoławczy, który określał jasne wytyczne w zakresie wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz wskazania co do dalszego postępowania. Wydając kolejne postanowienia odmawiające uwzględnienia wniosku skarżącego, Starosta Zamojski ignorował wytyczne organu odwoławczego, co zdaniem sądu ewidentnie świadczy o tym, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na tym etapie sprawy sąd administracyjny nie może oceniać merytorycznie zasadności jurydycznej wniosku. Sąd stwierdza jedynie, że niedopuszczalne jest, aby organ I instancji lekceważył wytyczne organu odwoławczego zawarte w postanowieniu kasatoryjnym. Ponieważ organ do dnia wydania wyroku nie rozpoznał wniosku skarżącego, sąd wyznaczył organowi termin dwóch miesięcy do załatwienia wniosku, który zacznie swój bieg od dnia doręczenia akt organowi, po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z uwagi na opisane wyżej okoliczności sąd zdecydował przyznać od Starosty Zamojskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości sumę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Sąd zauważa, że jest to kwota mieszcząca się w dolnych granicach dopuszczalnej wysokości sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął wpis od skargi w wysokości 100 zł. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło