III SAB/Lu 28/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Burmistrza Miasta Ś. w przedmiocie nadzoru nad monitoringiem miejskim postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 marca 2026 r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Ś. w przedmiocie nadzoru nad monitoringiem miejskim. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 25 stycznia 2026 r. wniósł do Straży Miejskiej w Ś. formalny wniosek dotyczący funkcjonowania miejskiego systemu monitoringu wizyjnego, w szczególności kamery PTZ zainstalowanej na terenie targowiska przy skrzyżowaniu ulic O. i B. W dniu 5 lutego 2026 r. Straż Miejska udzieliła skarżącemu odpowiedzi, która w ocenie skarżącego ma charakter pozorny. W dniu 12 lutego 2026 r. skarżący wezwał Burmistrza Miasta Ś. do natychmiastowego podjęcia działań nadzorczych w związku z rażącym naruszeniem prawa przez Straż Miejską oraz nielegalnym funkcjonowaniem miejskiego monitoringu. Burmistrz udzielił odpowiedzi pismem z dnia 16 lutego 2026 r., które skarżący również uznał za odpowiedź pozorną, która nie zawiera merytorycznej treści. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Burmistrza Miasta Ś. polegającej na braku rozpatrzenia wniosku z dnia 25 stycznia 2026 r. oraz wezwania z dnia 12 lutego 2026 r., braku podjęcia działań nadzorczych i udzielenia odpowiedzi zgodnej z powołanymi przez skarżącego przepisami prawa, o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Burmistrz Miasta Ś. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 13 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że sądy administracyjne są właściwe wyłącznie w sprawach skarg na określone w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania, a ponadto w sprawach, w których właściwość sądów administracyjnych przewidują ustawy szczególne. W szczególności z treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że wprawdzie skarga na bezczynność organu co do zasady należy do właściwości sądu administracyjnego, to jednak jest tylko pochodną dopuszczalnej skargi na prawne formy działania organów w zakresie wykonywania administracji publicznej, a więc takich, które poddane zostały kontroli sądów administracyjnych. Natomiast, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Co istotne, właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a."). Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. –"Skargi i wnioski". Z analizy treści skargi wniesionej do Sądu w niniejszej sprawie oraz przedstawionych Sądowi akt wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Burmistrza Miasta Ś. w przedmiocie nadzoru nad monitoringiem miejskim. Skarżący pismami z dnia 25 stycznia 2026 r. oraz z dnia 12 lutego 2026 r. wniósł w tym przedmiocie skargę w trybie przewidzianym w dziale VIII k.p.a. W skardze wniesionej do Sądu skarżący zarzucił, że skarga ta nie została przez organ właściwie załatwiona. Wniesiona do Sądu skarga dotyczy zatem bezczynności organu w zakresie rozpoznania skargi złożonej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w przepisach działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zaznaczyć należy, że skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi te są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi. Działanie administracji publicznej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia działań podjętych w ramach takiego postępowania nie została także przewidziana w żadnej ustawie szczególnej. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. i sposób załatwienia skargi wniesionej w tym trybie, a także bezczynność w załatwieniu takiej skargi nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji stwierdzić należało, że skarga na bezczynność Burmistrza Miasta Ś. w przedmiocie nadzoru nad monitoringiem miejskim, zarzucająca nierozpatrzenie przez organ skargi wniesionej w trybie postępowania uregulowanego w przepisach działu VIII k.p.a., nie należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i z tej przyczyny podlega odrzuceniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt I OSK 168/26). Mając na względzie, że skarga podlegała odrzuceniu z powodu braku kognicji sądu administracyjnego, poza zakresem oceny Sądu pozostawał sformułowany w piśmie z dnia 9 czerwca 2026 r. wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę.