III SAB/Lu 33/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie bezczynności i przewlekłości postępowania w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić D. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. D. K. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłość i bezczynność Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu wyjaśniającym znak [...] W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że: - złożył w dniu [...] października 2021 r. do sprawy o sygn. [...], aktualnie prowadzonej przez organ, wniosek dowodowy dotyczący skierowania zawiadomienia do Prokuratury w przedmiocie wyłudzenia przez skarżącego kwoty 9 200 zł; - w odpowiedzi otrzymał pismo z dnia [...] października 2021 r. [...] informujące, iż w tej sprawie podjęto czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego; - wycofał swój wniosek dowodowy, co skutkować powinno "umorzeniem sprawy"; - w dniu 1 grudnia 2021 r. organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania odnoszącego się do nienależnie pobranych należności. W piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. uzupełniającym skargę skarżący wniósł o stwierdzenie, że Biuro Powiatowe ARiMR w L. dopuściło się rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie skarżący wystąpił o przyznanie mu zadośćuczynienia w kwocie 20 000 zł. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jak wyżej wykazano do zakresu właściwości sądów administracyjnych należą sprawy wywołane skargami na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że bezczynność organu administracji publicznej dotyczy przypadków, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Sytuację, w której postępowanie jest prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, ustawodawca kwalifikuje jako przewlekłość (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Środkiem dyscyplinującym organ administracji publicznej do sprawnego działania jest zarówno ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jak i skarga wnoszona do sądu administracyjnego na bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Z przepisów 37 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. nie wynika, że wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest dopuszczalne w każdej sprawie toczącej się przed organem administracji publicznej. Z okoliczności sprawy wynikało, po pierwsze, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania płatności na zalesianie zakończono ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2021 r. o przyznaniu płatności z tytułu premii zalesieniowej, a po drugie, że decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2021 r. umorzono postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na zalesienie. D. K. skarży przewlekłość i bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. w postępowaniu wyjaśniającym znak [...] wywołanym wnioskiem dowodowym skarżącego z dnia [...] października 2021 r. złożonym w sprawie o sygn. [...] dotyczącej kwestii prawidłowego zalesienia działki nr [...] położonej w miejscowości B. oraz kontroli terenowej w gospodarstwie skarżącego w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych PROW 2004 – 2006". W przedmiotowym wniosku skarżący domagał się od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. skierowania do Prokuratury zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu dotacji przyznanej w ramach programu pomocowego dotyczącego zalesiania gruntów rolnych. W odpowiedzi na powyższy wniosek "dowodowy" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] października 2021 r. nr [...] informujące o tym, że w tej sprawie podjęto czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego w sprawie zasadności przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych oraz kolejne pismo z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...]. W tym ostatnim organ wyjaśnił m.in., że wszelkie zgłoszenia dotyczące nieprawidłowości są skrupulatnie rozpatrywane zgodnie z wewnętrznymi procedurami ARiMR oraz przepisami prawa powszechnie obowiązującego i w tych okolicznościach cofnięcie przedmiotowego wniosku w dniu [...] listopada 2021 r. nie mogło zostać uwzględnione. Wskazane wyżej działania organu ograniczające się do udzielania pisemnych wyjaśnień nie stanowiły ani władczej jednostronnej formy rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o wiążących dla skarżącego konsekwencjach, ani nie rozstrzygały także sprawy administracyjnej. Nie kończyły też w żaden inny sposób postępowania w konkretnej sprawie. Merytoryczne rozpoznanie żądania zawartego we wniosku nie dotyczyło więc sprawy należącej do właściwości Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, ale do kompetencji innego organu. Określony w skardze przedmiot bezczynności i przewlekłości zarzucanej organowi nie należał zatem do przypadków, w których rzeczą organu byłoby podjęcie decyzji administracyjnej lub postanowienie, ewentualnie innego aktu lub czynności aktu lub czynności dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro czynności organu nie dotyczyły bezpośrednio praw lub obowiązków skarżącego (i nie konkretyzowały praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa), to działania organu w postępowaniu wyjaśniającym znak [...] nie mogły być uznawane za podlegające kontroli sądu administracyjnego w aspekcie terminowości i sprawności działania organu. A to oznaczało, że sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego. Ubocznie należy podnieść, że odrębna skarga D. K. w przedmiocie przewlekłości i bezczynności Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. w postępowaniu administracyjnym (wszczętym w dniu [...] lutego 2020 r.) o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia została oddalona wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 17 lutego 2021 r. o sygn. akt III SAB/Lu 34/21. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę (pkt I postanowienia). Na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (pkt II postanowienia). Dodatkowo należy wyjaśnić, że stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.