III SAB/Lu 37/06
PostanowienieWSA w Lublinie2006-12-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, ponieważ sprawy związane z wynajmowaniem lokali, w tym lokali socjalnych, są sprawami cywilnoprawnymi należącymi do właściwości sądów powszechnych, a nie sprawami z zakresu administracji publicznej podlegającymi kognicji sądów administracyjnych. Brak jest przepisów prawa administracyjnego, które przewidywałyby administracyjną i sądowoadministracyjną kontrolę w sprawach rozpatrywania wniosków o wynajęcie lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Skarżąca I.S. wniosła skargę na bezczynność Urzędu Miasta w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego, argumentując nierzetelne rozpatrzenie jej wniosku. Wskazała, że zwracała się o przydział lokalu z powodu utraty praw do poprzedniego lokalu, a nie z uwagi na kryterium metrażowe. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.S. na bezczynność Urzędu Miasta w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia 18 września 2006 r. I.S. wniosła skargę na bezczynność Urzędu Miasta w rozpatrywaniu wniosku o przydział lokalu. W skardze podała, że zwróciła się do Urzędu Miasta o przydział lokalu mieszkalnego z powodu utraty wcześniej nabytych praw do lokalu przy ul. Z., a nie z uwagi na kryterium metrażowe. Wniosek ten został jej zdaniem rozpatrzony nierzetelnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie sądu skarga skarżącej I.S. do sądu administracyjnego na bezczynność Urzędu Miasta w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego - jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego - jest w świetle przepisów obowiązującego prawa niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawą sądowoadministracyjną czyli sprawą podlegającą właściwości sądu administracyjnego jest sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inna sprawa, do której przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się z mocy ustaw szczególnych.
Kognicja sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organów administracji publicznej wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Chodzi tu o bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zatem merytoryczne rozpatrzenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej przez sąd administracyjny jest możliwe wyłącznie w sprawach należących do właściwości sądów administracyjnych, gdy skarga dotyczy bezczynności organu w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Skarżąca I.S. zaskarżyła pismem z dnia 18 września 2006 r. bezczynność Urzędu Miasta w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego, domagając się merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku.
Z datą uchylenia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. nr 30, poz. 165) zniesiona została instytucja przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast na mocy art. 1 oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U z 1998 r. nr 120, poz. 787) najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami albo szczególnego trybu najmu jest, w rozumieniu ustawy, najmem umownym zawartym na czas nieoznaczony.
Ustawa ta wprowadziła zasadę regulowania najmu lokali mieszkalnych tylko umowami cywilnoprawnymi zawieranymi między stronami.
Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) reguluje prawa do zamieszkiwania w określonym mieszkaniu tylko na podstawie stosunku cywilnoprawnego, a nie w drodze decyzji administracyjnej.
Dlatego sprawy wynajmowania lokali czy to przez gminę, czy to przez właściciela lokalu nie będącego gminą są sprawami cywilnoprawnymi, należącymi do właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
Ani w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.), regulującej m.in. zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, ani w uchwale nr [...] Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2006 r. nr 47, poz. 960) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasoby Gminy, wydanej na podstawie upoważnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cyt. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – nie przewidziano rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej bądź innego aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Złożone wnioski o wynajęcie lokalu mieszkalnego są kwalifikowane przez wydział właściwy do spraw lokalowych Urzędu Miasta, nanoszone na projekt wykazu i opiniowanie przez Społeczną Komisję Mieszkaniową; projekt wykazu zostaje przedstawiony Prezydentowi Miasta do zatwierdzenia (§ 14 uchwały z 29 grudnia 2005 r.).
W przepisach tych aktów prawnych (ustawy i uchwały) nie przewidziano administracyjnej i sądowoadministracyjnej kontroli w sprawach rozpatrywania wniosków o wynajęcie lokalu mieszkalnego.
Do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej oraz zapewnienie lokali socjalnych i zamiennych (art. 4 ust. 1-2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego), jednakże wybór osoby, z którą umowa najmu lokalu socjalnego powinna być zawarta, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. III ZP 37/97, OSNP z 1998 r. nr 7, poz. 200).
Sprawa skierowania danej osoby do zawarcia z nią umowy najmu lokalu socjalnego nie jest załatwiana również postanowieniem wydawanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty czy też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 2, 4 p.p.s.a.).
Jak podniesiono na wstępie, z art. 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej (oraz w innych, wynikających z ustaw szczególnych), natomiast, jak wykazano powyżej, sprawa zakwalifikowania określonej osoby do zawarcia z nią umowy najmu lokalu socjalnego nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, zatem w świetle p.p.s.a, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i aktu prawa miejscowego, uchwały z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasoby Gminy – nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że bezczynność Urzędu Miasta w przedmiocie kwalifikowania osób do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego może być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło