III SAB/Lu 39/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na przewlekłość postępowania Wojewody L. w sprawie rozpoznania zażalenia na bezczynność w przedmiocie załatwienia wniosku dotyczącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i wydania dokumentacji geodezyjnej w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 18 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. H. na przewlekłość postępowania Wojewody L. w sprawie rozpoznania zażalenia na bezczynność w przedmiocie załatwienia wniosku dotyczącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i wydania dokumentacji geodezyjnej. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 26 września 2013 r. W związku z brakiem wniesienia środka zaskarżenia postanowienie stało się prawomocne od dnia 29 października 2013 r. W dniu 7 października 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia i złożenia skargi kasacyjnej. Po nadesłaniu przez skarżącego prawidłowo wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 15 listopada 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L.poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. G. S. Pismem z dnia 28 listopada 2013 r. skarżący poinformował Sąd, Okręgową Radę Adwokacką i wyznaczonego pełnomocnika o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, wnioskując o zmianę pełnomocnika. Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L.poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. B. K. W dniu 27 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 18 września 2013 r. W uzasadnieniu pełnomocnik podała, że została powiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu J. H. (zwykłym listem) w dniu 19 grudnia 2013 r. Tego samego dnia upoważniła aplikanta adwokackiego do dokonania wglądu w akta sprawy. Aplikant wykonał te czynności w dniu 20 grudnia 2013 r. i tym samym dowiedział się o prawomocnym postanowieniu Sądu z dnia 18 września 2013 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na przewlekłość. Skoro pełnomocnik została wyznaczona już po uprawomocnieniu się orzeczenia, uzasadnione jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Do wniosku dołączono skargę kasacyjną od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosi 30 dni, licząc od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Niewątpliwie w badanej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro skarżone postanowienie z dnia 18 września 2013 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 września 2013 r., a skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu w dniu 27 grudnia 2013 r. Kluczową kwestią dla sprawy jest fakt, że w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym także ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyznaczenie pełnomocnika nastąpiło już znacznie po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Problem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (oraz skutków jego upływu) w przypadku, kiedy dopiero po doręczeniu orzeczenia stronie występuje ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym pełnomocnika, budził duże rozbieżności w orzecznictwie, a także wątpliwości natury konstytucyjnej. Rozstrzygnięciu tych wątpliwości służy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. w sprawie SK 17/12 (OTK-A 2013/6/86), w którym stosując formułę tzw. orzeczenia interpretacyjnego, Trybunał orzekł, że art. 87 § 1 [p.p.s.a.], rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 tej ustawy, na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podobne stanowisko wyrażane było wcześniej w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (choć w orzecznictwie tego Sądu prezentowano także poglądy odmienne). Przykładowo w postanowieniu z dnia 19 lipca 2012 r. (II OZ 612/12, LEX nr 1225743) NSA stwierdził, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do postępowania w sprawie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że istnieją podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Analizując kluczową przesłankę przywrócenia terminu – braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w wyznaczonym terminie – w sytuacji gdy chodzi o wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należy kierować się koniecznością zapewnienia temu pełnomocnikowi realnych szans na prawidłowe wykonanie obowiązków w zakresie reprezentacji mocodawcy. Należy brać pod uwagę także charakter czynności, dla której dokonania termin ma być ewentualnie przywrócony. Wniesienie skargi kasacyjnej wymaga odpowiedniego czasu na zapoznanie się z aktami sprawy, analizę orzeczenia sądu pod katem podstaw do wniesienia środka zaskarżenia oraz przygotowanie stosownego pisma procesowego. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że adw. B. K.otrzymała informacje o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu J. H. w dniu 19 grudnia 2013 r. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości tego oświadczenia, jak bowiem twierdzi pełnomocnik informacja została przesłana zwykłym listem (potwierdza to identyczna przesyłka z informacją o wyznaczeniu pełnomocnika, skierowana do sądu). Następnego dnia wyznaczony przez pełnomocnika aplikant udał się do sądu celem zapoznania z aktami sprawy, a w dniu 27 grudnia złożono wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną. W tej sytuacji w ocenie sądu zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu. Oczywistym jest, że dopiero z momentem poinformowania o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu adw. B. K. mogła podjąć czynności celem wniesienia skargi kasacyjnej. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było efektem okoliczności całkowicie niezależnych od pełnomocnika., Winy w uchybieniu terminu nie można również przypisać skarżącemu, skoro w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie pełnomocnika urzędu, bez którego nie mógł sporządzić skutecznego środka zaskarżenia. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono skargę kasacyjną, dopełniono zatem czynności, dla której termin był wyznaczony. W ocenie sądu zachowana została również przesłanka złożenia wniosku o przywrócenie terminu w odpowiednim czasie od ustania przyczyny, która spowodowała jego niedochowanie. Kierując się wskazaniami zawartymi w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy uznać, że składając wniosek w terminie 7-dniowym (uwzględniając dni świąteczne) od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, adw. B.K. zachowała warunek złożenia wniosku w odpowiednim czasie. Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.