III SAB/Lu 5/04

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W LUBLINIE w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.U. na bezczynność Starosta w przedmiocie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 1 kwietnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęło zażalenie D.U., reprezentowanej przez pełnomocnika F.U., na bezczynność Starosty w sprawie niezałatwienia w ustawowym terminie sprawy w przedmiocie sprostowania błędu w zapisie powierzchni działki nr [...] w Ł. I. W zażaleniu tym skarżąca wnosiła o wyznaczenie ostatecznego terminu załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie oraz o pociągnięcie do odpowiedzialności przewidzianej przepisami prawa osób winnych zaistniałych wykroczeń. W uzasadnieniu zażalenia, uznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) za skargę na bezczynność organu, skarżąca podniosła, że w dniu 28 stycznia 2002 r. złożyła wniosek do Wójta Gminy o sprostowanie błędu w zapisie powierzchni działki nr [...] położonej w Ł. Wójt przesłał ten wniosek do Starostwa Powiatowego, który postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] zawiesił postępowanie, ponieważ w dniu [...] lutego 2002 r. wpłynęło do niego postanowienie Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. wszczynające z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące zewnętrznych granic działki nr [...] (droga) z działką między innymi nr [...]. Postanowienie z dnia [...] marca 2002 r. zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 2 grudnia 2003 r. (sygn. akt II SA/Lu 788/02). W następstwie przeprowadzonego postępowania Starosta wydał w dniu [...] października 2003 r. decyzję nr [...] orzekającą o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Ł. w działce nr [...]. Na decyzję tę D.U. wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uwagi na to że ustawowy termin ponownego rozpatrzenia sprawy minął, skarżąca złożyła zażalenie do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi wykazując, że rozpatrując ponownie sprawę prowadził postępowanie administracyjne prawidłowo i w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a złożoność oraz czas trwania postępowania wynikała z równolegle prowadzonych postępowań przez różne organy. Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje również kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Chodzi tu o bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skarg na bezczynność organów kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienie tej zasady oraz celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego wprowadzono procesowe terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 kodeksu) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Oprócz wprowadzenia wyżej wymienionych mechanizmów prawnych urzeczywistniających zasadę szybkości działania ustawodawca umożliwił stronom postępowania administracyjnego uruchomienie czynności nadzorczych organów wyższego stopnia nad opieszałymi organami poprzez złożenie przez stronę zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 kodeksu). Od złożenia przez stronę wskazanego powyżej zażalenia uzależniona jest możliwość złożenia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis art. 52 § 1 tej ustawy określa związek między postępowaniami administracyjnymi, w których podejmowane są akty lub czynności, które mogą być zaskarżane do wojewódzkiego sądu administracyjnego a postępowaniem sądowoadministracyjnym i wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte, dopóki to postępowanie się toczy, jak również zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś (red.), H. Knysial-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo-administracyjne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 116). Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy zaliczyć również instytucję zażalenia uregulowaną w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika stąd, że warunkiem koniecznym skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie owego środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych w przedmiocie prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków jest zgodnie z art. 22 ust. 1 w związku z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego. Stosownie zaś do art. 7b ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organem administracji publicznej wyższego stopnia w odniesieniu do starosty jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody. Stwierdzić zatem należy, że na opieszałość starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków skarżącej przysługiwało prawo do skorzystania z zażalenia do wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. D.U. nie skorzystała z tego środka prawnego. Z powyższych rozważań zaś wynika, że nie wnosząc przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zażalenia do wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, strona skarżąca nie wyczerpała zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. W związku z tym skargę D.U. należy uznać za niedopuszczalną, a tym samym podlega ona odrzuceniu. Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.