III SAB/Lu 5/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-01-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie zwolnienia od opłaty od wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, pomimo wcześniejszego odmówienia mu prawa pomocy w podobnym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), uznając, że skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do wcześniejszego postępowania, w którym odmówiono mu prawa pomocy. Skarżący nie udowodnił, że nie jest w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla swojego utrzymania, a jego dochody nawet wzrosły.
Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową i wydatkami na leczenie. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że uzasadnienie postanowienia nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości w zakresie wniosku skarżącego B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia [...] października 2008 r. skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając ten wniosek skarżący wskazał trudne warunki finansowe, wydatki na leczenie i leki. Dodał także, że z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje przychodów, ponieważ użytkują je jego dzieci. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym B. B. wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odzwierciedla rzeczywistości – jego sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co jest zgodne z przepisem art. 245 § 3 ppsa. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest pokrywanie wynikłych z niego kosztów. Obowiązek ten spoczywa na każdym podmiocie, który inicjuje takie postępowanie, co jest zgodne z przepisem art. 241 ppsa. Ta sama ustawa dopuszcza możliwość zwolnienia, lub częściowego zwolnienia od kosztów postępowania (zasadniczo na każdym jego etapie), jednakże strona, która o to wnosi musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – przepis art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. Spełnienie tej przesłanki polega na udowodnieniu, że strona znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Co do zasady podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył w dniu [...] października 2008 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienie od kosztów sądowych. Miało to związek z zakończeniem postępowania sądowego w I instancji i koniecznością uiszczenia opłaty wymaganej od wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku. Jednak jak wynika z akt sprawy zakres żądania wniosku o prawo pomocy mieści się w zakresie wcześniejszego wniosku skarżącego tj. z dnia [...] marca 2008 r., rozpoznawanego w dniu 10 czerwca 2008 r., kiedy wydano postanowienie, w którym odmówiono skarżącemu prawa pomocy (k-33). We wniosku z dnia [...] października 2008 r. strona powołała się na te same okoliczności dotyczące stanu finansowego i rodzinnego, jak w pierwszym wniosku, tj. trudną sytuację materialną, ponoszenie wydatków na leczenie, prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, nieużytkowanie posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. We wniosku skarżący wskazał także, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m, a jako miesięczny dochód podał kwotę [...] zł netto. Należy jednak wskazać, że strona nie wykazała, aby zubożeniu uległ jej majątek, co więcej, względem wcześniejszej deklaracji zwiększyły się dochody skarżącego (obecnie [...] zł netto emerytury, a nie jak wcześniej [...] zł netto z tytułu świadczenia rentowego). Należy także podnieść, że mimo wezwania przez referendarza sądowego skarżący nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla oceny jego sytuacji finansowej i rodzinnej (k-86 i 87). Z tego też powodu należy uznać, że skarżący nie wykazał pogorszenia jego sytuacji materialnej w stosunku do tej, która stanowiła przedmiot rozpoznania prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2008 r. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że żądanie skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie jej uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tej przyczyny, na podstawie art. 160 w związku z art. 260 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło