III SAB/Lu 5/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-03-05

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków, bez wykazania istotnego pogorszenia sytuacji materialnej, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków, w sytuacji gdy sytuacja materialna strony nie uległa istotnemu pogorszeniu, a zakres żądania jest tożsamy z poprzednimi, nie zasługuje na uwzględnienie. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy wiąże strony i sąd, a ponowne rozpoznanie wniosku jest możliwe jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła kolejny, trzeci wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek ten został złożony po dwóch wcześniejszych, prawomocnie oddalonych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Strona nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej ani rodzinnej w stosunku do tej, która była podstawą poprzednich rozstrzygnięć. Dodatkowo, strona nie wykonała wezwania sądu do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń mających na celu wyjaśnienie jej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. z dnia 2 lutego 2009r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca w dniu 2 lutego 2009r. złożyła na urzędowym formularzu kolejny (trzeci) wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony 2 lutego 2009r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie prawomocnym orzeczeniem powoduje ten skutek, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego podlega co prawda merytorycznemu rozpoznaniu, jednakże w przypadku stwierdzenia iż nie uległy zmianie okoliczności sprawy, powinien zostać oddalony. Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady nie ogranicza strony co do ilości składanych w postępowaniu przed sądem administracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Jednakże w przypadku kolejnego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez tę samą osobę, jeżeli jej sytuacja materialna nie uległa istotnemu pogorszeniu, zaś ponowny wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie co uprzednio prawomocnie rozpoznany wniosek, brak jest podstaw do uwzględnienia takiego wniosku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 lutego 2009r. dotyczy takiej właśnie sytuacji. Jak wynika z akt sprawy, pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata strona skarżąca wniosła w dniu 27 marca 2008r. Z informacji podanych w urzędowym formularzu oraz z załączonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynikało, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, a poza tym majątkiem nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Strona podnosiła w tym wniosku również, iż nie uzyskuje dochodów z gospodarstwa rolnego, ponieważ nie użytkuje części gruntów. Jako źródło utrzymania strona wskazała we wniosku rentę w kwocie [...] zł netto. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy odmówił przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu został doręczony stronie w dniu 30 czerwca 2008. (k-44 a.s.) W związku z niewniesieniem przez stronę sprzeciwu, rozstrzygnięcie powyższe stało się prawomocne, uzyskując skutki prawomocnego rozstrzygnięcia sądu (art. 259 § 3 ustawy p.p.s.a.). W kolejnym (drugim wniesionym w tej sprawie) wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 października 2008r. strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych związanych ze sporządzeniem uzasadnienia wyroku. Zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy mieścił się więc w granicach żądania zawartego w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 marca 2008r. , rozpoznanego 10 czerwca 2008r. Nie uległy również zmianie okoliczności sprawy, bowiem strona powołała się na te same okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej jak w pierwszym wniosku. Strona nie wykazała aby jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2008r. Dlatego też postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008r. referendarz odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu strony postanowienie powyższe utraciło moc, zaś sąd na nowo rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyniku tego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009r. odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia został doręczony stronie w dniu 26 stycznia 2009r. (k-137 a.s.). Na postanowienie sądu strona nie wniosła zażalenia, w związku z czym stało się prawomocne. Kolejny (trzeci) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata strona skarżąca wniosła na urzędowym formularzu w dniu 2 lutego 2009r. Zakres żądania kolejnego (trzeciego) wniosku o prawo pomocy jest więc tożsamy z żądaniem zawartym we wniosku o prawo pomocy wniesionym 27 marca 2008r. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy z dnia 2 lutego 2009r. strona nie wykazała aby jej sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do wykazanej w dwóch pierwszych wnioskach. Strona powołała się na te same okoliczności dotyczące jej stanu majątkowego i rodzinnego. Nie uległ zubożeniu majątek strony. Natomiast zwiększeniu uległy dochody strony, która obecnie tytułem emerytury osiąga [...] zł netto. Nie uległ również zmianie stan rodzinny, bowiem strona nadal prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dodatkowo podnieść należy, że strona wezwana do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń mających na celu wyjaśnienie czy nie uległy zmianie niektóre okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej, nie wykonała wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona złożyła jedynie pismo z dnia 2 marca 2009r., w którym wnosi o udzielenie informacji jakie są kryteria przyznania pomocy, argumentuje, że nie prowadzi księgowości oraz podnosi okoliczność, że stan dochodowości w rolnictwie jest ujemny. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że strona nie wykazała aby jej sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która stanowiła przedmiot rozpoznania prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 czerwca 2008r. oraz prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2009r. Podnieść należy, że prawomocność orzeczenia wydanego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy powoduje, że zarówno strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy jak też sąd (i referendarz sądowy) związani są oceną prawną sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy, zawartą w prawomocnym orzeczeniu. Ponieważ w ostatnio złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie wykazała istotnego pogorszenia sytuacji materialnej, referendarz rozpoznający ten wniosek nadal jest związany oceną prawną sytuacji strony dokonaną w prawomocnych postanowieniach odmawiających przyznania prawa pomocy. Z tych względów oraz działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło